Το ετήσιο δείπνο των ανταποκριτών του Λευκού Οίκου είναι συνήθως η βραδιά όπου η Ουάσινγκτον φοράει σμόκιν, χαμηλώνει για λίγο τους τόνους και μετατρέπει τη σύγκρουση εξουσίας και Τύπου σε τελετουργία. Το βράδυ του Σαββάτου, όμως, στο Washington Hilton, η τελετουργία κατέρρευσε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Πέντε κρότοι, φωνές, άνθρωποι κάτω από τα τραπέζια, πράκτορες της Secret Service με τα όπλα στα χέρια και ο Ντόναλντ Τραμπ με τη Μελάνια Τραμπ να απομακρύνονται εσπευσμένα από την αίθουσα. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, υπουργοί, κορυφαίοι αξιωματούχοι και εκατοντάδες δημοσιογράφοι βρέθηκαν ξαφνικά στο κέντρο μιας σκηνής που κανείς από τους παρόντες δεν ήταν βέβαιος αν είχε ήδη τελειώσει ή αν μόλις άρχιζε.
Σύμφωνα με το Reuters, ο δράστης άνοιξε πυρ κοντά σε σημείο ελέγχου ασφαλείας του Washington Hilton, πυροβολώντας με καραμπίνα εναντίον πράκτορα της Secret Service, ο οποίος σώθηκε χάρη στο αλεξίσφαιρο γιλέκο του. Ο ύποπτος, που ταυτοποιήθηκε ως ο 31χρονος Κόουλ Τόμας Άλεν από την περιοχή του Λος Άντζελες, φέρεται να ήταν οπλισμένος με καραμπίνα, πιστόλι και πολλαπλά μαχαίρια. Οι αρχές ερευνούν πώς κατάφερε να φτάσει τόσο κοντά σε μια εκδήλωση όπου βρίσκονταν ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος και μεγάλο μέρος της αμερικανικής κυβέρνησης.
Το Associated Press μετέδωσε ότι ο άνδρας, ο οποίος κατά τις αρχές ήταν φιλοξενούμενος του ξενοδοχείου, κινήθηκε προς τον χώρο της αίθουσας, ενώ μέσα βρίσκονταν περίπου 2.600 καλεσμένοι. Οι πυροβολισμοί ακούστηκαν έξω από τη μεγάλη υπόγεια αίθουσα, προκαλώντας άμεση αντίδραση της Secret Service. Ο Τραμπ δεν τραυματίστηκε. Ο δράστης συνελήφθη και, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, ενήργησε μόνος, χωρίς πάντως να έχει ξεκαθαριστεί το κίνητρό του.
Η ατμόσφαιρα μέσα στην αίθουσα περιγράφεται σχεδόν πανομοιότυπα από αμερικανικά και ξένα μέσα: πρώτα αμηχανία, μετά φόβος, ύστερα πανικός. Κάποιοι πίστεψαν ότι είχαν πέσει δίσκοι ή σερβίτσια. Άλλοι κατάλαβαν αμέσως ότι επρόκειτο για πυροβολισμούς. Μέσα σε δευτερόλεπτα, οι καλεσμένοι βρέθηκαν κάτω από τα τραπέζια, ενώ πράκτορες ανέβηκαν στη σκηνή και κάλυψαν την προεδρική τράπεζα.
Η ιταλική Corriere della Sera είχε δική της απεσταλμένη μέσα στην αίθουσα, τη Βιβιάνα Μάτσα, η οποία περιέγραψε ότι το δείπνο είχε μόλις αρχίσει όταν ακούστηκαν «τέσσερις ή πέντε» πυροβολισμοί ακριβώς έξω από την αίθουσα. «Όλοι στην αίθουσα χαμήλωσαν κάτω από τα τραπέζια», έγραψε, χαρακτηρίζοντας την αντίδραση σχεδόν αυτόματη. Μια κίνηση επιβίωσης που, όπως σημείωσε, αποκαλύπτει πόσο βαθιά έχει σημαδέψει την αμερικανική δημόσια ζωή η εποχή της πολιτικής βίας.
