Το χρέος του αμερικανικού δημοσίου ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, όπως αποκαλύπτουν δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν από το υπουργείο Οικονομικών, ενώ τα επιτόκια δανεισμού αυξάνονται.
Μετά την τελευταία έκδοση αξιόγραφων, την Τρίτη, το χρέος του ομοσπονδιακού κράτους των ΗΠΑ είναι πλέον 40,047 τρισεκ. δολάρια, εξαιτίας της αύξησης του δανεισμού που συνδέεται με δαπάνες για την υγεία και την κοινωνική ασφάλιση, καθώς επίσης και του κόστους εξυπηρέτησης του δανεισμού.
Πρόκειται για ταχύτερη αύξηση της αναμενομένης. Η υπηρεσία του Κογκρέσου για τον προϋπολογισμό (CBO) ανέμενε ως πρότινος ότι το αμερικανικό δημόσιο χρέος θα έφτανε τα 39,4 τρισεκ. ως το τέλος του τρέχοντος έτους.
Η επιστροφή των χρημάτων που εισπράχτηκαν από τελωνειακούς δασμούς σε εταιρείες, μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που ακύρωσε μεγάλο μέρος τους τον Φεβρουάριο, βάθυνε περαιτέρω το έλλειμμα.
Ο λόγος του χρέους προς ΑΕΠ αγγίζει το 125% και δεν σταματά να μεγεθύνεται παρά την ανάπτυξη, που συνεχίζεται στη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη.
Η συνεχιζόμενη αύξηση του δημοσίου χρέους των ΗΠΑ σημειώνεται καθώς το κόστος δανεισμού τα τελευταία χρόνια έφτασε σε επίπεδα που είχαν να καταγραφτούν από τη χρηματοπιστωτική κρίση.
Την εποχή το αμερικανικό χρέος βρισκόταν λίγο πάνω από το 64% του ΑΕΠ, σύμφωνα με δεδομένα της ομοσπονδιακής κεντρικής τράπεζας (Fed).
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό από την αρχή του αιώνα και το έλλειμμα κυμάνθηκε μεταξύ 5,2 και 6,2% του ΑΕΠ τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ενώ είχε φτάσει ως ακόμη και στο 15% το 2020, τη χρονιά της πανδημίας του νέου κορονοϊού, πάντα σύμφωνα με τα στοιχεία της Fed.
Το ομοσπονδιακό κράτος των ΗΠΑ πλέον έχει ρυθμό αύξησης του ελλείμματος που «δεν είναι βιώσιμος», σύμφωνα με την Τζέσικα Ριντλ, ειδική σε ζητήματα προϋπολογισμού στο Brookings Institution, που υπολογίζει ότι το ετήσιο έλλειμμα φτάνει τα 2 τρισεκ. δολάρια τα τελευταία χρόνια.
Που οφείλεται η ταχύτατξη αύξηση του χρέους
«Με τη σημερινή πορεία, θα βρεθούμε στα 50 τρισ. δολάρια μέσα σε μόλις έξι χρόνια. Αν κοιτάξουμε προς τα πίσω, ήμασταν στα 20 τρισ. πριν από λιγότερο από μία δεκαετία», προειδοποίησε ο Μάικλ Πίτερσον, διευθύνων σύμβουλος του Peter G. Peterson Foundation.
Μόνο κατά τους τελευταίους πέντε μήνες, το αμερικανικό δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά περίπου 1 τρισ. δολάρια.
Πίσω από τη διόγκωση του χρέους βρίσκεται ένας συνδυασμός δημογραφικών, δημοσιονομικών και πολιτικών παραγόντων, όπως αναφέρει το CNN.
Ο πληθυσμός των ΗΠΑ γερνά, με περίπου 10.000 Baby Boomers να συνταξιοδοτούνται καθημερινά, ενώ η αύξηση του προσδόκιμου ζωής επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα μεγάλα ομοσπονδιακά προγράμματα κοινωνικής προστασίας.
Οι δαπάνες για Social Security και Medicare αυξάνονται συνεχώς, την ώρα που η αναλογία εργαζομένων προς δικαιούχους υποχωρεί, δημιουργώντας ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στα οικονομικά των δύο προγραμμάτων.
Παράλληλα, το Κογκρέσο έχει εγκρίνει τις τελευταίες δεκαετίες σειρά μέτρων που είτε μείωσαν τα φορολογικά έσοδα είτε αύξησαν τις δημόσιες δαπάνες. Μεταξύ αυτών βρίσκονται οι φορολογικές περικοπές του 2017 επί Ντόναλντ Τραμπ, τα τεράστια πακέτα στήριξης κατά την πανδημία επί Τραμπ και Τζο Μπάιντεν, καθώς και το One Big Beautiful Bill Act του 2025.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να δαπανά πολύ περισσότερα από όσα εισπράττει. Στους πρώτους δέκα μήνες του τρέχοντος οικονομικού έτους, το δημοσιονομικό έλλειμμα έχει ήδη φτάσει τα 1,8 τρισ. δολάρια.
Το γεγονός ότι μια τέτοια επιδείνωση καταγράφεται χωρίς η αμερικανική οικονομία να βρίσκεται σε βαθιά ύφεση είναι ένας ακόμη λόγος που ανησυχεί τους οικονομολόγους.
Πηγές: CNN, AFP, AΠΕ ΜΠΕ
