Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρέτισε σήμερα, Δευτέρα, την πρωτοβουλία πέντε κρατών μελών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, για τη δημιουργία του πρώτου κέντρου επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για συνοδευτικές δράσεις. Η Κομισιόν υπογράμμισε ότι η αποτελεσματικότερη εφαρμογή των επιστροφών αποτελεί προτεραιότητά της, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου.
Η πρωτοβουλία αφορά τη συνεργασία της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Δανίας και της Ολλανδίας με τη Ρουάντα, με τις επίσημες ανακοινώσεις να αναμένονται σήμερα το απόγευμα στη Βιέννη, παρουσία και του Έλληνα υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνου Πλεύρη. Το σχέδιο προβλέπει αρχικά τη μεταφορά 100 έως 200 μεταναστών, των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί οριστικά, σε έναν λεγόμενο «κόμβο επιστροφής» (Return Hub), με στόχο την έναρξη εφαρμογής του μέσα στο 2027.
Απαντώντας σε ερωτήσεις κατά τη σημερινή ενημέρωση των δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες, η εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες παρακολουθούν στενά τις προετοιμασίες της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Δανίας και της Ολλανδίας για τη δημιουργία του πρώτου λεγόμενου «κόμβου επιστροφής» (Return Hub) εκτός ΕΕ.
«Χαιρετίζουμε αυτή την πρωτοβουλία και παρακολουθούμε στενά τις προπαρασκευαστικές εργασίες των πέντε κρατών μελών», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει την προσοχή που έχει δοθεί «στη διασφάλιση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στη στενή συνεργασία με οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών».
Η εκπρόσωπος συνέδεσε την πρωτοβουλία με τη γενικότερη πολιτική της ΕΕ για τις επιστροφές μεταναστών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί. Όπως υποστήριξε, οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις επιστροφές προβλέπουν τη δυνατότητα δημιουργίας τέτοιων κέντρων, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής, με πλήρη σεβασμό στο ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της Κομισιόν στο ζήτημα της χρηματοδότησης. Ερωτηθείσα εάν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ευρωπαϊκά κονδύλια για τη λειτουργία των κέντρων, η εκπρόσωπος διευκρίνισε ότι, κατ’ αρχήν, η χρηματοδότησή τους αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών.
Δεν απέκλεισε, ωστόσο, τη δυνατότητα χρηματοδότησης συνοδευτικών μέτρων από την ΕΕ, εξηγώντας ότι ενδεχόμενα αιτήματα των ενδιαφερόμενων κυβερνήσεων θα εξετάζονται ξεχωριστά, κατά περίπτωση. Σε διευκρινιστική ερώτηση για το ποιες δράσεις θα μπορούσαν να καλυφθούν, απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Τέλος, ερωτηθείσα εάν η Επιτροπή ενθαρρύνει και άλλα κράτη μέλη να προχωρήσουν σε αντίστοιχες συνεργασίες, ξεκαθάρισε ότι η απόφαση για τη δημιουργία τέτοιων κέντρων, όπως και ο τρόπος λειτουργίας τους, εναπόκειται στις ίδιες τις κυβερνήσεις.
Η τοποθέτηση της Κομισιόν έγινε ενόψει των ανακοινώσεων στη Βιέννη για τη συνεργασία των πέντε χωρών με τη Ρουάντα, η οποία προβλέπεται να ξεκινήσει με ένα περιορισμένο πιλοτικό πρόγραμμα το 2027.