Η 25η Ιουλίου του 2000 είναι από εκείνες τις ημερομηνίες που δεν ξεχνιούνται ποτέ. Ήμουν από τους ανθρώπους που είχαν ταξιδέψει αμέτρητες φορές με το Κονκόρντ. Όταν έφτασε η είδηση ότι το θρυλικό υπερηχητικό της Air France συνετρίβη λίγα δευτερόλεπτα μετά την απογείωσή του από το αεροδρόμιο Σαρλ ντε Γκολ, έπαθα σοκ. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι το αεροπλάνο που για εμένα συμβόλιζε την τεχνολογική τελειότητα είχε νικηθεί από ένα… μεταλλικό έλασμα.
Κι όμως, έτσι ξεκίνησαν όλα.
Λίγα λεπτά νωρίτερα είχε απογειωθεί ένα DC-10 της Continental Airlines. Από το αεροσκάφος αποκολλήθηκε μια λωρίδα τιτανίου, μήκους περίπου 43 εκατοστών, η οποία έμεινε πάνω στον διάδρομο χωρίς κανείς να την αντιληφθεί.
Το Κονκόρντ πέρασε ακριβώς από πάνω της.
Με ταχύτητα σχεδόν 300 χιλιομέτρων την ώρα, ένας από τους τροχούς χτύπησε πάνω στο μεταλλικό κομμάτι. Το ελαστικό εξερράγη βίαια και θραύσματά του εκτοξεύθηκαν με τεράστια δύναμη στο κάτω μέρος της πτέρυγας. Δεν τρύπησαν άμεσα τη δεξαμενή καυσίμων, αλλά προκάλεσαν ένα ισχυρό υδραυλικό πλήγμα που τη διέρρηξε. Τόνοι κηροζίνης άρχισαν να διαρρέουν και σχεδόν αμέσως άρπαξαν φωτιά, πιθανότατα από ηλεκτρικό τόξο ή από τον καυτό κινητήρα.
Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, το αριστούργημα της βρετανικής και γαλλικής αεροναυπηγικής μετατράπηκε σε μια πύρινη σφαίρα.
Ο κυβερνήτης Κριστιάν Μαρτί προσπάθησε μέχρι την τελευταία στιγμή να σώσει το αεροσκάφος. Ήξερε ότι δεν μπορούσε να επιστρέψει στο αεροδρόμιο. Πάλεψε να το κρατήσει στον αέρα και να το απομακρύνει από τις κατοικημένες περιοχές. Αν δεν είχε αυτή την ψυχραιμία, η τραγωδία θα είχε πολλαπλάσια θύματα. Τελικά, το αεροσκάφος συνετρίβη σε ξενοδοχείο στο Γκονές, κοντά στο αεροδρόμιο, παρασύροντας στον θάνατο και ανθρώπους στο έδαφος.
Συνολικά χάθηκαν 113 ζωές.
Για εμένα, όμως, το Κονκόρντ δεν ήταν απλώς ένα αεροπλάνο.
Ήταν εμπειρία ζωής.
Στο Heathrow δεν περνούσες από τις συνηθισμένες αίθουσες. Από το VIP lounge έμπαινες απευθείας στο αεροσκάφος. Από την μία πόρτα στην άλλη. Όλα τα καθίσματα ήταν δερμάτινα. Η εξυπηρέτηση θύμιζε ξενοδοχείο επτά αστέρων. Το γεύμα ήταν υψηλής γαστρονομίας, ενώ κάθε επιβάτης έπαιρνε δώρα, όπως δερμάτινο ημερολόγιο, σημειωματάριο και πολυτελές στυλό.
