Μία επιστήμονας κατόρθωσε ένα σπουδαίο επίτευγμα, αποκωδικοποιώντας τις φωνητικές εκφράσεις που χρησιμοποιεί ένα πουλί για να επικοινωνεί. Η έρευνά της αποκάλυψε τον τρόπο με τον οποίο τα πτηνά δηλώνουν την ταυτότητά τους και τις δραστηριότητές τους, καθώς και πώς αναγνωρίζουν το ένα το άλλο ανεξάρτητα από το τι λένε. Ένα ιδιαίτερως ενδιαφέρον εύρημα ήταν το γεγονός ότι τα πουλιά μπέρδευαν κλήσεις με παρόμοιες σημασίες περισσότερο από όσες ακούγονταν παρόμοιες.
Στο φως το «λεξιλόγιο» των πτηνών
Η Δρ Ζιλί Ελί από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ τιμήθηκε με το βραβείο Coller-Dolittle 2026 για αμφίδρομη διαειδική επικοινωνία, αφού αποκωδικοποίησε τις 11 βασικές κλήσεις στο «λεξιλόγιο» που χρησιμοποιούν τα ζεμπράκια και τις σημασίες τους.
«Νιώθω πραγματικά τεράστια τιμή», είπε η Ελί στην Guardian, προσθέτοντας ότι ελπίζει η δουλειά της να αποτελεί ένα βήμα προς τη «μεγάλη προσπάθεια» επικοινωνίας με τα ζώα. Ο καθηγητής Γιόσι Γιοβέλ, ζωολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ και πρόεδρος της επιτροπής των κριτών, δήλωσε ότι το έργο αποτελεί «μια καθοριστική στιγμή για τον τομέα».
Το βραβείο ξεκίνησε το 2024 από το Ίδρυμα Τζέρεμι Κόλερ, το οποίο προωθεί την ευαισθητοποίηση για την ευζωία και την ευαισθησία των ζώων, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ. Πέρα από τα ετήσια βραβεία προόδου, το ίδρυμα έχει θεσπίσει και ένα μεγάλο βραβείο 10 εκατομμυρίων δολαρίων για την επίλυση του προβλήματος της αμφίδρομης επικοινωνίας ανθρώπου-ζώων.
Το πείραμα
Η Ελί αποφάσισε να μελετήσει τα ζεμπράκια επειδή είναι πολύ «ομιλητικά», δηλαδή παράγουν πολλά δεδομένα. «Η ερώτηση που έκανα στον εαυτό μου όταν άκουγα αυτά τα φλύαρα ωδικά πουλιά ήταν: τι λένε;» είπε. Για περισσότερα από δέκα χρόνια, η Ελί παρατηρούσε και κατέγραφε τους ήχους των πουλιών και ταξινομούσε τις κλήσεις σύμφωνα με την κατάσταση και το πουλί που τις παρήγαγε.
Στη συνέχεια χρησιμοποίησε μηχανική μάθηση για να αναλύσει τι και πώς κωδικοποιείται στις κλήσεις. Τέλος, πραγματοποίησε πειράματα που έδειξαν ότι τα πουλιά συμφωνούσαν με την ταξινόμησή της.
Σε ένα πείραμα, στα ζεμπράκια έπαιζαν διάφορες κλήσεις από το «ρεπερτόριό» τους όταν πατούσαν ένα κουμπί. Ορισμένες κλήσεις ακολουθούνταν από ανταμοιβή με σπόρους. Με τον καιρό, τα πουλιά έμαθαν να πατούν το κουμπί για να αποφεύγουν τις μη ανταποδοτικές κλήσεις.
Είναι παρόμοιο με το να σκρολάρει κανείς βίντεο στα social media, είπε η Ελί, περνώντας στο επόμενο όταν το ξεκίνημα φαίνεται βαρετό. Τα πουλιά έκαναν περιστασιακά λάθη, αλλά όταν συνέβαινε αυτό, συχνά μπέρδευαν κλήσεις που είχαν την ίδια σημασία και όχι απλώς τον ίδιο ήχο. «Οι αντιδράσεις τους έδειξαν ότι έχουν μια νοητική εικόνα της σημασίας των φωνητικών τους εκφράσεων», είπε η Ελί. «Με άλλα λόγια, κατανοούν τη σημασία των τύπων των κλήσεών τους».
