Ένα νέο είδος πιθήκου, που ξεχωρίζει για τα χαρακτηριστικά ροζ-πορτοκαλί χείλη του, το μαύρο πρόσωπό του και το κατάμαυρο τρίχωμά του, αναγνωρίστηκε επίσημα από την επιστημονική κοινότητα, έπειτα από πολυετή έρευνα στα τροπικά δάση της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.
Το σπάνιο πρωτεύον θηλαστικό ζει στα πυκνά τροπικά δάση του Εθνικού Πάρκου Λομάμι, στο κεντροανατολικό τμήμα της χώρας, όπου περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του κρυμμένο στην κορυφή των πανύψηλων δέντρων, γεγονός που εξηγεί γιατί παρέμενε άγνωστο στην επιστήμη μέχρι σήμερα.
Οι πρώτες ενδείξεις για την ύπαρξή του καταγράφηκαν το 2008 από επιστήμονες και ομάδες προστασίας της άγριας ζωής που εργάζονταν στην περιοχή. Τότε κατάφεραν να εξασφαλίσουν μόνο μία θολή φωτογραφία του ζώου, χωρίς να είναι δυνατόν να επιβεβαιωθεί η ταυτότητά του.
New monkey species with orange lips discovered in forests of DR Congohttps://t.co/yisY4bymXw
— Sky News (@SkyNews) July 16, 2026
Χρειάστηκε να περάσουν ακόμη δέκα χρόνια μέχρι να υπάρξει νέα επιβεβαιωμένη παρατήρηση. Η δεύτερη αυτή εμφάνιση οδήγησε μια διεθνή ομάδα ερευνητών να οργανώσει αποστολή με στόχο τον εντοπισμό και τη μελέτη του μυστηριώδους πιθήκου. Μέσα από πολυετή έρευνα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ένα είδος που δεν είχε ποτέ καταγραφεί επισήμως.
Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πρόκειται μόλις για το πέμπτο νέο είδος αφρικανικού πιθήκου που αναγνωρίζεται τα τελευταία 75 χρόνια. Καθοριστικό ρόλο στην έρευνα είχε ο Τζούνιορ Αμπόκο, υποψήφιος διδάκτορας στο Florida Atlantic University. Η επιστημονική ομάδα χρησιμοποίησε ηχογραφήσεις των φωνών των ζώων, φωτογραφικό υλικό, αλλά και εκτεταμένες γενετικές αναλύσεις, ώστε να επιβεβαιώσει ότι το συγκεκριμένο πρωτεύον αποτελεί ξεχωριστό εξελικτικό είδος.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLoS One. Μιλώντας στο BBC News, ο Αμπόκο χαρακτήρισε την εμπειρία μοναδική. «Ήταν ένα απίστευτο συναίσθημα να κοιτάζω στα μάτια ένα ζώο, την ύπαρξη του οποίου γνώριζαν τόσο λίγοι άνθρωποι», ανέφερε χαρακτηριστικά. Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι όταν γίνεται λόγος για «ανακάλυψη» ενός νέου είδους, δεν σημαίνει απαραίτητα πως το ζώο ήταν άγνωστο σε όλους. Στην πραγματικότητα, αρκετοί κάτοικοι της περιοχής γνώριζαν εδώ και χρόνια την ύπαρξή του και το αποκαλούν με το τοπικό όνομα Likweli. Η ανακάλυψη αφορά την επίσημη επιστημονική καταγραφή και επιβεβαίωση ότι το ζώο έχει εξελιχθεί γενετικά ως ένα διακριτό και ανεξάρτητο είδος.
Το νέο είδος ανήκει στην οικογένεια των πιθήκων κολόβων (colobus monkeys), μιας ιδιαίτερης ομάδας αφρικανικών πρωτευόντων που δεν διαθέτουν αντίχειρες. Όπως εξηγεί η καθηγήτρια Κέιτ Ντέτβαϊλερ από το Florida Atlantic University, οι πίθηκοι αυτοί διαδραματίζουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στα οικοσυστήματα των αφρικανικών δασών.
«Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντικούς αφρικανικούς πιθήκους που δεν έχουν αντίχειρες. Είναι φυτοφάγα ζώα που ζουν στις κορυφές των δέντρων και αποτελούν κρίσιμο κομμάτι του οικοσυστήματος. Πιστεύουμε ότι συμβάλλουν σημαντικά στη διασπορά, την επεξεργασία και τη βλάστηση των σπόρων, βοηθώντας ουσιαστικά στην αναγέννηση του δάσους», σημειώνει.
Η ίδια εκτιμά ότι τα εντυπωσιακά, φωτεινά χρώματα στο πρόσωπο του νέου είδους ενδέχεται να λειτουργούν ως οπτικό σήμα επικοινωνίας μεταξύ των ζώων. Είναι πιθανό να χρησιμοποιούνται είτε για την προσέλκυση συντρόφου είτε για την ευκολότερη αναγνώριση των μελών του ίδιου είδους μέσα στο πυκνό δάσος.
Παρά τη σημαντική αυτή ανακάλυψη, οι ερευνητές τονίζουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με το νέο και εξαιρετικά δυσπρόσιτο είδος.
Με πληροφορίες από BBC
