Στην επόμενη φάση του φιλόδοξου σχεδίου για τη δημιουργία μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη περνά η NASA, ανακοινώνοντας τις οκτώ αεροδιαστημικές εταιρείες που θα έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν συμβόλαια συνολικής αξίας έως και 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών.
Στη λίστα περιλαμβάνονται η SpaceX του Έλον Μασκ, η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος και έξι ακόμη μεγάλες εταιρείες του διαστημικού τομέα. Στόχος είναι να ξεκινήσει σταδιακά η μεταφορά εξοπλισμού, τεχνολογίας και κατασκευαστικών υποδομών στον νότιο πόλο της Σελήνης, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τη λειτουργία μιας μόνιμης σεληνιακής βάσης.
«Προχωράμε στο χτίσιμο. Όταν οι αστροναύτες μας επιστρέψουν στη Σελήνη, στην επιφάνεια θα τους περιμένουν ήδη τα πρώτα στοιχεία της Βάσης», δήλωσε ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Ισαάκμαν, σε σχετική ανακοίνωση, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόγραμμα «Moon Base», το οποίο παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2026, προχωρά σύμφωνα με τον σχεδιασμό.
Η ανακοίνωση έγινε στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα και σηματοδοτεί την περαιτέρω διεύρυνση της συνεργασίας της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας με ιδιωτικές επιχειρήσεις.
NASA: Ποιες είναι οι 8 εταιρείες που επιλέχθηκαν για τη σεληνιακή βάση
Η NASA παρουσίασε ένα νέο δεκαετές πλαίσιο συνεργασίας με την ονομασία «Commercial Lunar Payload Services 2» (CLPS 2), το οποίο προβλέπει την ανάθεση συμβάσεων για τη μεταφορά επιστημονικών φορτίων, τεχνολογικού εξοπλισμού και υποδομών στη Σελήνη.
Η βασική συμφωνία έχει ανώτατο οικονομικό όριο τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια για την περίοδο των δέκα ετών, έως το 2036. Προβλέπεται, ωστόσο, δυνατότητα επέκτασης της συνεργασίας μέχρι το 2041, με το συνολικό ανώτατο ποσό να μπορεί να φτάσει τα 15 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι οκτώ εταιρείες που επιλέχθηκαν και θα μπορούν να διεκδικούν μελλοντικά συμβόλαια είναι:
- SpaceX, του Έλον Μασκ.
- Blue Origin, του Τζεφ Μπέζος.
- Firefly Aerospace.
- Intuitive Machines.
- iSpace US.
- Lockheed Martin Space.
- Northrop Grumman Space Systems.
- Voyager Technologies.
Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις θα ανταγωνιστούν για τις αποστολές που θα απαιτηθούν, προκειμένου να μεταφερθούν στη σεληνιακή επιφάνεια τα απαραίτητα επιστημονικά όργανα, τα συστήματα υποστήριξης και οι κατασκευαστικές μονάδες.
Παράλληλα, η NASA αποφάσισε να αυξήσει το οικονομικό όριο του προηγούμενου προγράμματος CLPS 1.0 από 2,6 δισεκατομμύρια σε 4,2 δισεκατομμύρια δολάρια. Η πρόσθετη χρηματοδότηση προορίζεται για την κάλυψη των άμεσων αναγκών της Πρώτης Φάσης ανάπτυξης της σεληνιακής βάσης.
Τα πρώτα συμβόλαια για την προετοιμασία της Σελήνης
Πέρα από το ευρύτερο πρόγραμμα CLPS 2, η NASA έχει ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένες αναθέσεις έργων, με σκοπό να επιταχύνει τις προπαρασκευαστικές εργασίες στη σεληνιακή επιφάνεια. Οι πρώτες συμβάσεις αφορούν την εξερεύνηση των φυσικών πόρων, την ανάπτυξη συστημάτων επικοινωνίας, τη μεταφορά εξοπλισμού και την εξασφάλιση ενεργειακής αυτονομίας.
1. Πυρηνοκίνητο όχημα εξερεύνησης – Το συμβόλαιο της Blue Origin
Η Blue Origin εξασφάλισε βασικό συμβόλαιο ύψους 94 εκατομμυρίων δολαρίων, με δυνατότητα πρόσθετης αμοιβής μέσω ρήτρας επίδοσης που μπορεί να φτάσει τα 140 εκατομμύρια δολάρια.
