Οι περισσότεροι θυμόμαστε το Pokémon Go ως ένα παιχίδι εικονικής πραγματικότητας που επέτρεπε στους παίκτες να κυνηγούν Pokémon, χρησιμοποιώντας τις κάμερες των κινητών τους τηλεφώνων. Ποιος όμως θα φανταζότανε ότι λίγα χρόνια μετά, δεδομένα από σαρώσεις τοποθεσιών που συλλέχθηκαν από παίκτες του Pokémon Go χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία πλέον συμβάλλουν στην αυτόνομη πλοήγηση στρατιωτικών drones σε εμπόλεμες ζώνες όπου το GPS είναι μη διαθέσιμο;
Η χρήση δεδομένων πολιτών για την ανάπτυξη στρατιωτικών συστημάτων
Το 2021, το Pokémon Go εισήγαγε τη δυνατότητα AR Scans (σαρώσεις επαυξημένης πραγματικότητας). Όπως αναφέρει ο Guardian, οι παίκτες, προκειμένου να κερδίσουν προνόμια εντός του παιχνιδιού, χρησιμοποιούσαν τις κάμερες των κινητών τους για να «σκανάρουν» πραγματικές τοποθεσίες, στέλνοντας αυτά τα δεδομένα στη Niantic. Σκοπός ήταν η καλύτερη κατανόηση του φυσικού χώρου από τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης της εταιρείας.
Σήμερα, η Niantic επιβεβαίωσε τη συνεργασία της με τη Vantor, μια εταιρεία που ειδικεύεται σε συστήματα πλοήγησης για drones, τα οποία χρησιμοποιούνται από στρατιωτικούς οργανισμούς. Η συμφωνία αποβλέπει να επιτρέπει στα drones να πλοηγούνται και να συντονίζονται με ακρίβεια σε περιοχές όπου το GPS δεν είναι διαθέσιμο.
Σε ζώνες όπου το δορυφορικό σήμα παρεμβάλλεται, «μπλοκάρεται» (jamming) ή παραποιείται (spoofing), τα στρατιωτικά drones χάνουν τον προσανατολισμό τους. Το νέο λογισμικό, εκπαιδευμένο από τις μαζικές σαρώσεις των χρηστών, επιτρέπει στα αυτόνομα συστήματα να αναγνωρίζουν το περιβάλλον και να πλοηγούνται με ακρίβεια χωρίς να εξαρτώνται από το GPS.
«Η συνεργασία αντιμετωπίζει μια κρίσιμη ευπάθεια στις σύγχρονες επιχειρήσεις: τη μη διαθεσιμότητα του GPS, την πλαστογράφηση (spoofing), τις παρεμβολές και το μπλοκάρισμα (jamming)», ανέφερε η εταιρεία. «Όταν τα δορυφορικά σήματα τίθενται σε κίνδυνο, τα αυτόνομα συστήματα και οι ομάδες πεδίου χάνουν την ικανότητά τους να προσανατολίζονται, να συντονίζονται ή να διατηρούν ακριβή επίγνωση της κατάστασης».
Και οι δύο εταιρείες δήλωσαν ότι ότι η συνεργασία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και ότι οι σαρώσεις εδάφους από το παιχνίδι δεν δόθηκαν στη Vantor ως μέρος της συνεργασίας, αλλά ότι οι σαρώσεις από το Pokémon Go χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση των θεμελιωδών μοντέλων της Niantic.
Ο Tom Sulston, επικεφαλής πολιτικής για το think tank τεχνολογικής πολιτικής Digital Rights Watch, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη χρήση δεδομένων πολιτών για στρατιωτικούς σκοπούς.
«Αν και μπορεί να αποποιούμε ευθύνες στους Όρους και τις Προϋποθέσεις τους, γνωρίζουμε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν διαβάζουν τα νομικά έγγραφα όταν θέλουν απλώς να παίξουν ένα βιντεοπαιχνίδι», είπε.
Στο ίδιο κλίμα, ο Δρ Rob Nicholls, ερευνητής στο κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης, εμπιστοσύνης και διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, επεσήμανε ότι τα δεδομένα που συλλέγονται από εφαρμογές πιθανότατα να χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς.
Η Vantor ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο μια συμφωνία με τον Στρατό των ΗΠΑ ύψους έως 217 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ για λογισμικό εκπαίδευσης, ενώ η Niantic πούλησε το τμήμα βιντεοπαιχνιδιών της στη Scopely, με έδρα τη Σαουδική Αραβία, έναντι 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ το 2025.
