«Μαύρη μαυρίλα». Με αυτές ακριβώς τις δύο λέξεις περιέγραψε στη HuffPost αξιωματούχος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, που παρακολούθησε από πολύ κοντά όλο το παρασκήνιο του Κυπριακού στη Νέα Υόρκη, την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μετά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Και η περιγραφή αποτυπώνει το αδιέξοδο.
Οι προσπάθειες του Αντόνιο Γκουτέρες για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ουσιαστικής επανέναρξης των συνομιλιών δεν απέδωσαν. Η Τουρκία δεν έκανε ούτε βήμα πίσω από τη θέση της για δύο κράτη. Αντιθέτως, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χρησιμοποίησε το ίδιο το βήμα της Γενικής Συνέλευσης για να καλέσει τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει το ψευδοκράτος και να αναπτύξει μαζί του πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις. Με λίγα λόγια ηΤουρκία κρατά το κλειδί και δεν το γυρίζει
Αυτό είναι πλέον το πραγματικό πρόβλημα. Αθήνα και Λευκωσία επιμένουν στη λύση μέσα στο συμφωνημένο πλαίσιο του ΟΗΕ. Η Άγκυρα ζητά «κυριαρχική ισότητα» και χωριστή διεθνή υπόσταση των Τουρκοκυπρίων. Ο ίδιος ο Ερντογάν είπε και στον Γκουτέρες ότι καμία πρόταση που δεν αναγνωρίζει αυτή τη θέση δεν μπορεί, κατά την τουρκική άποψη, να αποδώσει.
Με αυτές τις δύο αφετηρίες, ουσιαστικός διάλογος δύσκολα μπορεί να αρχίσει.
Υπάρχει όμως και μία δεύτερη εικόνα από τη Νέα Υόρκη που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη: η απουσία ισχυρών δημόσιων αναφορών από Ευρωπαίους ηγέτες στην τουρκική κατοχή της Κύπρου από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης. Όπως και από ΟΛΟΥΣ τους ηγέτες των κρατών μελών του ΟΗΕ που πήραν το λόγο. Είχαν τσιρότο στο στόμα. Με μία εξαίρεση.
Πέραν, φυσικά, των παρεμβάσεων Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας, εκείνος που χρησιμοποίησε απολύτως σαφή γλώσσα ήταν ο Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δήλωσε από το βήμα του ΟΗΕ ότι ο Ερντογάν «παράνομα κατέχει τη βόρεια Κύπρο», υπενθυμίζοντας μάλιστα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η τοποθέτηση προκάλεσε άμεση και οργισμένη αντίδραση της Άγκυρας. Περαστικά της…
Στην Αθήνα και τη Λευκωσία το βλέμμα στρέφεται αναπόφευκτα στην επόμενη ημέρα. Η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026 και η επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το Κυπριακό.
Το ερώτημα είναι εάν ο διάδοχός του θα επιχειρήσει μια νέα πρωτοβουλία και με ποιους όρους.
Γιατί το βασικό εμπόδιο δεν αλλάζει με την αλλαγή προσώπου στην κορυφή του ΟΗΕ: όσο η Τουρκία επιμένει στα δύο κράτη και στην αναγνώριση του ψευδοκράτους, το Κυπριακό παραμένει εγκλωβισμένο στο ίδιο αδιέξοδο.
Και αυτή τη στιγμή, όπως το περιέγραψε η πηγή μας που έζησε από κοντά τις διαβουλεύσεις της Νέας Υόρκης, η εικόνα είναι δύο λέξεις:
«Μαύρη μαυρίλα».
