Νέα επιστημονικά δεδομένα έρχονται στο φως και δείχνουν ότι οι υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επηρεάζουν όχι μόνο τη σωματική αλλά και την ψυχική υγεία, ιδιαίτερα των παιδιών και των νέων.
Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, οι ημέρες με ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες συνδέονται με αύξηση των νοσηλειών για ψυχικές διαταραχές σε άτομα έως 24 ετών.
Η έρευνα βασίστηκε στην ανάλυση περισσότερων από 719.000 νοσοκομειακών εισαγωγών στη Νέα Νότια Ουαλία της Αυστραλίας την περίοδο 2001-2022. Οι επιστήμονες εξέτασαν τρεις ηλικιακές ομάδες: παιδιά έως 12 ετών, εφήβους 13-17 ετών και νεαρούς ενήλικες έως 24 ετών.
Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα προβλήματα ψυχικής υγείας στους νέους αποτελούν ήδη σοβαρή παγκόσμια πρόκληση. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι ένας στους επτά νέους ηλικίας 10 έως 19 ετών αντιμετωπίζει κάποια ψυχική διαταραχή.
Η ζέστη συνδέεται με περισσότερες εισαγωγές
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι νοσηλείες αυξάνονταν τις ημέρες με τις υψηλότερες θερμοκρασίες, ακόμη και όταν αυτές καταγράφονταν εκτός καλοκαιριού. Μάλιστα, η συσχέτιση ήταν εντονότερη τους ψυχρότερους μήνες, όταν ο οργανισμός δεν είναι τόσο προσαρμοσμένος στη ζέστη.
Η αύξηση αφορούσε πολλές διαφορετικές ψυχικές διαταραχές, μεταξύ των οποίων διαταραχές που σχετίζονται με τη χρήση ουσιών, κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα, διαταραχές προσαρμογής, καθώς και προβλήματα προσοχής και συμπεριφοράς.
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, οι ειδικοί εντόπισαν επίσης μεγαλύτερη συχνότητα εισαγωγών που σχετίζονταν με σχιζοφρένεια, διατροφικές διαταραχές και περιστατικά αυτοτραυματισμού.
Όπως δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, τα ολοένα συχνότερα επεισόδια θερμοκρασιών πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, φαίνεται πως επηρεάζουν ήδη την ψυχική υγεία των πιο ευάλωτων νέων.
Πώς επηρεάζει η ζέστη τον οργανισμό
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η υψηλή θερμοκρασία δεν αποτελεί άμεση αιτία εμφάνισης ψυχικών διαταραχών. Ωστόσο, μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας που επιδεινώνει προϋπάρχουσες ευαλωτότητες.
Η θερμική καταπόνηση επηρεάζει τη λειτουργία του οργανισμού, μεταβάλλοντας τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, τη φλεγμονώδη αντίδραση, την αρτηριακή πίεση και την οξυγόνωση του εγκεφάλου. Παράλληλα, διαταράσσει τον ύπνο, αυξάνει τα επίπεδα στρες και δυσκολεύει τη διαχείριση των συναισθημάτων.
Στα παιδιά και τους νέους οι επιπτώσεις ενδέχεται να είναι ακόμη πιο έντονες, καθώς το νευρικό και το ορμονικό τους σύστημα εξακολουθούν να αναπτύσσονται, ενώ η καθημερινότητά τους –από το σχολείο και τις μετακινήσεις έως τον ύπνο και τις κοινωνικές δραστηριότητες– επηρεάζεται περισσότερο από τις ακραίες θερμοκρασίες.
Οι προβλέψεις για το μέλλον
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, όσο η κλιματική αλλαγή εντείνεται, τόσο θα αυξάνεται και η πίεση στα συστήματα ψυχικής υγείας. Σύμφωνα με τα μοντέλα τους, έως το τέλος του αιώνα οι νοσηλείες που σχετίζονται με τη ζέστη ενδέχεται να αυξηθούν κατά 6% έως 7,7% σε σενάρια χαμηλών ή μέτριων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Στο δυσμενέστερο σενάριο υψηλών εκπομπών, η αύξηση θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και το 20,8%.
Για τον λόγο αυτό, οι συγγραφείς της μελέτης προτείνουν η ψυχική υγεία να ενταχθεί πιο ενεργά στα σχέδια αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Μεταξύ των μέτρων που εισηγούνται είναι η δημιουργία δροσερών χώρων σε σχολεία και δομές φιλοξενίας νέων, ο περιορισμός υπαίθριων δραστηριοτήτων κατά τις ώρες έντονης ζέστης και η ενσωμάτωση της ψυχικής υγείας στις επίσημες προειδοποιήσεις για καύσωνες.