Η ίδια ανταπόκριση της Corriere δίνει και μία από τις πιο κινηματογραφικές εικόνες της βραδιάς: οι πράκτορες της Secret Service πάνω στη σκηνή, με τα όπλα προτεταμένα, ανάμεσα σε πιάτα με μοτσαρέλα και μαρούλι που είχαν μείνει εγκαταλελειμμένα στα τραπέζια. Υπουργοί και αξιωματούχοι απομακρύνονταν ένας ένας, με τους άνδρες ασφαλείας να επιχειρούν να ξεχωρίσουν μέσα στο χάος ποιος έπρεπε να φύγει πρώτος και προς ποια κατεύθυνση.
Από την Ισπανία, η El País μετέδωσε την εικόνα «από μέσα», σημειώνοντας ότι οι περίπου 2.500 καλεσμένοι μόλις είχαν αρχίσει να τρώνε το πρώτο πιάτο όταν ακούστηκαν πέντε ξηροί κρότοι. Το ισπανικό μέσο περιέγραψε την αίθουσα ως την καρδιά του πολιτικο-δημοσιογραφικού κόσμου της Ουάσινγκτον: δημοσιογράφοι που καλύπτουν καθημερινά τον Λευκό Οίκο, πολιτικοί, κυβερνητικά στελέχη, άνθρωποι των μέσων ενημέρωσης και καλεσμένοι από όλο τον κόσμο.
Η El País σημείωσε επίσης ότι ο Τραμπ επρόκειτο να μιλήσει για πρώτη φορά ως πρόεδρος στο δείπνο των ανταποκριτών, μια εκδήλωση την οποία είχε για χρόνια μποϊκοτάρει λόγω της συγκρουσιακής σχέσης του με τον Τύπο. Η βραδιά είχε ήδη πολιτικό φορτίο πριν από τους πυροβολισμούς. Μετά τους πυροβολισμούς, όμως, το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε από το τι θα έλεγε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο πώς σώθηκαν όσοι βρίσκονταν μέσα.
Η ισπανική εφημερίδα δημοσίευσε και φωτογραφική ανταπόκριση με εικόνες από το εσωτερικό και το εξωτερικό της αίθουσας: δημοσιογράφους να παρακολουθούν από απόσταση την έκτακτη εμφάνιση Τραμπ στον Λευκό Οίκο, καλεσμένους να αγκαλιάζονται μετά την εκκένωση, πράκτορες και αστυνομικούς να ασφαλίζουν τον χώρο, καθώς και φωτογραφίες του Reuters και του AP από τη στιγμή της απομάκρυνσης των παρευρισκομένων.
Στη Γαλλία, η Le Monde έδωσε έμφαση στην πολιτική βαρύτητα του επεισοδίου: ένας Αμερικανός πρόεδρος που συμμετείχε για πρώτη φορά ως πρόεδρος στο δείπνο των ανταποκριτών, απομακρύνεται μετά από πυροβολισμούς σε μια εκδήλωση αφιερωμένη στην ελευθερία του Τύπου. Το γαλλικό μέσο παρουσίασε το περιστατικό ως μια νέα στιγμή έντασης στην ήδη φορτισμένη σχέση του Τραμπ με τα μέσα ενημέρωσης, αλλά και ως νέο κρίκο στην αλυσίδα της πολιτικής βίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στη Γερμανία, το Der Spiegel μετέδωσε ότι ο Τραμπ απομακρύνθηκε σε ασφαλές σημείο μετά από πυροβολισμούς έξω από την αίθουσα, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία του στο παραδοσιακό δείπνο ήταν από μόνη της πολιτική είδηση, καθώς ήταν η πρώτη φορά που συμμετείχε ως πρόεδρος. Η γερμανική κάλυψη στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι το περιστατικό σημειώθηκε σε έναν χώρο με βαριά ιστορική μνήμη: το ίδιο ξενοδοχείο όπου το 1981 είχε σημειωθεί η απόπειρα δολοφονίας του Ρόναλντ Ρίγκαν.
