Την ανάγκη να δοθούν «πλήρεις και διαφανείς» πληροφορίες για τον θάνατο μιας εργαζόμενης σε εργαστήριο του Ινστιτούτου κατά της πανώλης στο Ιρκούτσκ, στη Σιβηρία, αλλά και για τις αναφορές περί πιθανού δεύτερου ύποπτου περιστατικού, εξέφρασε την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους.
Σε ανάρτησή του στο X, ο επικεφαλής του ΠΟΥ υπογράμμισε ότι, στο πλαίσιο του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού, η έγκαιρη κοινοποίηση πλήρων και διαφανών στοιχείων είναι απαραίτητη, ώστε να αποσαφηνιστούν οι αντικρουόμενες πληροφορίες και να αξιολογηθούν με ακρίβεια οι πιθανοί κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία.
Ο ΠΟΥ είχε επικοινωνήσει το περασμένο Σάββατο με τις ρωσικές αρχές, ζητώντας διευκρινίσεις για τον θάνατο της 28χρονης τεχνικού εργαστηρίου Ντάρια Σιπίλοβα, η οποία εργαζόταν στο Ινστιτούτο κατά της πανώλης του Ιρκούτσκ. Σύμφωνα με το μέσο «Ο Κόσμος της Βαϊκάλης», η εργαζόμενη ενδέχεται να είχε προσβληθεί από πνευμονική πανώλη μετά το σπάσιμο δοκιμαστικού σωλήνα.
Since the first media reports, @WHO has been actively following up on the reported death of a laboratory worker at the Irkutsk Antiplague Research Institute in Irkutsk oblast, Russian Federation. The individual died on 2 October 2026 after being hospitalised with severe pneumonia. Initial media reports suggested pneumonic plague following an alleged accidental laboratory exposure. In response to WHO’s verification request under the International Health Regulations, the Russian health authorities reported that no case of plague had recently been registered in Irkutsk oblast. They informed WHO that an epidemiological investigation had been conducted, preventive and control measures implemented, and identified contacts placed under medical observation and tested. They reported that no high-threat pathogens had been detected among the contacts and that medical observation of all identified contacts had been completed. WHO has remained in contact with the Russian health authorities and has offered technical support. WHO has requested further information to clarify the cause of the severe pneumonia, the pathogen that prompted the public health measures, and media reports of a second employee with pneumonia of undetermined cause. Timely, complete and transparent information sharing under the International Health Regulations is essential to clarify conflicting reports and enable an accurate assessment of potential public health risks.
— Tedros Adhanom Ghebreyesus (@DrTedros) October 6, 2026
Ο Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός αποτελεί νομικά δεσμευτικό πλαίσιο, το οποίο καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των χωρών απέναντι σε γεγονότα και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία που ενδέχεται να έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις. Με βάση τον κανονισμό, οι χώρες οφείλουν να απαντούν μέσα σε 24 ώρες. Η Ρωσία, ωστόσο, απάντησε στον ΠΟΥ την Τρίτη, τρεις ημέρες μετά την υποβολή του αιτήματος.
Ο Τέντρος ανέφερε ότι ο Οργανισμός ζήτησε επιπλέον στοιχεία, προκειμένου να διευκρινιστεί η αιτία της σοβαρής πνευμονίας και να εντοπιστεί ο παθογόνος παράγοντας που οδήγησε στη λήψη μέτρων δημόσιας υγείας. Παράλληλα, ο ΠΟΥ ζητά διευκρινίσεις και για δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για δεύτερο εργαζόμενο, ο οποίος φέρεται να προσβλήθηκε από πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας.
Ερωτήματα για δεύτερο θάνατο στη Σιβηρία
Ορισμένα δυτικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα ανώνυμες ρωσικές πηγές, μετέδωσαν ότι ένας δεύτερος άνθρωπος στη Σιβηρία πέθανε και ότι ο θάνατός του αποδόθηκε στην πανώλη.
Το Reuters, ωστόσο, σημείωσε ότι δεν μπόρεσε να εντοπίσει σχετικό δημοσίευμα σε ρωσικά μέσα ενημέρωσης, ούτε βρήκε στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι έχει πεθάνει δεύτερο άτομο στη Σιβηρία.
Η έκκληση του επικεφαλής του ΠΟΥ για περισσότερα στοιχεία κινείται πάντως στην ίδια κατεύθυνση με την παρέμβαση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος έχει ζητήσει επίσης από τη Μόσχα να μοιραστεί περισσότερες πληροφορίες για το περιστατικό.
Παρά το γεγονός ότι η ρωσική υπηρεσία δημόσιας υγείας Rospotrebnadzor ανακοίνωσε πως η Ντάρια Σιπίλοβα πέθανε από πνευμονία, δεν έχει διευκρινιστεί δημοσίως τι προκάλεσε την ασθένεια ούτε με ποιον τρόπο προσβλήθηκε. Η πνευμονία μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικά αίτια, μεταξύ των οποίων και η πανώλη.
Με βάση την αρχική αξιολόγηση κινδύνου που πραγματοποίησε ο ΠΟΥ από τα διαθέσιμα στοιχεία, ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία χαρακτηρίζεται μέτριος έως χαμηλός στην περιοχή του Ιρκούτσκ, χαμηλός για το σύνολο της Ρωσίας και πολύ χαμηλός για την Ευρώπη.
