Οι ερευνητές δεν μιλούν για «αποκλεισμό», αλλά για πιο στρατηγική τοποθέτηση μέσα στην καμπίνα, καθώς τα σημερινά μοντέλα δείχνουν ότι ο χρόνος εκκένωσης μπορεί να ξεπερνά αισθητά το διεθνές όριο ασφαλείας των 90 δευτερολέπτων.
Η αυξανόμενη παρουσία ηλικιωμένων ταξιδιωτών στις αεροπορικές μετακινήσεις φέρνει στο προσκήνιο ένα νέο ερώτημα για την ασφάλεια των πτήσεων: πώς επηρεάζει η ηλικιακή σύνθεση των επιβατών την ταχύτητα εκκένωσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης; Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, η απάντηση είναι ότι την επηρεάζει σημαντικά και μάλιστα όχι μόνο ο αριθμός των ηλικιωμένων επιβατών, αλλά και το πού ακριβώς κάθονται μέσα στο αεροπλάνο.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό AIP Advances, εξετάζει το σενάριο εκκένωσης ενός Airbus A320, ενός από τα πιο διαδεδομένα επιβατικά αεροσκάφη παγκοσμίως. Οι ερευνητές από τα Πανεπιστήμια του Σίδνεϊ και του Κάλγκαρι πραγματοποίησαν 27 διαφορετικές προσομοιώσεις, δοκιμάζοντας διαφορετικές διατάξεις καμπίνας και διαφορετικές αναλογίες επιβατών άνω των 60 ετών.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η παρουσία ηλικιωμένων επιβατών με μειωμένη κινητικότητα μπορεί να επιμηκύνει αισθητά τον χρόνο εκκένωσης. Στην καλύτερη προσομοίωση, με 30 ηλικιωμένους επιβάτες ομοιόμορφα κατανεμημένους ανάμεσα σε 152 επιβάτες, η πλήρης εκκένωση ολοκληρώθηκε σε 141 δευτερόλεπτα, πολύ πάνω από το όριο των 90 δευτερολέπτων που θέτουν οι διεθνείς κανονισμοί. Στη χειρότερη περίπτωση, ο χρόνος έφτασε τα 218,5 δευτερόλεπτα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι όταν μεγαλύτερος αριθμός ηλικιωμένων επιβατών συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένα σημεία της καμπίνας, τότε παρατηρείται όχι μόνο αύξηση του συνολικού χρόνου εκκένωσης αλλά και άνιση χρήση των διαθέσιμων εξόδων. Με απλά λόγια, κάποιοι διάδρομοι και έξοδοι επιβαρύνονται περισσότερο, κάτι που μπορεί να δημιουργήσει επικίνδυνα «μποτιλιαρίσματα» σε συνθήκες πανικού.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση δεν αφορά έναν αυστηρό «διαχωρισμό» ηλικιωμένων επιβατών, αλλά μια πιο ισορροπημένη και στρατηγική κατανομή τους σε όλη την καμπίνα. Ωστόσο, μια τέτοια πρακτική θα μπορούσε στην πράξη να σημαίνει ότι οικογένειες ή συνοδοί δεν θα κάθονται πάντα μαζί, εφόσον προτεραιότητα θα δίνεται στο συνολικό σχέδιο ασφαλείας του αεροσκάφους.
Το ερευνητικό σκεπτικό συνδέεται και με γνωστά δεδομένα γύρω από τη γήρανση. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η γνωστική εξασθένηση σε ορισμένους ηλικιωμένους μπορεί να επηρεάζει την ταχύτητα αντίληψης και λήψης αποφάσεων σε καταστάσεις κρίσης, ενώ η μειωμένη ευχέρεια κίνησης επιδεινώνεται όταν υπάρχει στρες, πίεση χρόνου και συνωστισμός.
Οι συντάκτες της έρευνας εκτιμούν ότι τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να ενσωματωθούν μελλοντικά στα πρωτόκολλα ασφαλείας των αεροπορικών εταιρειών, με στόχο ταχύτερες και αποτελεσματικότερες εκκενώσεις. Παράλληλα, σχεδιάζουν να εξετάσουν και άλλες κατηγορίες επιβατών, όπως παιδιά, βρέφη και εγκύους, ώστε να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια πώς η σύνθεση της καμπίνας επηρεάζει την επιβίβαση και, κυρίως, την ασφαλή αποβίβαση σε έκτακτες συνθήκες.
