Μια νέα ομάδα υψηλού επιπέδου για την ευρωπαϊκή άμυνα, με τη συμμετοχή ανώτατων πολιτικών και στρατιωτικών στελεχών από χώρες της ΕΕ, αλλά και από τη Βρετανία και την Ουκρανία, προανήγγειλε η Κάγια Κάλας μετά την ολοκλήρωση της άτυπης Συνόδου των υπουργών Άμυνας στο Γουίκλοου της Ιρλανδίας.
«Στόχος είναι να φέρουμε κοντά μερικά από τα πιο λαμπρά μυαλά στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, ώστε να προτείνουν λύσεις έξω από τα καθιερωμένα (“out of the box”) για το πώς μπορούμε να καλύψουμε ταχύτερα αυτά τα κενά και να είμαστε πιο αποτελεσματικοί, ιδιαίτερα τώρα που η απειλή για την ασφάλεια στην Ευρώπη είναι πολύ πιο πραγματική», δήλωσε η Κάλας.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η αεράμυνα της Ουκρανίας παραμένει η πλέον επείγουσα ανάγκη, με τους αναχαιτιστικούς πυραύλους να βρίσκονται σε έλλειψη και την Ελλάδα και την Ισπανία στο επίκεντρο των πιέσεων για Patriot. Παρά τις συζητήσεις, η Σύνοδος ολοκληρώθηκε χωρίς συγκεκριμένη δέσμευση από Αθήνα ή Μαδρίτη.
«Η Ευρώπη επενδύει περισσότερο στην άμυνα από ποτέ. Αλλά οι δαπάνες από μόνες τους δεν αποτελούν αυτομάτως εγγύηση επιτυχίας», τόνισε η Ύπατη Εκπρόσωπος, παραδεχόμενη ότι η Ευρώπη «δεν ήταν αρκετά γρήγορη» στην κάλυψη των κενών στις συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων, η Κάλας σημείωσε ότι «η πλειονότητα των ευρωπαϊκών κρατών-μελών είναι επίσης μέλη του ΝΑΤΟ» και ότι τα κράτη πρέπει να επενδύσουν στις δυνατότητες που λείπουν. Η νέα ομάδα, που θα παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα, θα αναζητήσει τρόπους ώστε τα κενά να καλυφθούν «στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα και με τον αποτελεσματικότερο τρόπο».
Η συμμετοχή της Ουκρανίας θεωρείται κρίσιμη λόγω της πολεμικής εμπειρίας και της τεχνογνωσίας της, ενώ οι συστάσεις θα απευθύνονται τόσο στα κράτη όσο και στους θεσμούς.
Η συζήτηση για την κάλυψη των ευρωπαϊκών αμυντικών κενών αναμένεται να συνεχιστεί και σε ανώτατο επίπεδο. Την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε θα συναντηθεί στις Βρυξέλλες με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε μια συγκυρία κατά την οποία εντείνεται η πίεση προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος για την άμυνα της ηπείρου.
Καμία δέσμευση από Ελλάδα και Ισπανία για Patriot
Η Κάλας χαρακτήρισε την αεράμυνα «κορυφαία προτεραιότητα», αναγνωρίζοντας ότι οι αναχαιτιστικοί βρίσκονται σε έλλειψη παντού.
Ευχαρίστησε τα κράτη-μέλη που επανεξετάζουν τα αποθέματά τους, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στους Patriot, ενώ σημείωσε ότι εξετάζεται τόσο η αναπροσαρμογή υφιστάμενων παραγγελιών όσο και η αναζήτηση πυραύλων από εταίρους εκτός ΕΕ.
«Κάθε αναχαιτιστικός που παρέχουμε στην Ουκρανία σημαίνει έναν ρωσικό πύραυλο που δεν φτάνει σε ένα ουκρανικό σχολείο, σπίτι ή νοσοκομείο», τόνισε.
Νωρίτερα, κατά την προσέλευσή του στο Άτυπο Συμβούλιο, ο Νίκος Δένδιας είχε αναδείξει τις νέες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια — από το Διάστημα και τον Κυβερνοχώρο έως τους βαλλιστικούς πυραύλους και τα drones — τονίζοντας ότι η Ελλάδα «έχει να προσφέρει σε αυτόν τον διάλογο». Χαρακτήρισε την «Ατζέντα 2030» και την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως «την πρώτη ευρωπαϊκή ολιστική προσπάθεια αντιμετώπισης όλων αυτών των απειλών», ενώ προανήγγειλε ότι θα θέσει στους ομολόγους του «την πρόκληση που συνιστά ο αναθεωρητισμός» στην Ανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και τη Θράκη.
