Το «Je t’aime… moi non plus» έγινε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα τραγούδια του 20ού αιώνα. Οι αισθησιακοί αναστεναγμοί της Μπίρκιν, οι ψίθυροι του Γκενζμπούρ και οι τολμηροί στίχοι προκάλεσαν την απορία αν το κοινό άκουγε τραγούδι ή μια πραγματική ερωτική συνεύρεση. Σε μια Ευρώπη που άλλαζε, η μουσική συνάντησε τα όρια της κοινωνικής ανοχής.
Πού απαγορεύτηκε
Στη Βρετανία το BBC αρνήθηκε τη μετάδοσή του και η τηλεοπτική εκπομπή «Top of the Pops» δεν το παρουσίασε, παρότι ήταν επιτυχία. Στην Ιταλία επιβλήθηκαν περιορισμοί στη μετάδοση και τη διακίνηση, μέσα σε κλίμα έντονων καθολικών αντιδράσεων. Περιστατικά λογοκρισίας αναφέρονται επίσης στη Δυτική Γερμανία, ενώ στις ΗΠΑ πολλοί σταθμοί απέφυγαν να το παίξουν. Υπάρχουν ιστορικές αναφορές και για Ισπανία, Σουηδία και Βραζιλία, καθώς και για χρονικούς περιορισμούς μετάδοσης στη Γαλλία. Χρειάζεται όμως διάκριση ανάμεσα σε κρατική απαγόρευση, απόφαση δημόσιου φορέα και επιλογή μεμονωμένων σταθμών: δεν είναι το ίδιο.
Πρωτιά στις πωλήσεις
Το τραγούδι ανέβηκε στο Νο1 στη Μεγάλη Βρετανία, στην Αυστρία, στη Νορβηγία και στην Ελβετία. Έφτασε στο Νο2 στην Ιταλία, στο Βέλγιο, στην Ολλανδία και στην Ιρλανδία, στο Νο3 στη Γαλλία και στη Δυτική Γερμανία, ενώ στις ΗΠΑ περιορίστηκε στο Νο58. Αναφέρονται περίπου τρία εκατομμύρια αντίτυπα ήδη το 1969 και μεταγενέστερες εκτιμήσεις έως έξι εκατομμύρια συνολικά. Ήταν το πρώτο μη αγγλόφωνο τραγούδι που κατέκτησε την κορυφή του βρετανικού πίνακα επιτυχιών, όχι το μοναδικό όλων των εποχών.
Η Μπαρντό πριν από την Μπίρκιν
Ο Γκενζμπούρ είχε ηχογραφήσει αρχικά το τραγούδι το 1967 με την Μπριζίτ Μπαρντό, με την οποία είχε σχέση. Η Μπαρντό ζήτησε να μη δημοσιοποιηθεί η ηχογράφηση. Όταν ο συνθέτης γνώρισε την Τζέιν Μπίρκιν στα γυρίσματα της ταινίας «Slogan», το ηχογράφησαν ξανά. Η ερμηνεία ήταν σκηνοθετημένη στο στούντιο, αλλά η εντύπωση που δημιούργησε υπήρξε εκρηκτική.
Τι απέγιναν οι δύο καλλιτέχνες
Η Μπίρκιν και ο Γκενζμπούρ έζησαν μαζί περίπου δώδεκα χρόνια και απέκτησαν το 1971 τη Σαρλότ Γκενζμπούρ, που αργότερα διέπρεψε στον κινηματογράφο και στη μουσική. Χώρισαν γύρω στο 1980, αλλά διατήρησαν δεσμούς. Ο Σερζ Γκενζμπούρ, κορυφαίος και συχνά προκλητικός δημιουργός της γαλλικής μουσικής, πέθανε στις 2 Μαρτίου 1991 σε ηλικία 62 ετών. Η Τζέιν Μπίρκιν συνέχισε ως ηθοποιός και τραγουδίστρια, έγινε σύμβολο στιλ και ενέπνευσε την τσάντα Birkin της Hermès. Πέθανε στις 16 Ιουλίου 2023, σε ηλικία 76 ετών.
Η Ελλάδα της δικτατορίας
Το 1969 το τραγούδι έφτασε και στην ελληνική αγορά, την εποχή της δικτατορίας. Δεν τεκμηριώνεται, ωστόσο, από τα διαθέσιμα στοιχεία γενική επίσημη απαγόρευση της κυκλοφορίας του στην Ελλάδα.
Η ειρωνεία της λογοκρισίας
Όσο περισσότερο επιχειρούσαν να περιορίσουν τη μετάδοση, τόσο περισσότερο το κοινό ενδιαφερόταν να ακούσει το τραγούδι. Περισσότερο από μισό αιώνα μετά, οι αναστεναγμοί που κάποτε σκανδάλισαν την Ευρώπη έχουν περάσει στην ιστορία της ποπ μουσικής.
Πηγές: Official Charts (officialcharts.com), BBC (bbc.com), ιστορικά charts και βιογραφικά αφιερώματα για τους δύο καλλιτέχνες.
