Έντονες αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει προκαλέσει η πρόθεση του Πενταγώνου να μεταδώσει μέσω live streaming την εκτέλεση του Νιντάλ Μαλίκ Χασάν, πρώην ταγματάρχη του αμερικανικού στρατού, ο οποίος καταδικάστηκε σε θάνατο για την επίθεση στη στρατιωτική βάση Φορτ Χουντ του Τέξας το 2009.
Η εκτέλεση έχει οριστεί για τις 3 Δεκεμβρίου, στον ίδιο χώρο όπου ο Χασάν σκότωσε 13 ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους 32. Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση της διαδικασίας θα βοηθήσει τους πολίτες να αντιληφθούν ότι υπάρχουν «σοβαρές συνέπειες» για τέτοιες πράξεις. Το Πεντάγωνο επιβεβαίωσε στη συνέχεια ότι εξετάζεται η ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση.
Εάν το σχέδιο υλοποιηθεί, θα πρόκειται για την πρώτη στρατιωτική εκτέλεση στις ΗΠΑ από το 1961, την πρώτη εκτέλεση στρατιωτικού με εκτελεστικό απόσπασμα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την πρώτη δημόσια εκτέλεση στη χώρα εδώ και περίπου εννέα δεκαετίες.
Αντιδράσεις και από Ρεπουμπλικανούς
Η σχεδιαζόμενη μετάδοση έχει προκαλέσει επικρίσεις ακόμη και από πολιτικούς που υποστηρίζουν την επιβολή της θανατικής ποινής στον Χασάν.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις δήλωσε ότι ο καταδικασμένος πρέπει να τιμωρηθεί, χαρακτηρίζοντας ωστόσο τη δημόσια μετάδοση «αηδιαστική». Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι δημόσιες εκτελέσεις παραπέμπουν σε πρακτικές χωρών όπως το Ιράν και το Αφγανιστάν και «δεν πρέπει να συμβαίνουν στην Αμερική».
Αντίστοιχη θέση διατύπωσε ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Όστιν Σκοτ, μέλος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων. Αν και τάχθηκε υπέρ της θανατικής ποινής, εξέφρασε την αντίθεσή του στη μετατροπή της εκτέλεσης σε δημόσιο θέαμα, κάνοντας αναφορά στις πρακτικές τζιχαντιστικών οργανώσεων.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζον Κέρτις προειδοποίησε ότι «η μετάδοση ενός θανάτου μας υποβαθμίζει», εκφράζοντας την ανησυχία του για τις συνέπειες που θα είχε μια τέτοια απόφαση στην αμερικανική κοινωνία.
Επιφυλάξεις εξέφρασε και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος δήλωσε ότι δεν θα παρακολουθήσει την εκτέλεση, εφόσον μεταδοθεί ζωντανά, ενώ αμφισβήτησε κατά πόσο το σχέδιο θα εφαρμοστεί τελικά όπως έχει ανακοινωθεί.
Για «μεσαιωνικό» θέαμα μιλούν οι Δημοκρατικοί
Ακόμη πιο έντονη ήταν η κριτική από στελέχη των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο. Ο γερουσιαστής και βετεράνος των Πεζοναυτών Ρούμπεν Γκαγιέγκο υποστήριξε ότι η κυβέρνηση μπορεί να αποδώσει δικαιοσύνη στα θύματα «χωρίς να δημιουργήσει ένα snuff film».
Η γερουσιαστής Πάτι Μάρεϊ ζήτησε να εγκαταλειφθεί το σχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το «γκροτέσκο δημόσιο θέαμα». Από την πλευρά του, ο Άνταμ Σμιθ, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, έκανε λόγο για ένα «ανησυχητικό» σχέδιο που μετατρέπει τη δικαιοσύνη σε θέαμα.
«Είμαστε δημοκρατική χώρα και πρέπει να αντιμετωπίζουμε σοβαρά το κράτος δικαίου, όχι να το μετατρέπουμε σε σόου», ανέφερε.