Στο τέλος της συνέντευξης Τύπου, η Κάλας ρωτήθηκε ευθέως εάν η Ελλάδα, η Ισπανία ή άλλη χώρα ανέλαβαν συγκεκριμένη δέσμευση για αναχαιτιστικούς.
«Δεν πήραμε συγκεκριμένες αποφάσεις σήμερα», ανέφερε. «Υπήρξαν εκκλήσεις και συζητήσεις για αυτούς τους πυραύλους και θα συνεχιστούν», προσθέτοντας ότι δεν υπήρξε «συγκεκριμένη επιτυχία σήμερα».
Οι πιέσεις προς Αθήνα και Μαδρίτη είχαν καταγραφεί πριν από τη Σύνοδο από Bloomberg, Politico και Euronews, με τα δημοσιεύματα να επικεντρώνουν το ενδιαφέρον ιδιαίτερα στους Patriot PAC-2.
Κάλας: «Η Ρωσία μάς δοκιμάζει συνεχώς»
Η Ρωσία πλήττει επίσης την Ευρώπη με ένα κύμα ολοένα και πιο επιθετικών υβριδικών επιθέσεων. Με αυτόν τον τρόπο θέλει να μας φοβίσει ώστε να σταματήσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία. Δεν θα πετύχει. Αντιθέτως, θα αυξήσουμε τη στήριξή μας προς την Ουκρανία και θα επενδύσουμε στη δική μας άμυνα. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να σταματήσουμε τον Πούτιν. Παράλληλα, σχεδιάζουμε τις πιο εκτεταμένες κυρώσεις κατά της Ρωσίας μέχρι σήμερα», δήλωσε η Κάλας.
Στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων προειδοποίησε ότι «η Ρωσία μάς δοκιμάζει συνεχώς, πηγαίνοντας λίγο πιο πέρα, λίγο πιο πέρα».
Τόνισε ότι όταν η Ευρώπη προειδοποιεί πως θα αντιδράσει, πρέπει να είναι έτοιμη να κάνει πράξη όσα λέει. «Διαφορετικά, αυτά τα λόγια μάς κάνουν στην πραγματικότητα πιο αδύναμους, επειδή γνωρίζουν ότι δεν ενεργούμε σύμφωνα με όσα λέμε», ανέφερε.
Η Κάλας προανήγγειλε παράλληλα το «πιο εκτεταμένο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας μέχρι σήμερα», με στόχο, μεταξύ άλλων, τη στρατιωτική βιομηχανία της χώρας.
Στο στόχαστρο ο ρωσικός «σκιώδης στόλος»
Η Ύπατη Εκπρόσωπος ανακοίνωσε ότι οι ευρωπαϊκές ναυτικές επιχειρήσεις εντείνουν τη δράση τους κατά του ρωσικού «σκιώδους στόλου» και αναλαμβάνουν πιο ενεργό ρόλο στις νηοψίες ύποπτων πλοίων.
Σύμφωνα με την Κάλας, «εκατοντάδες πλοία» έχουν ήδη απολέσει τη σημαία υπό την οποία έπλεαν, ενώ οι παράνομες πωλήσεις πετρελαίου αποτελούν «κρίσιμη σανίδα σωτηρίας για το Κρεμλίνο».
Νέα αποστολή της ΕΕ στον Λίβανο
Προχωρά ο σχεδιασμός νέας ευρωπαϊκής αποστολής στον Λίβανο για την υποστήριξη των λιβανικών ενόπλων δυνάμεων.
Η Κάλας ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ «δεν επιδιώκει να αντικαταστήσει την UNIFIL», αλλά να ενισχύσει τις δυνατότητες του λιβανικού κράτους, μεταξύ άλλων στη φύλαξη των συνόρων και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Ο σχεδιασμός «προχωρά καλά», με στόχο απόφαση του Συμβουλίου για την έναρξη της αποστολής τον Οκτώβριο, ενώ περισσότερες από δέκα χώρες δήλωσαν πρόθυμες να συνεισφέρουν προσωπικό και πόρους.
Ταχύτερη χρηματοδότηση της Ουκρανίας
Παρότι η άτυπη Σύνοδος δεν έλαβε επίσημες αποφάσεις, καταγράφηκε διάθεση για επίσπευση της χρηματοδοτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και «σαφής αποφασιστικότητα» για την αποδέσμευση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης.
Η Κάλας ανέφερε ότι έχουν ήδη εκταμιευθεί 8,47 δισ. ευρώ αμυντικής στήριξης μέσω του δανείου προς την Ουκρανία, ενώ περισσότερες από 120 βιομηχανικές συνεργασίες μεταξύ ουκρανικών και ευρωπαϊκών εταιρειών βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
