Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ξαναμπεί δυναμικά στο παιχνίδι της Κεντροαριστεράς με διεύρυνση, προσχωρήσεις και πρόσωπα από άλλους πολιτικούς χώρους. Όμως πίσω από τις «μεταγραφές» κρύβεται και μια δύσκολη παραδοχή: ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν φαίνεται να περιμένει την ανάκαμψη μόνο από την υπάρχουσα ομάδα του, ούτε από την παλιά γενιά του κόμματος.
Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε μια παράξενη πολιτική στιγμή. Από τη μία θέλει να πείσει ότι είναι η φυσική δύναμη κυβερνητικής εναλλαγής. Από την άλλη, δείχνει να αναζητά επειγόντως νέα καύσιμα, νέες συμμαχίες και για να το πούμε πιο ναυτικά, προπέλες από άλλα καράβια.
Η Χαριλάου Τρικούπη έχει ανοίξει εδώ και μήνες το κεφάλαιο της «διεύρυνσης». Επισήμως, πρόκειται για άνοιγμα προς την κοινωνία, προς στελέχη της αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας, των επαγγελματικών χώρων και της ευρύτερης Κεντροαριστεράς. Πολιτικά, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Διότι όταν ένα κόμμα που θέλει να εμφανίζεται ως έτοιμη εναλλακτική εξουσίας ψάχνει συστηματικά πρόσωπα από άλλα κόμματα, στέλνει και ένα δεύτερο μήνυμα: ότι δεν αρκείται σε όσα διαθέτει ήδη.
Η περίπτωση των Νίνας Κασιμάτη, Θεοδώρας Τζάκρη και Ευάγγελου Αποστολάκη, για τους οποίους γράφεται ότι θεωρούνται κοντά στο ΠΑΣΟΚ, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα είναι το πιο ηχηρό επεισόδιο αυτής της στρατηγικής. Δεν πρόκειται για απλές εγγραφές στελεχών σε μια επιτροπή. Πρόκειται για πολιτικές μετακινήσεις με συμβολισμό, καθώς και οι τρεις έχουν συνδεθεί με τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ και την περίοδο Τσίπρα.
Την ίδια ώρα, το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη καταγράψει σημαντικές «πράσινες μεταγραφές». Στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος έχουν ενταχθεί η Ράνια Θρασκιά και ο Πέτρος Παππάς, αμφότεροι εκλεγμένοι αρχικά με τον ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια ανεξάρτητοι. Σε επίπεδο Επιτροπής Συμπαράταξης – Διεύρυνσης, έχουν εμφανιστεί ονόματα όπως η Γεωργία Γεννιά και ο Γιάννης Καραγιάννης, πρώην βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, ο Γιάννης Πανούσης, πρώην υπουργός επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ο Μάρκος Μπόλαρης, ο οποίος επίσης είχε συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ, ο Αντώνης Μαρκούλης, πρώην υποψήφιος του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και πρόσωπα όπως η Ζωή Καρκούλια, ο Άγης Τάτσης και ο Τζούλιαν Χάτζιου.
Το δεύτερο κύμα είχε επίσης άρωμα άλλων κομματικών διαδρομών: Αγγελική Αδαμοπούλου, πρώην βουλευτής του ΜέΡΑ25 και με πέρασμα από τον ΣΥΡΙΖΑ, Εύα Αμπάζη από το ΜέΡΑ25, Κυριάκος Χαρακίδης από το Ποτάμι, αλλά και πρόσωπα από την αυτοδιοίκηση, την αγορά, την πανεπιστημιακή κοινότητα και τον δημόσιο βίο.
Η λίστα είναι μεγάλη. Και ακριβώς επειδή είναι μεγάλη, δεν μπορεί να θεωρηθεί συγκυριακή. Είναι γραμμή. Είναι σχέδιο. Είναι η προσπάθεια του Ανδρουλάκη να δείξει ότι το ΠΑΣΟΚ δεν είναι κλειστό κλαμπ παλαιών στελεχών, αλλά ξαναγίνεται χώρος υποδοχής για όσους κινούνται γύρω από την Κεντροαριστερά και αναζητούν πολιτική στέγη.
Όμως κάθε άνοιγμα έχει και την πίσω όψη του. Διότι όσο περισσότερο το ΠΑΣΟΚ αναζητά πρόσωπα εκτός των τειχών, τόσο ενισχύεται η αίσθηση ότι ο πρόεδρός του δεν θεωρεί επαρκή την υπάρχουσα ομάδα. Ότι δεν ποντάρει μόνο στους σημερινούς πρωταγωνιστές της Χαριλάου Τρικούπη. Ότι η παλιά γενιά, με όλη την ιστορία και το βάρος της, δεν αρκεί για να δώσει στο κόμμα τη δυναμική που χρειάζεται.
Σε αυτό το σημείο η στρατηγική γίνεται και εσωκομματικό εργαλείο. Ο Ανδρουλάκης, με τη διεύρυνση, δεν επιχειρεί μόνο να μαζέψει ψήφους από τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΜέΡΑ25 ή το Ποτάμι. Επιχειρεί και να ξαναμοιράσει την εσωτερική τράπουλα. Όσο περισσότερα νέα πρόσωπα μπαίνουν στο κάδρο, τόσο μικραίνει το πολιτικό οξυγόνο παλαιών στελεχών που θα μπορούσαν αύριο να αμφισβητήσουν την ηγεσία ή να λειτουργήσουν ως εσωτερικοί πόλοι.
Εδώ εντάσσεται και η ανάγνωση για πρόσωπα όπως ο Χάρης Καστανίδης. Μια παλιά αμαρτία του Ανδρουλάκη, που δεν άντεξε την προσωπικότητα του έμπειρου και δημοφιλούς Χάρη. Στελέχη με ιστορία, λόγο και ερείσματα στο παλιό ΠΑΣΟΚ δεν είναι ποτέ αδιάφορα για μια ηγεσία που θέλει να κρατά υπό έλεγχο το εσωτερικό παιχνίδι. Η διεύρυνση, λοιπόν, δεν είναι μόνο πολιτική εξωστρέφεια. Είναι και προληπτική εσωκομματική άμυνα.
Το πρόβλημα για τον Ανδρουλάκη είναι ότι οι μεταγραφές από μόνες τους δεν φτιάχνουν ρεύμα. Μπορούν να δώσουν εντυπώσεις, να γεμίσουν λίστες, να δημιουργήσουν στιγμιαία αίσθηση κινητικότητας. Δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν την πολιτική πρόταση. Ο ψηφοφόρος δεν ζητά απλώς να μάθει ποιος μπαίνει στο ΠΑΣΟΚ. Ζητά να καταλάβει γιατί να πάει ο ίδιος στο ΠΑΣΟΚ.
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα. Αν η διεύρυνση εμφανιστεί ως νέα πολιτική ενότητα, με πρόγραμμα, πρόσωπα και καθαρό κυβερνητικό αφήγημα, μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της Χαριλάου Τρικούπη. Αν όμως μοιάσει με αγωνιώδη συλλογή προσώπων για να καλυφθεί η δημοσκοπική στασιμότητα, τότε θα γυρίσει μπούμερανγκ.
Το ΠΑΣΟΚ έχει ανάγκη από άνοιγμα. Αλλά το άνοιγμα χρειάζεται πειστική πολιτική καρδιά. Διαφορετικά, οι προπέλες από άλλα καράβια μπορεί να κάνουν θόρυβο στο λιμάνι, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα βγάλουν το σκάφος στα ανοιχτά.
