Μυστήριο εξακολουθεί να καλύπτει την πτώση ενός κινεζικού πορσελάνινου μπολ ηλικίας περίπου 300 ετών από προθήκη του Βρετανικού Μουσείου, με αποτέλεσμα να θρυμματιστεί και να προκαλέσει ζημιές σε ένα δεύτερο αντικείμενο. Το περιστατικό σημειώθηκε στις 4 Οκτωβρίου, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί τι προκάλεσε την πτώση.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Κίνα, με χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να αμφισβητούν τα μέτρα προστασίας των εκθεμάτων και να ζητούν την επιστροφή κινεζικών πολιτιστικών αντικειμένων που βρίσκονται σε μουσεία του εξωτερικού. Το Βρετανικό Μουσείο έχει επιβεβαιώσει τις ζημιές και ανακοίνωσε ότι διερευνά τις συνθήκες του συμβάντος.
Το μπολ, λευκό με μπλε διακόσμηση, χρονολογείται στην περίοδο Κανγκσί της δυναστείας Τσινγκ, η οποία κυβέρνησε την Κίνα από το 1662 έως το 1722. Σύμφωνα με κινεζικά δημοσιεύματα, έπεσε από το ράφι όπου βρισκόταν και χτύπησε ένα μικρό πορσελάνινο κουτί στο αμέσως χαμηλότερο επίπεδο.
Το Βρετανικό Μουσείο περιγράφει το μπολ ως ένα «εξαιρετικής ποιότητας αντίγραφο πορσελάνινου μπολ της δυναστείας Μινγκ του 15ου αιώνα». Η διακόσμησή του απεικονίζει γυναίκες σε έναν κήπο, ορισμένες να θαυμάζουν έναν πίνακα, άλλες να παίζουν ένα παραδοσιακό έγχορδο όργανο και άλλες να συμμετέχουν σε επιτραπέζια παιχνίδια.
Το δεύτερο αντικείμενο που υπέστη ζημιές ήταν ένα μικρό, λευκό-μπλε πορσελάνινο κουτί, διακοσμημένο με μοτίβα από το φρούτο «χέρι του Βούδα», κλαδιά ροδακινιάς και καμέλιες. Και τα δύο αντικείμενα κατασκευάστηκαν στο Τζινγκντετζέν, στην κινεζική επαρχία Τζιανγκσί, μια περιοχή με μακρά παράδοση στην παραγωγή πορσελάνης.
Η αίθουσα εκκενώθηκε μετά το περιστατικό
Το μπολ εκτιθόταν στην Αίθουσα 95 του Βρετανικού Μουσείου, η οποία είναι αφιερωμένη στην κινεζική κεραμική. Σύμφωνα με μαρτυρία φοιτήτριας που δημοσιεύτηκε στην κινεζική εφημερίδα New Express, το προσωπικό απομάκρυνε ξαφνικά τους επισκέπτες από την κατάμεστη αίθουσα γύρω στο μεσημέρι της 4ης Οκτωβρίου.
«Όταν η αίθουσα άνοιξε ξανά, δεν είδα πλέον να εκτίθεται το έκθεμα Β629, ενώ έλειπε και το έκθεμα 634» δήλωσε στην εφημερίδα. «Τα εκθέματα είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και είναι πραγματικά οδυνηρό αυτό που συνέβη. Πιστεύω ότι το μουσείο θα πρέπει να ενισχύσει τα μέτρα ελέγχου των επισκεπτών» πρόσθεσε.
Τι απαντά το Βρετανικό Μουσείο
Σε δήλωσή του στην εφημερίδα The Telegraph, εκπρόσωπος του μουσείου ανέφερε: «Δυστυχώς, ένα μπολ και ένα μικρό κουτί από την περίοδο Κανγκσί της δυναστείας Τσινγκ, τα οποία ανήκουν στη συλλογή Σερ Πέρσιβαλ Ντέιβιντ, υπέστησαν ζημιές όταν το μπολ έπεσε από το ράφι του και κατέληξε στο αμέσως χαμηλότερο ράφι. Το ράφι και η βάση στήριξης δεν παρουσιάζουν ενδείξεις αστοχίας, ωστόσο θα συνεχίσουμε να διερευνούμε πώς συνέβη αυτό».
Στην ίδια δήλωση προστίθεται: «Και τα δύο αντικείμενα έχουν ήδη παραδοθεί στην εξειδικευμένη ομάδα συντήρησης του μουσείου, προκειμένου να αποκατασταθούν πλήρως. Αντιμετωπίζουμε με εξαιρετική σοβαρότητα την προστασία των αντικειμένων και εφαρμόζουμε αυστηρά μέτρα ασφαλείας μέσα στις προθήκες, ώστε να αποτρέπονται τέτοιου είδους περιστατικά».