Η Al Jazeera μετέδωσε λεπτό προς λεπτό τις εξελίξεις, δίνοντας έμφαση στις «δραματικές σκηνές» της απομάκρυνσης του Τραμπ από το gala. Η κάλυψή της ενέταξε το περιστατικό στο ευρύτερο διεθνές ενδιαφέρον για την πολιτική ασφάλεια στις ΗΠΑ, όπου κάθε απειλή κατά προέδρου ή πρώην προέδρου αποκτά αμέσως παγκόσμια διάσταση.
Ανάμεσα στους ανθρώπους που έζησαν την επίθεση από μέσα ήταν και ο Μιχάλης Ιγνατίου, ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στις Ηνωμένες Πολιτείες και αρθρογράφος/ανταποκριτής της Hellas Journal στον Λευκό Οίκο. Η μαρτυρία του είναι από τις πιο σημαντικές για το ελληνικό κοινό, όχι μόνο γιατί βρισκόταν στην αίθουσα, αλλά γιατί μετέφερε την εμπειρία από το σημείο όπου η πληροφορία, ο φόβος και η σύγχυση συνέπεσαν.
«Ήταν τρομακτικό, έγιναν τόσο γρήγορα τα πράγματα», ανέφερε ο Ιγνατίου, περιγράφοντας πώς οι παρευρισκόμενοι άκουσαν τις φωνές και έπεσαν κάτω από τα τραπέζια. Η φράση «όλοι κάτω από τα τραπέζια» έγινε η συμπυκνωμένη εικόνα της βραδιάς: δημοσιογράφοι, αξιωματούχοι, πολιτικοί και καλεσμένοι, όλοι στο ίδιο ύψος, στο πάτωμα, περιμένοντας να καταλάβουν αν ο κίνδυνος βρισκόταν έξω από την αίθουσα ή αν είχε ήδη μπει μέσα.
Η παρουσία του Ιγνατίου δίνει στο περιστατικό και μια ιδιαίτερη ομογενειακή διάσταση. Η Hellas Journal, ένα από τα σημαντικότερα ελληνόφωνα ενημερωτικά sites της ομογένειας με έδρα την Ουάσινγκτον, μετέδωσε άμεσα τις εξελίξεις, τις δηλώσεις Τραμπ μετά το περιστατικό και τα πρώτα στοιχεία για τον δράστη. Σε μια βραδιά όπου σχεδόν όλα τα μεγάλα διεθνή μέσα είχαν ανθρώπους μέσα ή γύρω από το Hilton, η ελληνική ομογενειακή δημοσιογραφία ήταν επίσης παρούσα.
Το Reuters στάθηκε ιδιαίτερα στο πώς εξελίχθηκαν τα πρώτα δευτερόλεπτα. Σύμφωνα με την ανταπόκρισή του, ο θόρυβος των πυροβολισμών προκάλεσε κύμα πανικού στο πίσω μέρος της αίθουσας. Οι φωνές «πέστε κάτω» απλώθηκαν γρήγορα, ενώ πράκτορες με στρατιωτικό εξοπλισμό εισέβαλαν στον χώρο και σχημάτισαν προστατευτικό κλοιό γύρω από τον πρόεδρο. Την ίδια ώρα, άλλοι άνδρες ασφαλείας έριχναν στο πάτωμα και κάλυπταν με τα σώματά τους μέλη του υπουργικού συμβουλίου.
