Καθώς εκπνέει σήμερα το 60ήμερο περιθώριο που έχει στη διάθεσή του ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος καλείται είτε να εξασφαλίσει την έγκριση του Κογκρέσου για συνέχιση των στρατιωτικών ενεργειών κατά του Ιράν είτε να τις τερματίσει. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να παρακάμψει τη συγκεκριμένη υποχρέωση.
Με βάση το αμερικανικό Σύνταγμα μόνο το Κογκρέσο έχει την εξουσία να «κηρύσσει» πόλεμο. Όμως νόμος που υιοθετήθηκε το 1973 επιτρέπει στον Αμερικανό πρόεδρο να ξεκινά μια περιορισμένης διάρκειας στρατιωτική επιχείρηση προκειμένου να αντιμετωπίσει μια έκτακτη ανάγκη που προέκυψε έπειτα από επίθεση εναντίον των ΗΠΑ.
Ο ίδιος νόμος απαιτεί από τον πρόεδρο να τερματίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις έπειτα από 60 ημέρες, να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου για τη συνέχισή τους ή να αιτηθεί παράταση 30 ημερών με τη δικαιολογία της «αναπόφευκτης στρατιωτικής αναγκαιότητας» για την ασφάλεια των ενόπλων δυνάμεων.
Ο πόλεμος με το Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου και ο Τραμπ ενημέρωσε σχετικά το Κογκρέσο δύο ημέρες αργότερα, όταν και ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για τις 60 ημέρες.
Η κυβέρνηση Τραμπ ωστόσο ισχυρίζεται ότι από τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία, στις 8 Απριλίου, «το χρονοδιάγραμμα των 60 ημερών έχει ανασταλεί», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά χθες Πέμπτη ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ κατά τη διάρκεια ακρόασης του στη Γερουσία.
Στενά του Ορμούζ: Παραμένουν στον Κόλπο 913 πλοία μετά από δύο μήνες πολέμου
Παρά τον αποκλεισμό, ορισμένα πλοία κατάφεραν να εξέλθουν από την περιοχή, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός τους να μειωθεί. Συγκεκριμένα, από τα 1.114 πλοία που είχαν καταγραφεί το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου – όταν ξεκίνησαν οι πρώτοι αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί κατά του Ιράν – ο στόλος εμφανίζεται μειωμένος κατά 18%, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία.
Μέχρι το πρωί της Τετάρτης (29/04/2026), περισσότερα από 270 πετρελαιοφόρα παρέμεναν στον Περσικό Κόλπο, ενώ στην περιοχή βρίσκονταν επίσης περίπου 20 πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και υγροποιημένου αερίου πετρελαίου (LPG).
Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτυπώνουν πλήρως την πραγματική κατάσταση, καθώς δεν ξεχωρίζουν ποια πλοία έχουν εγκλωβιστεί λόγω του de facto αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και των αμερικανικών περιορισμών στα ιρανικά λιμάνια, και ποια παραμένουν συνειδητά στην περιοχή για εμπορικούς λόγους, κυρίως εξυπηρετώντας την πετρελαϊκή βιομηχανία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler, τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο ανέρχονται πλέον σε 118 (από 155 στην έναρξη του πολέμου), εκ των οποίων τα 30 είναι ιρανικά.
Αναλυτικά ανά μεγάλη ναυτιλιακή εταιρεία:
- Η MSC διαθέτει 15 πλοία στην περιοχή. Κατάφερε να απομακρύνει 4, ενώ 2 κατασχέθηκαν από το Ιράν.
- Η Maersk έχει 6 πλοία, αριθμός που παραμένει αμετάβλητος από την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης.
- Η CMA CGM διατηρεί 13 πλοία και έχει αποσύρει 2.
- Η COSCO έχει πλέον 2 πλοία, καθώς κατάφερε να απομακρύνει ισάριθμα.
- Η Hapag-Lloyd διαθέτει 6 πλοία (από 7 αρχικά).
Την ίδια ώρα, η ένταση στην περιοχή έχει επηρεάσει και τη διαφάνεια στην κίνηση των πλοίων: το ποσοστό όσων απενεργοποιούν το σήμα GPS ή εκπέμπουν παραπλανητικά δεδομένα («spoofing») έχει αυξηθεί στο 31% (29 Απριλίου), από 16% πριν την έναρξη του πολέμου.
Σε μια ένδειξη ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν και το σενάριο της παύσης των εχθροπραξιών, ένα τηλεγράφημα του υπουργείου Εξωτερικών που επρόκειτο να παραδοθεί προφορικά στα χώρες εταίρους έως την 1η Μαΐου τις καλεί να ενταχθούν σε έναν νέο συνασπισμό, με την ονομασία Maritime Freedom Construct, προκειμένου να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Τραμπ επανέλαβε χθες ότι η οικονομία του Ιράν είναι «μια καταστροφή», αλλά αναλυτές εκτιμούν ότι, αν αναμένει ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει, ίσως αυτό να μην συμβεί σύντομα.