Το μουσείο επισημαίνει ότι δεν διαπιστώθηκε εμφανής αστοχία στο ράφι ή στη βάση στήριξης, ωστόσο η αιτία της πτώσης παραμένει υπό διερεύνηση. Οι ζημιές στα δύο αντικείμενα έχουν οδηγήσει σε νέα συζήτηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προστατεύονται εύθραυστα ιστορικά εκθέματα μέσα στις προθήκες. Πηγή: LBC
Η μαρτυρία του Κινέζου ξεναγού
Ο Παν Τζινγιού, ξεναγός που μιλά κινεζικά και φέρεται να εργάζεται στο Βρετανικό Μουσείο, ανέφερε σε ανάρτησή του στο WeChat ότι πραγματοποιούσε ξενάγηση στην Αίθουσα 95 όταν αυτή έκλεισε απροσδόκητα. Αρχικά, όπως περιέγραψε, δεν συνέδεσε την απομάκρυνση των επισκεπτών με κάποιο περιστατικό στα κεραμικά εκθέματα.
Σύμφωνα με κινεζικά δημοσιεύματα, άρχισε να αντιλαμβάνεται τι είχε συμβεί όταν είδε, το επόμενο βράδυ, φωτογραφίες των σπασμένων αντικειμένων να κυκλοφορούν μεταξύ των επαφών του. Επέστρεψε στην αίθουσα στις 7 Οκτωβρίου και ρώτησε το προσωπικό του μουσείου για τις ζημιές.
«Έδειξαν έκπληκτοι που είχαμε δει φωτογραφίες, αλλά μου επιβεβαίωσαν ότι πράγματι είχαν σπάσει» δήλωσε στην εφημερίδα Global Times.
Ο ίδιος ανέφερε ότι αρχικά η πινακίδα στο σημείο όπου βρίσκονταν τα αντικείμενα έγραφε «Το αντικείμενο έχει απομακρυνθεί για μελέτη», ενώ την επόμενη ημέρα η ένδειξη άλλαξε σε «Προορισμός: Συντήρηση».
Ο Παν υποστήριξε ακόμη ότι το μπολ ήταν τοποθετημένο ανάποδα πάνω σε βάση, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να δουν το κάτω μέρος του. Παρατηρώντας φωτογραφίες μετά το περιστατικό, εκτίμησε ότι η βάση δεν έμοιαζε ιδιαίτερα σταθερή και ότι υπήρχε αρκετός χώρος για να πέσει το αντικείμενο. Οι παρατηρήσεις αυτές αποτελούν δική του εκτίμηση και δεν συνιστούν επίσημο πόρισμα για τα αίτια του συμβάντος.
Η ιστορία της συλλογής Σερ Πέρσιβαλ Ντέιβιντ
Τα δύο αντικείμενα ανήκουν στη συλλογή κινεζικής τέχνης του Σερ Πέρσιβαλ Ντέιβιντ, Βρετανού επιχειρηματία και συλλέκτη που ίδρυσε το ομώνυμο ίδρυμα το 1952.
Όπως αναφέρει το britishmuseum η συλλογή εκτιθόταν στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου έως το 2007. Το 2009 μεταφέρθηκε στο Βρετανικό Μουσείο με μακροχρόνιο δανεισμό, ενώ το 2024 οι διαχειριστές του ιδρύματος συμφώνησαν να τη δωρίσουν οριστικά στο μουσείο. Η μεταβίβαση ολοκληρώθηκε το 2025.
Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 1.700 αντικείμενα κινεζικής κεραμικής και η αξία της έχει εκτιμηθεί σε περίπου 1 δισ. λίρες. Η μόνιμη δωρεά της θεωρήθηκε ιδιαίτερα σημαντική για το μουσείο, καθώς περιλαμβάνει αντικείμενα μεγάλης ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας.
Οι αντιδράσεις στην Κίνα και τα αιτήματα επιστροφής
Το περιστατικό έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πολλοί χρήστες εκφράζουν ανησυχία για την προστασία των αντικειμένων, ενώ άλλοι ζητούν να επιστραφούν στην Κίνα πολιτιστικοί θησαυροί που φυλάσσονται σε μουσεία του εξωτερικού.
Σύμφωνα με τις Global Times., ένας χρήστης έγραψε: «Τα κινεζικά πολιτιστικά κειμήλια, που λεηλατήθηκαν και διασκορπίστηκαν σε όλο τον κόσμο, ενσαρκώνουν την ψυχή του κινεζικού πολιτισμού. Πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους και μια μέρα θα επιστρέψουν». Ένας άλλος σχολίασε: «Αν δεν μπορείτε να τα φροντίσετε σωστά, επιστρέψτε τα».
Οι αντιδράσεις συνδέουν το συγκεκριμένο περιστατικό με την ευρύτερη συζήτηση για την κατοχή και την επιστροφή πολιτιστικών αντικειμένων, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχει ληφθεί κάποια επίσημη απόφαση για την επιστροφή της συγκεκριμένης συλλογής.
Με πληροφορίες από The Independent,South China Morning Post, Global Times, britishmuseum