Το εισιτήριο κόστιζε σχεδόν τα διπλάσια χρήματα από την πρώτη θέση των άλλων υπερατλαντικών πτήσεων. Και όμως, άξιζε κάθε δεκάρα. Ήταν τότε ταξίδευα μία φορά το μήνα από Ελλάδα προς Ηνωμένες Πολιτείες για να προβάλλουμε και να διαφημίσουμε στους ομογενεις το τηλεοπτικό μας καμάρι. Τον ΑΝΤ1 satellite. Και το πήγαινε έλα γινόταν αναγκαστικά έτσι, γιατί τελείωνα Παρασκευή βράδυ τηλεόραση και έπρεπε Δευτέρα πρωί να είμαι στο ραδιόφωνο. Αλλά χαρος σε αυτό το υπέροχο πουλί είχα σχεδόν δυο ολόκληρες μέρες μπροστά μου για δουλειά
Θυμάμαι ακόμη την απογείωση. Το Κονκόρντ ανέβαινε ήρεμα, με χαμηλή ισχύ, ώστε να περιορίζεται ο θόρυβος. Μόλις έβγαινε πάνω από τον Ατλαντικό, οι τέσσερις Olympus κινητήρες απελευθέρωναν όλη τους τη δύναμη. Ένιωθες το χαρακτηριστικό τράνταγμα τη στιγμή που έσπαγε το φράγμα του ήχου. Στην οθόνη πάνω από το πιλοτήριο εμφανιζόταν η ταχύτητα: Mach 1, Mach 2… Ήξερες ότι πετούσες γρηγορότερα από μια σφαίρα.
Έφευγες από το Λονδίνο στις 10 το πρωί και έφτανες στη Νέα Υόρκη λίγο πριν από τις 9 το πρωί τοπική ώρα. Όπως έλεγαν χαριτολογώντας οι παλιοί Αθηναίοι, «Λονδίνο – Νέα Υόρκη… Παγκράτι».
Τρία χρόνια μετά την τραγωδία, η British Airways και η Air France αποφάσισαν να αποχαιρετήσουν οριστικά το υπερηχητικό τους κόσμημα. Ήμουν ένας από τους περίπου εκατό προσκεκλημένους, επιλεγμένος λόγω των αμέτρητων μιλίων που είχα διανύσει με το Κονκόρντ.
Ήταν μια συγκινητική ημέρα. Κανείς δεν μιλούσε δυνατά. Όλοι γνωρίζαμε ότι αποχαιρετούσαμε όχι μόνο ένα αεροπλάνο, αλλά μια εποχή όπου οι πτήσεις ήταν ταξίδι, πολυτέλεια, κύρος και τεχνολογικό θαύμα.
Το Κονκόρντ δεν ηττήθηκε από τον χρόνο. Δεν ηττήθηκε από τους ανταγωνιστές του.
Ηττήθηκε από ένα κομμάτι μετάλλου λίγων εκατοστών, που έπεσε από ένα άλλο αεροπλάνο και έμεινε αθέατο πάνω στον διάδρομο.
Καμιά φορά, η Ιστορία αλλάζει όχι από τα μεγάλα γεγονότα, αλλά από τις πιο μικρές λεπτομέρειες. Και το τέλος του ωραιότερου αεροσκάφους που κατασκευάστηκε ποτέ είναι ίσως η πιο τραγική απόδειξη αυτού του κανόνα.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του
Το Concorde, το μοναδικό υπερηχητικό επιβατικό αεροσκάφος που μπήκε σε τακτική εμπορική υπηρεσία, είχε μήκος 62,1 μέτρα, άνοιγμα πτερύγων 25,6 μέτρα και ύψος 11,3 μέτρα. Η τυπική διαμόρφωσή του φιλοξενούσε 100 επιβάτες, ενώ το πλήρωμα αποτελούνταν από τρεις χειριστές στο πιλοτήριο (κυβερνήτης, συγκυβερνήτης και μηχανικός πτήσης) και έξι αεροσυνοδούς, δηλαδή συνολικά εννέα μέλη πληρώματος. Με μέγιστη ταχύτητα περίπου 2.180 χλμ./ώρα (Mach 2), διέσχιζε τον Ατλαντικό σε λιγότερο από τρεισήμισι ώρες, γράφοντας μία μοναδική σελίδα στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας.