Αντικείμενο της συμφωνίας είναι η προσελήνωση του οχήματος PROMISE της NASA στον νότιο πόλο της Σελήνης, στα τέλη του 2028, με τη χρήση της σεληνακάτου Mark 1.
Το PROMISE θα αξιοποιήσει εφεδρικά εξαρτήματα από τα γνωστά αρειανά οχήματα Curiosity και Perseverance. Βασική αποστολή του θα είναι ο εντοπισμός πάγου νερού και η αναζήτηση υπόγειων φυσικών πόρων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τους μελλοντικούς κατοίκους της σεληνιακής βάσης.
2. Επικοινωνίες μεταξύ Γης και Σελήνης – Ο ρόλος της SpaceX
Σημαντικό ρόλο στο νέο διαστημικό εγχείρημα αναλαμβάνει και η SpaceX, η οποία επιλέχθηκε για την εκτόξευση δορυφόρων επικοινωνίας στην περιοχή μεταξύ Γης και Σελήνης.
Η μεταφορά των δορυφόρων προγραμματίζεται για το 2028 και θα πραγματοποιηθεί με τη χρήση του Starship, με στόχο τη δημιουργία ενός αξιόπιστου δικτύου επικοινωνίας για τις μελλοντικές σεληνιακές αποστολές.
3. Εκτοξεύσεις και τροχιακές μεταφορές – Συμβάσεις 1,3 δισ. δολαρίων
Η NASA διέθεσε περίπου 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια για έξι επιμέρους έργα που σχετίζονται με επιδείξεις εκτόξευσης και συστήματα τροχιακής μεταφοράς.
Στις εταιρείες που ανέλαβαν σχετικά έργα περιλαμβάνονται η Blue Origin, η Impulse Space και η Arrow Science and Technology.
4. Ενέργεια και επικοινωνίες στην επιφάνεια της Σελήνης
Για την ανάπτυξη των απαραίτητων ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών υποδομών θα συνεργαστούν οι Honeybee Robotics, Redwire και Yank Technologies.
Οι τρεις εταιρείες θα προμηθεύσουν εξοπλισμό για την κατασκευή ενός Μίνι Πύργου Επικοινωνιών και Ηλιακής Ενέργειας, γνωστού ως miniCAST, ο οποίος θα συμβάλει στην κάλυψη των αναγκών των μελλοντικών εγκαταστάσεων.
Πώς θα κατασκευαστεί η μόνιμη βάση της NASA στη Σελήνη
Το σχέδιο της NASA προβλέπει τη δημιουργία της μόνιμης βάσης κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, με πιθανή περιοχή εγκατάστασης εκείνη γύρω από τον κρατήρα Shackleton.
Η συγκεκριμένη τοποθεσία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς στους κρατήρες που βρίσκονται σε μόνιμη σκιά εκτιμάται ότι υπάρχουν αποθέματα πάγου νερού. Η αξιοποίησή τους θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τη μακροχρόνια επιβίωση των αστροναυτών.
Η βάση δεν θα αποτελείται από ένα μεμονωμένο κτίριο, αλλά από έναν εκτεταμένο οικισμό και ένα δίκτυο αλληλοσυνδεόμενων εγκαταστάσεων, το οποίο θα μπορούσε να καλύπτει εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Οι εγκαταστάσεις θα περιλαμβάνουν συνδεδεμένες φουσκωτές ή μεταλλικές μονάδες, ενδεχομένως πολλαπλών επιπέδων, με διαφορετικές λειτουργίες. Στους χώρους αυτούς προβλέπονται:
- Χώροι διαβίωσης και υπνοδωμάτια για τους αστροναύτες.
- Αεροφράκτες για την ασφαλή είσοδο και έξοδο από τις εγκαταστάσεις.
- Εργαστήρια γεωλογίας και βιολογίας.
- Χώροι υγιεινής.
- Εγκαταστάσεις άσκησης και όργανα γυμναστικής.
- Ιατρείο για την αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας.
Ο σχεδιασμός βασίζεται στη σταδιακή ανάπτυξη των εγκαταστάσεων, με την προσθήκη μονάδων διαβίωσης, συστημάτων πυρηνικής και ηλιακής ενέργειας, αλλά και αυτόνομων οχημάτων που θα αναλαμβάνουν εργασίες στην επιφάνεια της Σελήνης.