Το AP περιέγραψε ότι ο Βανς απομακρύνθηκε πρώτος από την αίθουσα, ενώ οι πράκτορες αρχικά κάλυψαν τον Τραμπ στη θέση του και στη συνέχεια τον οδήγησαν εκτός σκηνής μαζί με τη Μελάνια. Ο Τραμπ κρατήθηκε για κάποιο διάστημα σε ασφαλή προεδρική σουίτα του ξενοδοχείου, ενώ αρχικά υπήρξε προσπάθεια να συνεχιστεί η εκδήλωση. Τελικά, η Secret Service συνέστησε να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο και το δείπνο ακυρώθηκε.
Μία από τις πιο παράξενες λεπτομέρειες της βραδιάς είναι ότι, σύμφωνα με το Reuters, ενώ οι περισσότεροι καλεσμένοι ήταν ακόμη κάτω από τα τραπέζια, κάποιοι άρχισαν να φωνάζουν «USA, USA». Ήταν μια αντίδραση που έμοιαζε ταυτόχρονα με ένστικτο συσπείρωσης και με πολιτικό αντανακλαστικό, μέσα σε μια αίθουσα όπου ο φόβος, η αμηχανία και η επίγνωση ότι επρόκειτο για ιστορική στιγμή συνυπήρχαν.
Το ερώτημα που πλέον κυριαρχεί δεν αφορά μόνο τον δράστη, αλλά και την ασφάλεια. Πώς κατάφερε ένας άνδρας οπλισμένος με καραμπίνα, πιστόλι και μαχαίρια να φτάσει τόσο κοντά σε μια αίθουσα όπου βρίσκονταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο αντιπρόεδρος, υπουργοί, βουλευτές, διευθυντές υπηρεσιών και εκατοντάδες δημοσιογράφοι; Το Reuters και το AP επισημαίνουν ότι οι αρχές εξετάζουν πώς πέρασε ή παρέκαμψε τα σημεία ελέγχου, ενώ το γεγονός ότι φέρεται να ήταν ένοικος του ξενοδοχείου δημιουργεί επιπλέον ερωτήματα για την ασφάλεια σε χώρους με μεικτή χρήση: επίσημη εκδήλωση, ξενοδοχείο, δημόσιοι διάδρομοι, προσωπικό, καλεσμένοι και πελάτες.
Για τους ξένους ανταποκριτές, η βραδιά είχε και μια δεύτερη διάσταση. Δεν ήταν μόνο μια επίθεση ή ένα επεισόδιο ασφαλείας. Ήταν η στιγμή που οι δημοσιογράφοι που καλύπτουν την εξουσία βρέθηκαν οι ίδιοι στο κέντρο της είδησης. Η αίθουσα δεν ήταν πλέον το σκηνικό μιας ομιλίας του προέδρου προς τον Τύπο. Ήταν τόπος απειλής, εκκένωσης και μαρτυρίας.
Και ίσως αυτό εξηγεί γιατί οι ανταποκρίσεις από την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τα διεθνή πρακτορεία και την ομογενειακή δημοσιογραφία συγκλίνουν στο ίδιο σημείο: η βραδιά που είχε σχεδιαστεί ως γιορτή της δημοσιογραφίας και της αμερικανικής πολιτικής παράδοσης κατέληξε να θυμίζει ότι η πολιτική ζωή στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει πλέον μόνιμα στο φόντο της την πιθανότητα βίας.
Ο Μιχάλης Ιγνατίου το περιέγραψε με τον πιο άμεσο τρόπο: όλα έγιναν τρομακτικά γρήγορα. Και αυτό ακριβώς είναι που μένει από τη νύχτα στο Washington Hilton. Όχι μόνο οι πυροβολισμοί, όχι μόνο η απομάκρυνση του Τραμπ, αλλά η αίσθηση μιας αίθουσας γεμάτης δημοσιογράφους από όλο τον κόσμο, που μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα σταμάτησαν να παρατηρούν την ιστορία και άρχισαν να τη ζουν.
