Ο πλανήτης Άρης ενδέχεται να μην είναι γεωλογικά νεκρός, όπως εκτιμούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Νέες παρατηρήσεις από το διαστημικό σκάφος Trace Gas Orbiter (TGO) της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) εντόπισαν ενδείξεις ηφαιστειακής δραστηριότητας στην επιφάνειά του, υποδεικνύοντας ότι τα ηφαίστειά του μπορεί να βρίσκονται σε κατάσταση ύπνωσης και όχι οριστικής αδράνειας, σύμφωνα με το space.com.
Τα ευρήματα αφορούν την περιοχή Alba Mons, στη μεγάλη ηφαιστειακή επαρχία Tharsis, όπου βρίσκεται και το περίφημο Olympus Mons, το μεγαλύτερο ηφαίστειο του Ηλιακού Συστήματος. Οι επιστήμονες εντόπισαν υδροχλώριο να διαφεύγει προς την επιφάνεια μέσα από ηφαιστειακές ρωγμές, ένα στοιχείο που στη Γη συνδέεται με αέρια τα οποία απελευθερώνονται από θερμά μαγματικά συστήματα.
Η ανακάλυψη που αλλάζει τα δεδομένα για τα ηφαίστεια του Πλανήτη Άρη
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε ασυνήθιστες αυξήσεις στη συγκέντρωση υδροχλωρίου κατά τη διάρκεια του αρειανού καλοκαιριού, κυρίως στο βόρειο ημισφαίριο. Πρόκειται για μια περίοδο κατά την οποία το συγκεκριμένο αέριο κανονικά δεν αναμένεται να εμφανίζει τέτοια αύξηση.
Στη συνέχεια, το Trace Gas Orbiter κατέγραψε στενές και πρόσφατες ρωγμές στην περιοχή Alba Mons, ορισμένες από τις οποίες εκτείνονται σε εκατοντάδες μέτρα. Η παρουσία υδροχλωρίου σε συνδυασμό με τα γεωλογικά χαρακτηριστικά ενίσχυσε την εκτίμηση ότι αέρια από το εσωτερικό του πλανήτη εξακολουθούν να ανεβαίνουν προς την επιφάνεια.
«Το TGO κατάφερε να εντοπίσει το καθοριστικό στοιχείο. Ήταν σαν να ψάχναμε μια βελόνα στα άχυρα», δήλωσε ο Ντάνιελ Μεζ, επιστήμονας του Κέντρου Διαστημικής Έρευνας της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών και ένας από τους επικεφαλής της έρευνας.
Τι συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το υδροχλώριο προέρχεται από μαγματικά συστήματα που παραμένουν ενεργά ή βρίσκονται σε κατάσταση αδράνειας κάτω από την επιφάνεια του Άρη.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, κατά τη διάρκεια του αρειανού χειμώνα τα αέρια ανεβαίνουν από το υπέδαφος, αλλά παγιδεύονται κάτω από στρώματα πάγου. Όταν έρχεται το καλοκαίρι και ο πάγος εξαχνώνεται, μετατρέπεται απευθείας από στερεό σε αέριο, απελευθερώνοντας το υδροχλώριο στην ατμόσφαιρα.
Η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς προηγούμενες δορυφορικές παρατηρήσεις είχαν ήδη δείξει ότι ορισμένα ηφαίστεια του Άρη ενδέχεται να παρουσίασαν δραστηριότητα τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια. Παράλληλα, σεισμογράφοι έχουν καταγράψει αρειακούς σεισμούς, χωρίς ωστόσο να έχουν παρατηρηθεί πρόσφατες εκρήξεις ή ροές λάβας.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ο Άρης έχει διατηρήσει αρκετή εσωτερική θερμότητα ώστε να υποστηρίζει ηφαιστειακή δραστηριότητα μέχρι πρόσφατα και ενδεχομένως ακόμη και σήμερα», ανέφερε ο Μεζ.
Θα μπορούσε η ηφαιστειακή δραστηριότητα να κρύβει ζωή στον Πλανήτη Άρη;
Πέρα από τη γεωλογική σημασία της ανακάλυψης, οι επιστήμονες εξετάζουν και τις πιθανές επιπτώσεις της στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής.
Τα ηφαιστειακά αέρια θα μπορούσαν στο παρελθόν να έχουν συμβάλει στη δημιουργία μιας πυκνότερης ατμόσφαιρας και θερμότερων κλιματικών συνθηκών στον Άρη, επιτρέποντας την παρουσία υγρού νερού στην επιφάνειά του.
Επιπλέον, όταν η λάβα ερχόταν σε επαφή με υπόγεια αποθέματα νερού, ενδέχεται να δημιουργούνταν υδροθερμικά περιβάλλοντα με θερμότητα και χημικά συστατικά κατάλληλα για τη διατήρηση μικροβιακής ζωής.
Για τον λόγο αυτό, η περιοχή Alba Mons θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό πεδίο μελλοντικής έρευνας. Εάν εξακολουθούν να υπάρχουν ενεργά υδροθερμικά συστήματα, ενδέχεται να προσφέρουν προστατευμένα περιβάλλοντα και τις απαραίτητες συνθήκες για την ανάπτυξη μικροοργανισμών.
Η μελέτη των επιστημόνων δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, ανοίγοντας νέους δρόμους για την κατανόηση της γεωλογικής εξέλιξης του Άρη και την αναζήτηση πιθανής ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη.
(Με πληροφορίες από space.com)