Πώς θα εξασφαλίζεται νερό, οξυγόνο και ενέργεια στους αστροναύτες
Κομβικό στοιχείο για τη λειτουργία της σεληνιακής βάσης θα είναι η αξιοποίηση των φυσικών πόρων του δορυφόρου της Γης. Οι μονάδες διαβίωσης και οι ηλιακοί συλλέκτες σχεδιάζεται να εγκατασταθούν σε υπερυψωμένες περιοχές, οι οποίες δέχονται σχεδόν συνεχή ηλιακή ακτινοβολία. Με αυτόν τον τρόπο θα εξασφαλίζεται η απαραίτητη ενέργεια για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων.
Την ίδια στιγμή, ειδικές μονάδες θα αναλαμβάνουν την εξόρυξη και επεξεργασία του πάγου νερού που βρίσκεται στους μόνιμα σκιασμένους κρατήρες. Το νερό που θα εξάγεται θα μπορεί να χρησιμοποιείται για την κάλυψη των αναγκών των αστροναυτών, ενώ μέσω κατάλληλης επεξεργασίας θα παράγεται οξυγόνο για την αναπνοή τους, αλλά και καύσιμα πυραύλων.
Η αξιοποίηση των συγκεκριμένων πόρων θα περιορίσει την ανάγκη μεταφοράς προμηθειών από τη Γη και θα αποτελέσει βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία μιας αυτόνομης ανθρώπινης εγκατάστασης.
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τη μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη είναι το εξαιρετικά εχθρικό περιβάλλον της. Οι αστροναύτες θα πρέπει να προστατεύονται από την κοσμική ακτινοβολία, τους μικρομετεωρίτες και τις ακραίες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις, οι οποίες μπορούν να κυμαίνονται από περίπου 120 βαθμούς Κελσίου έως και -250 βαθμούς Κελσίου.
Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται η αξιοποίηση αυτόνομων ρομπότ, τα οποία θα αναλαμβάνουν την κατασκευή προστατευτικών καλυμμάτων γύρω από τις εγκαταστάσεις. Τα συγκεκριμένα συστήματα θα χρησιμοποιούν το σεληνιακό έδαφος, γνωστό ως ρηγόλιθο, για τη δημιουργία τούβλων από ψημένο υλικό ή προστατευτικών κελυφών μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης.
Παράλληλα, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες σχάσης που θα τροφοδοτούν τη βάση με ενέργεια προβλέπεται να εγκατασταθούν σε απόσταση μεγαλύτερη του ενός χιλιομέτρου από τους χώρους διαβίωσης, ώστε να περιορίζεται η έκθεση των αστροναυτών στην ακτινοβολία.
Ιδιαίτερη μέριμνα θα δοθεί και στις περιοχές προσσελήνωσης. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ειδικών ζωνών, με επίπεδες εξέδρες και προστατευτικά τοιχώματα από σεληνιακό έδαφος. Σκοπός είναι να περιοριστεί η διασπορά της σεληνιακής σκόνης που προκαλούν οι προσεδαφίσεις και οι απογειώσεις πυραύλων, καθώς τα αιωρούμενα σωματίδια μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές στον ευαίσθητο εξοπλισμό των εγκαταστάσεων.
Πότε θα ξεκινήσει η κατασκευή της σεληνιακής βάσης
Η επίσημη έναρξη της κατασκευής της μόνιμης βάσης τοποθετείται μετά το 2032, με τη NASA να σχεδιάζει μια σταδιακή ανάπτυξη των υποδομών και την αποστολή εξοπλισμού πριν από την εγκατάσταση μεγαλύτερου αριθμού αστροναυτών.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η δημιουργία μιας εγκατάστασης όπου οι άνθρωποι δεν θα περιορίζονται σε σύντομες επισκέψεις, αλλά θα μπορούν να ζουν και να εργάζονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Οι επιστημονικές αποστολές, οι γεωλογικές έρευνες, η αξιοποίηση των φυσικών πόρων και οι δοκιμές νέων τεχνολογιών θα αποτελούν βασικό μέρος της καθημερινότητας στη σεληνιακή βάση.
Ταυτόχρονα, το εγχείρημα αναμένεται να λειτουργήσει ως πεδίο δοκιμών για τις μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές στον Άρη, καθώς οι τεχνολογίες που θα αναπτυχθούν στη Σελήνη θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και σε ακόμη πιο μακρινά διαστημικά ταξίδια.
Με πληροφορίες από Fox Business, Scientific America