Ο γερουσιαστής Κρις Μέρφι χαρακτήρισε την προοπτική μιας δημόσιας εκτέλεσης «μεσαιωνική», θέτοντας το ερώτημα εάν οι ΗΠΑ υιοθετούν πρακτικές που έχουν συνδεθεί με τρομοκρατικές οργανώσεις. Στο ίδιο πλαίσιο, η Χίλαρι Κλίντον χαρακτήρισε την ιδέα «βάρβαρη» και «ανάξια της αξιοπρέπειας της χώρας», καλώντας σε αντίδραση.
Αντιδράσεις έχουν εκδηλωθεί και από θρησκευτικούς φορείς. Ο αρχιεπίσκοπος της Οκλαχόμα Σίτι, Πολ Κόουκλι, ο οποίος προεδρεύει στη Διάσκεψη Καθολικών Επισκόπων των ΗΠΑ, χαρακτήρισε την προγραμματισμένη δημόσια εκτέλεση «βάρβαρη προώθηση μιας κουλτούρας θανάτου» και ζήτησε να επανεξεταστεί η απόφαση.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι τα εγκλήματα του Χασάν δεν μπορούν να δικαιολογηθούν, προειδοποίησε όμως ότι η δημόσια θανάτωσή του ενδέχεται να πλήξει περαιτέρω «τον ηθικό ιστό» της αμερικανικής κοινωνίας.
Επιφυλακτικός επιζώντας της επίθεσης
Τη δική του οπτική κατέθεσε ο Αλόνζο Λάνσφορντ, πρώην λοχίας του αμερικανικού στρατού, ο οποίος επέζησε από την επίθεση του 2009, έχοντας δεχθεί επτά πυροβολισμούς.
Σε δηλώσεις του στο BBC, ανέφερε ότι θεωρεί το εκτελεστικό απόσπασμα κατάλληλη μέθοδο εκτέλεσης για τον δράστη και ότι σκοπεύει να είναι παρών όταν αυτή πραγματοποιηθεί. Διαχώρισε, ωστόσο, τη φυσική παρουσία από τη δημόσια μετάδοση της διαδικασίας.
Όπως είπε, η εκτέλεση «δεν είναι κάτι που πρέπει να βλέπει κανείς για λόγους ψυχαγωγίας», εκφράζοντας τη διαφωνία του με την πλήρη και χωρίς περιορισμούς μετάδοσή της.
Παρά τις αντιδράσεις, υπάρχουν και πολιτικοί που στηρίζουν την πρωτοβουλία. Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Άντι Όγκλες τάχθηκε υπέρ της δημόσιας εκτέλεσης, υποστηρίζοντας ότι είναι αυτό που «αξίζει» στον Χασάν και προσθέτοντας: «Θα παρακολουθούμε».
Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει το σχέδιο ως επίδειξη της αυστηρής εφαρμογής της θανατικής ποινής που επιβλήθηκε στον Χασάν το 2013. Ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ, όταν ρωτήθηκε αν εγκρίνει τη ζωντανή μετάδοση, απάντησε θετικά.
Η αντιπαράθεση στις ΗΠΑ αφορά πλέον όχι μόνο την εφαρμογή της θανατικής ποινής, αλλά και το κατά πόσο η εκτέλεση πρέπει να μετατραπεί σε γεγονός που θα παρακολουθείται από το ευρύ κοινό. Οι επικριτές προειδοποιούν ότι η μετάδοση μπορεί να αξιοποιηθεί ως προπαγανδιστικό υλικό από εξτρεμιστικές οργανώσεις και να μετατρέψει την εφαρμογή μιας δικαστικής απόφασης σε δημόσιο θέαμα κρατικής βίας.
Η εκτέλεση παραμένει προγραμματισμένη για τις 3 Δεκεμβρίου, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο νομικών ενεργειών από τον Χασάν που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το χρονοδιάγραμμα.
(Με πληροφορίες από BBC)
