Πέρασαν πέντε χρόνια από τότε που οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία του Αφγανιστάν και αν προσπαθούν να παρουσιάσουν την κυριαρχία τους ως ισχυρή, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ανθρωπιστικές οργανώσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για «αλλεπάλληλες, κλιμακούμενες κρίσεις» με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η χώρα.
Πέντε χρόνια κυριαρχίας των Ταλιμπάν
Έξω από την πρώην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Καμπούλ, θωρακισμένα οχήματα των Ταλιμπάν συμμετείχαν σε παρέλαση, γιορτάζοντας την «ημέρα νίκης» απέναντι στη δυτική κυριαρχία.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, ο υπουργός Εσωτερικών, Σιρατζουντίν Χακανί συνεχάρη τους Ταλιμπάν για το «ηθικό και θάρρος», ενώ απέδωσε τη νίκη τους στη «θεία βοήθεια». Επιπλέον παραδέχτηκε ότι υπάρχουν προβλήματα που συνεχίζουν να ταλανίζουν το Αφγανιστάν.
Διεθνείς οργανισμοί και ο ΟΗΕ επισημαίνουν ότι οι Ταλιμπάν δεν μπορούν να διαχειριστούν τις φυσικές καταστροφές και την ανθρωπιστική κρίση των τελευταίων ετών, αδυναμία που συνδέεται άμεσα και με τους αυστηρούς αποκλεισμούς που έχουν επιβάλει στις γυναίκες.
Ταυτόχρονα, δολοφονίες κομβικών στελεχών σημειώνοντα στα βορειοανατολικά. Στα τέλη Ιουλίου, ένας αξιωματούχος στην επαρχία Μπανταχσάν σκοτώθηκε σε επίθεση την ευθύνη της οποίας ανέλαβε το Ισλαμικό Κράτος, ενώ λίγες ημέρες αργότερα έχασε τη ζωή του σε νέα επίθεση και ο δήμαρχος της πρωτεύουσας της ίδιας επαρχίας.
Διεθνής απομόνωση
Όταν οι Ταλιμπάν κατέλαβαν την εξουσία το 2021, μετά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων, υποσχέθηκαν μια πιο ήπια διακυβέρνηση σε σχέση με τη σκληρή περίοδο των τελών του ’90.
Οι διαβεβαιώσεις αυτές όμως δεν εφαρμόστηκαν. Σύμφωνα με την UNESCO, οι Ταλιμπάν έχουν αποκλείσει 2,5 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες από τη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενώ στοιχεία του ΟΗΕ δείχνουν ότι οι μισές Αφγανές πλέον βγαίνουν από το σπίτι τους μόλις μία ή δύο φορές τον μήνα. Από την πλευρά τους, οι Ταλιμπάν υποστηρίζουν ότι σέβονται τα δικαιώματα των γυναικών βάσει του ισλαμικού νόμου (Σαρία).
Πέντε χρόνια μετά, η κυβέρνησή τους παραμένει διεθνώς απομονωμένη, με μόνη εξαίρεση τη Ρωσία που είναι η μόνη χώρα που τους αναγνωρίζει επισήμως. Παράλληλα, οι σχέσεις τους με το Πακιστάν είναι εξαιρετικά τεταμένες, καθώς το Ισλαμαμπάντ τους κατηγορεί για υποστήριξη Πακιστανών τρομοκρατών.
Ωστόσο, αναλυτές σημειώνουν ότι οι Ταλιμπάν επενδύουν στο να αναπτύσσουν διπλωματικούς δεσμούς χωρίς να γίνονται ιδιαιτέρως αντιληπτοί. Πιέζουν ευρωπαϊκά κράτη για συμφωνίες που αφορούν απελάσεις Αφγανών, ενώ αξιοποιούν τη στρατηγική γεωγραφική θέση της χώρας για να συνάψουν οικονομικές συμφωνίες.
«Ανάγκες σε επίπεδα ρεκόρ»
Σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή Διάσωσης (IRC), οι ανθρωπιστικές ανάγκες στο Αφγανιστάν έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ λόγω της παρατεταμένης ξηρασίας, των φονικών σεισμών και των μαζικών απελάσεων Αφγανών από το Ιράν και το Πακιστάν. Αν και η διεθνής βοήθεια μειώνεται, ο πληθυσμός που χρειάζεται άμεση στήριξη αυξήθηκε κατά 3,5 εκατομμύρια από το 2021.
«Η βιώσιμη ειρήνη απαιτεί κάτι παραπάνω από την απλή απουσία σύγκρουσης. Εξαρτάται από μια κοινωνία όπου αξιοποιούνται τα δικαιώματα και οι δυνατότητες όλων», τόνισε η ανώτερη εκπρόσωπος του ΟΗΕ, Ζορζέτ Γκανιόν.
Τη σκληρή πραγματικότητα αποτυπώνει η μαρτυρία της 28χρονης Φατιμά. Όταν οι Ταλιμπάν κατέλαβαν την εξουσία, κατέφυγε στο Ιράν για να συνεχίσει να εργάζεται ως μακιγιέζ —επάγγελμα που απαγορεύτηκε στις γυναίκες στο Αφγανιστάν. Πέρυσι όμως απελάθηκε και επέστρεψε αναγκαστικά στη χώρα:
«Κάθε πρωί ξυπνάω με την απορία πώς θα καλύψω τα βασικά έξοδα διαβίωσης και κάθε βράδυ κλείνω τα μάτια μου με αγωνία για το μέλλον του παιδιού μου».