Ο Τέντρος, μιλώντας την Τρίτη από την Τανζανία, τάχθηκε υπέρ της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της υγείας, υπογραμμίζοντας χαρακτηριστικά: «Οι ιοί δεν σέβονται σύνορα».
Οι ΗΠΑ ζητούν επίσημες εξηγήσεις από τη Μόσχα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη ζητήσει επισήμως «περισσότερες πληροφορίες» από τη Ρωσία για τον θάνατο της εργαζόμενης στο εργαστήριο του Ινστιτούτου μελέτης της πανώλης στη Σιβηρία.
Εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε το βράδυ της Τρίτης (6/10) στην Ουάσινγκτον ότι οι ΗΠΑ ζήτησαν επισήμως πρόσθετα στοιχεία από τη ρωσική κυβέρνηση και βρίσκονται παράλληλα σε επίσημη επικοινωνία με άλλες πρωτεύουσες, προκειμένου να ανταλλάσσονται πληροφορίες.
Η Rospotrebnadzor δεν έχει προσδιορίσει την ακριβή αιτία θανάτου της 28χρονης, αναφέροντας μόνο ότι κατέληξε από «πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας». Μετά τον θάνατό της, περισσότερα από 200 άτομα τέθηκαν υπό παρακολούθηση.
Και η ΕΕ ζητά «ταχεία και διαφανή» ενημέρωση
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητώντας από τη Ρωσία «ταχεία και διαφανή» ενημέρωση για το περιστατικό στο εργαστήριο του Ινστιτούτου κατά της πανώλης στο Ιρκούτσκ.
Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Εύα Χερντσιρόβα δήλωσε ότι η ΕΕ έχει καλέσει τη Ρωσία να παράσχει γρήγορα και με διαφάνεια πληροφορίες, καθώς θεωρεί απαραίτητη την ύπαρξη αξιόπιστων επιδημιολογικών και μικροβιολογικών δεδομένων. Παράλληλα, ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί «την κατάσταση από πολύ κοντά».
Απέναντι στις πιέσεις ΠΟΥ, ΗΠΑ και ΕΕ, το Κρεμλίνο υποστηρίζει ότι η «μεγάλη πλειονότητα» των πληροφοριών που μεταδίδονται από τα μέσα ενημέρωσης σχετικά με την υπόθεση είναι «ψευδείς».
Πεσκόφ: «Αξιόπιστες πηγές είναι οι επίσημες ανακοινώσεις»
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ επανέλαβε ότι η μόνη αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης για το περιστατικό είναι οι επίσημες ανακοινώσεις της Rospotrebnadzor.
Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν έχει ενημερωθεί για αμερικανικό αίτημα προς τη Μόσχα σχετικά με το περιστατικό, ενώ υποστήριξε ότι η Ρωσία έχει ενημερώσει τον ΠΟΥ.
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αναφέρει ότι σχεδιάζει να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την υπόθεση. Ο Πεσκόφ απάντησε πως μια τέτοια τηλεφωνική συνομιλία «δεν αποτελεί αντικείμενο συνομιλιών προς το παρόν».
Ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας σχολίασε και δημοσιεύματα του ABC News, σύμφωνα με τα οποία οι ΗΠΑ υπέβαλαν επίσημη διπλωματική διαμαρτυρία στη Ρωσία για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την υπόθεση και ζήτησαν μεγαλύτερη διαφάνεια. Όταν ρωτήθηκε σχετικά με το αμερικανικό αίτημα για διευκρινίσεις, ο Πεσκόφ απάντησε: «Δεν διαθέτω αυτήν την πληροφορία».
Τι λέει η Ρωσία για τα δημοσιεύματα περί καραντίνας
Ο Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία ενημέρωσε τον ΠΟΥ την περασμένη εβδομάδα για τον θάνατο της εργαζόμενης στο ερευνητικό ινστιτούτο κατά της πανώλης, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Την ίδια ώρα, κανάλια στο Telegram και τοπικά μέσα είχαν μεταδώσει ότι νοσοκομεία του Ιρκούτσκ τέθηκαν σε καραντίνα τριών εβδομάδων. Η Rospotrebnadzor, ωστόσο, χαρακτήρισε ψευδή την πληροφορία ότι εφαρμόστηκε ενισχυμένο υγειονομικό και επιδημιολογικό καθεστώς ή ότι επιβλήθηκαν αυστηροί περιορισμοί στην περιοχή.
Ο περιφερειακός κυβερνήτης Ιγκόρ Κόμπζεφ δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι αναλύσεις ειδικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων της Rospotrebnadzor μετά τον θάνατο της 28χρονης έδειξαν ότι πέθανε από πνευμονία «αδιευκρίνιστης» αιτιολογίας.
Η ρωσική υπηρεσία δημόσιας υγείας ανακοίνωσε επίσης την Τρίτη ότι δεν έχει καταγραφεί κανένα κρούσμα πανώλης μεταξύ των ανθρώπων που ήρθαν σε επαφή με την εργαζόμενη. Παράλληλα, κάτοικοι της περιοχής δήλωσαν ότι η καθημερινότητά τους έχει επηρεαστεί ελάχιστα από την υπόθεση.
Τέλος, ο Πεσκόφ επανέλαβε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει προγραμματιστεί τηλεφωνική επικοινωνία Πούτιν – Τραμπ, παρά τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου ότι θα μιλούσε «πολύ σύντομα» με τον Ρώσο ομόλογό του για το περιστατικό.
Με τις πληροφορίες από NBC News, The Guardian
