Η Μέση Ανατολή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ενεργειακή κρίση που δεν περιορίζεται στις στρατιωτικές συγκρούσεις. Από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα, το πετρέλαιο έχει μετατραπεί σε κεντρικό παράγοντα της αντιπαράθεσης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και τους συμμάχους τους. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται έξω από αυτή την κρίση: οι επιπτώσεις φτάνουν στα διυλιστήρια, στα πρατήρια καυσίμων, στη ναυτιλία και στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι Χούθι και η Σαουδική Αραβία
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι ανακοίνωσαν επιθέσεις εναντίον στόχων στο Ριάντ και εγκαταστάσεων της Saudi Aramco στο Γιανμπού. Το λιμάνι αποτελεί βασικό τερματικό εξαγωγής πετρελαίου στην Ερυθρά Θάλασσα και συνδέεται με τα κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας μέσω του αγωγού East-West. Οι επιθέσεις οδήγησαν σε περιορισμούς ορισμένων αποστολών μέσω Γιανμπού και σε μεγαλύτερη χρήση διαδρομών του Περσικού Κόλπου. Σύμφωνα με το Reuters, οι σαουδαραβικές εξαγωγές ξεπέρασαν τον Σεπτέμβριο τα τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι 2,4 εκατομμυρίων τον Αύγουστο. Πηγές: Reuters – ενεργειακές εξελίξεις
Ο Τραμπ, το Ιράν και η διπλωματία
Η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Τεχεράνη παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει συνδυάσει προειδοποιήσεις με το ενδεχόμενο συνομιλιών, ενώ η ιρανική πλευρά προειδοποιεί για αντίποινα σε νέα επίθεση. Η πιθανότητα επαφής με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ επηρέασε την αγορά, αλλά μια ενδεχόμενη συνάντηση δεν ισοδυναμεί με συμφωνία ή ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Ορμούζ: Η διακίνηση υπό πίεση
Σύμφωνα με το Reuters, μόλις 12 εμπορικά πλοία μεταφοράς φορτίων πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενώ πριν από τη σύγκρουση η συνήθης ημερήσια κίνηση έφτανε περίπου τα 125. Η σύγκριση αφορά διαφορετικά χρονικά διαστήματα. Ορισμένα δεξαμενόπλοια κινούνται με απενεργοποιημένους αναμεταδότες, δυσκολεύοντας την παρακολούθηση. Η Kpler υπολόγισε 13 δεξαμενόπλοια με 34 εκατομμύρια βαρέλια κατά την εβδομάδα που άρχισε στις 13 Σεπτεμβρίου. Η JPMorgan εκτίμησε μέσες ροές από τη Μέση Ανατολή 17,1 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως το τελευταίο δεκαήμερο. Πηγές: Reuters – διεθνής ναυτιλία
Οι τιμές του βαρελιού
Στις 21 Σεπτεμβρίου, το Brent καταγράφηκε αρχικά στα 103,06 δολάρια το βαρέλι και το WTI στα 99,41. Σε μεταγενέστερη ενημέρωση το Brent υποχώρησε στα 101,71 δολάρια και το WTI στα 98,15. Πρόκειται για ενδοσυνεδριακές τιμές, όχι για οριστικό ημερήσιο κλείσιμο. Η αγορά αντιδρά στις πληροφορίες για εξαγωγές, στρατιωτικές επιχειρήσεις και διπλωματία.
Ελλάδα: Βενζίνη και diesel
Στις 15 Σεπτεμβρίου, η ΕΡΤ μετέδιδε μέση πανελλαδική τιμή αμόλυβδης 2,16 ευρώ ανά λίτρο και diesel 2,14 ευρώ. Η πλατφόρμα Petromap εμφάνιζε για τις 20 Σεπτεμβρίου ενδεικτικές μέσες τιμές 2,191 ευρώ για την αμόλυβδη και 2,182 ευρώ για το diesel, από 4.382 πρατήρια. Δεν πρόκειται για το επίσημο πανελλαδικό δελτίο του υπουργείου. Με αυτές τις ενδεικτικές τιμές, γέμισμα 50 λίτρων κοστίζει περίπου 109,55 ευρώ με βενζίνη και 109,10 ευρώ με diesel. Το κόστος διαχέεται σε μεταφορές, αγροτική παραγωγή, ακτοπλοΐα και επιχειρήσεις. Πηγές: Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων · ΕΡΤ
Τι καταγράφουν τα διεθνή ΜΜΕ
Στις ΗΠΑ, η κάλυψη επικεντρώνεται στη στάση Τραμπ, στις διπλωματικές επαφές και στις επιπτώσεις στην οικονομία. Το Associated Press παρακολουθεί τις επαφές των Χούθι με τις ΗΠΑ και τις επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας. Στην Ευρώπη, το Financial Times αναδεικνύει το δημοσιονομικό κόστος των επιδοτήσεων καυσίμων, ενώ το Reuters εξετάζει τις πραγματικές ροές πετρελαίου και τις εναλλακτικές διαδρομές. Στη Μέση Ανατολή, το Al Jazeera παρακολουθεί τη θέση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα και τις επαφές στο Ομάν. Πηγές: Associated Press · Financial Times · Al Jazeera · Reuters
Η Ευρώπη αναζητά νέες προμήθειες
Το Reuters αναφέρει προβλεπόμενο έλλειμμα εφοδιασμού αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη περίπου 510.000 βαρελιών ημερησίως για το τέταρτο τρίμηνο του 2026. Η αγορά στρέφεται σε προμηθευτές όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Νιγηρία και η Νότια Κορέα. Η εξέλιξη ενδιαφέρει ιδιαίτερα την Ελλάδα λόγω του τουρισμού και της αεροπορικής συνδεσιμότητας. Πηγές: Reuters
Τι θα καθορίσει την επόμενη ημέρα
Η πορεία των τιμών εξαρτάται από την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών, τη λειτουργία των ενεργειακών εγκαταστάσεων και τις αμερικανοϊρανικές επαφές. Μια διπλωματική συμφωνία θα μπορούσε να περιορίσει το ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου· νέα διακοπή εξαγωγών θα μπορούσε να πιέσει την προσφορά. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ζήτημα είναι πώς οι διεθνείς μεταβολές περνούν στα καύσιμα, στις μεταφορές και στο συνολικό κόστος διαβίωσης.
