Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για την παράταση της εκεχειρίας μεταξύ των δύο χωρών έχει υπογραφεί και τίθεται πλέον σε ισχύ. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε επίσημα τη συμφωνία – η οποία πρόκειται να ανοίξει ξανά το κρίσιμο Στενό του Ορμούζ – στο Παλάτι το Βερσαλλιών στην Γαλλία και ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν στο γραφείο του στην Τεχεράνη.
Η συμφωνία 14 σημείων, γνωστή ως Μνημόνιο Κατανόησης, αναφέρει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και δεσμεύει επίσης ένα ταμείο 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την «ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη» της χώρας – αν και οι ΗΠΑ δεν υποχρεούνται να συνεισφέρουν.
Η εξέλιξη, όπως τόνιζει το BBC, τέσσερις μήνες μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης μεταξύ HΠΑ, Ισραήλ- Ιράν. Οι ΗΠΑ έχουν ξεκαθαρίσει πως οι όροι της συμφωνίας που ευνοούν το Ιράν θα εφαρμόζονται όσο αυτό συμμορφώνονται με τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.
Σημειώνεται επίσης πως βάσει της αρχικής αυτής συμφωνίας, ορίζεται πως οι δύο χώρες για διάστήμα 60 ημερών θα είναι σε διαπραγματεύσεις προκειμένου να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία που θα αφορά συγκεκριμένους όρους για τα πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Μάλιστα, όπως έγινε γνωστό από το Υπ.Εξωτερικών της Ελβετίας αν και τελικά η συμφωνία δεν υπεγράφη στην Γενεύη, διαπραγματευτικές ομάδες και των δυο χωρών θα συναντηθούν κανονικά την Παρασκευή -ημέρα που είχε οριστεί για την τελετή υπογραφής- κάνοντας το πρώτο βήμα στη διαδικασία εφαρμογής της συμφωνίας που σηματοδοτεί την έναρξη των διαπραγματεύσεων για μια πιο ολοκληρωμένη διευθέτηση.
Πάνγτως το κείμενο της αρχικής συμφωνίας αφήνει πολλά ερωτήματα αναπάντητα – και πολλά βασικά ζητήματα άλυτα.
Σημείο 1: Τέλος στη σύγκρουση «σε όλα τα μέτωπα»
Η πρώτη παράγραφος της συμφωνίας αναφέρει ότι οι ΗΠΑ, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους θα δηλώσουν «άμεσο και οριστικό» τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε «όλα τα μέτωπα» – συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Από την οπτική γωνία των ΗΠΑ, ο Τραμπ ανησυχεί ολοένα και περισσότερο ότι οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ θα μπορούσαν να ανατρέψουν τη συμφωνία με το Ιράν.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι αναμένει ότι ο Λίβανος θα καλύπτεται από την εκεχειρία.
Οποιαδήποτε συνέχιση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο θα αποτελούσε «παραβίαση της συμφωνίας» και «θα ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα», δήλωσε εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών την Τετάρτη.
Η συμφωνία αναφέρει ότι «από τώρα και στο εξής» καμία πλευρά δεν θα ξεκινήσει στρατιωτικές επιχειρήσεις ούτε θα απειλήσει η μία την άλλη και θα διασφαλίσει «την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία» του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα οδηγήσει στον οριστικό «τερματισμό» της σύγκρουσης, αναφέρει το έγγραφο. Δεν είναι σαφές πώς θα αντιδράσει το Ισραήλ σε αυτό το σημείο.
Σημείο 2: Σεβασμός στις «εσωτερικές υποθέσεις»
Το κείμενο του εγγράφου – όπως διαβάστηκε στους δημοσιογράφους σε τηλεφωνική επικοινωνία με Αμερικανούς αξιωματούχους – σημειώνει ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν θα «σεβαστούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα ο ένας του άλλου» και θα απέχουν από το να παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις της κάθε πλευράς.
Αυτό πιθανότατα θα γίνει δεκτό αρνητικά από ιρανικές ομάδες αντιφρονούντων ενώ νωρίτερα φέτος, ο Τραμπ υποσχέθηκε στους Ιρανούς διαδηλωτές ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν» κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που σάρωσαν τις ιρανικές πόλεις.
Σημείο 3: Χρονοδιάγραμμα 60 ημερών
Σύμφωνα με το τρίτο σημείο του εγγράφου, οι ΗΠΑ και το Ιράν θα δεσμευτούν να διαπραγματευτούν και να επιτύχουν μια τελική συμφωνία «το πολύ» σε 60 ημέρες, αν και αυτό το χρονοδιάγραμμα θα μπορούσε να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
Η αντίστροφη μέτρηση των 60 ημερών έχει πλέον ξεκινήσει, αφού οι ηγέτες των δύο χωρών υπέγραψαν επίσημα το Μνημόνιο Συνεργασίας.
Ο Τραμπ υπέγραψε το έγγραφο για το Ιράν σε ένα δείπνο μετά τη σύνοδο της G7 στο Παλάτι των Βερσαλλιών στη Γαλλία την Τετάρτη το βράδυ, δήλωσε ο Λευκός Οίκος. Έχει επίσης υπογραφεί από τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο. Νωρίτερα, τόσο ο Τραμπ όσο και οι Ιρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι θα υπάρξει επίσημη τελετή υπογραφής στη Γενεύη αργότερα αυτή την εβδομάδα. Δεν είναι σαφές εάν αυτό θα προχωρήσει τώρα.
Σημείο 4: Οι ΗΠΑ τερματίζουν τον ναυτικό αποκλεισμό
Με την υπογραφή του Μνημονίου οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και «οποιεσδήποτε εμπόδια» στα ιρανικά λιμάνια.
Ο αποκλεισμός θα τερματιστεί πλήρως εντός 30 ημερών, σύμφωνα με τη συμφωνία και το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο αριθμός των πλοίων που επιτρέπουν οι ΗΠΑ να διέρχονται από τα ιρανικά λιμάνια θα είναι ανάλογος με την κυκλοφορία που θα αποκατασταθεί από το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ.
Εντός 30 ημερών από την υπογραφή της τελικής συμφωνίας, οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί να απομακρύνουν τις αμερικανικές δυνάμεις από την «εγγύτητα του Ιράν». Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο αμερικανικός στρατός θα επιστρέψει στη θέση και τα μέσα που είχε πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου.
Σημείο 5: Στενά του Ορμούζ
Μέρος της συμφωνίας αναφέρει ότι με την υπογραφή του Μνημονίου, το Ιράν θα «προβεί σε διευθετήσεις καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια» για να επιτρέψει την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών – χωρίς χρέωση.
Αυτός ήταν ένας σημαντικός στόχος των ΗΠΑ από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος και τα Στενά έκλεισαν, με αποτέλεσμα την εκτόξευση των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου. Το έγγραφο σημειώνει ότι η κυκλοφορία θα «άμεσα», λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης τεχνικών και στρατιωτικών «εμποδίων» και διεξαγωγής επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης.
Οι αξιωματούχοι σε προηγούμενη ενημέρωση προσπάθησαν επανειλημμένα να καταστήσουν σαφές ότι τα πλοία δεν θα χρεώνονται για τη διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ. Μακροπρόθεσμα, το έγγραφο σημειώνει ότι το Ιράν θα συνεργαστεί με το Ομάν και άλλα κράτη του Κόλπου για να δημιουργήσει μια «ευρύτερη» συμφωνία για τον τρόπο διαχείρισης του Στενού του Ορμούζ.
Οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι το Ιράν θα διεκδικήσει τα δικαιώματά του «επιθετικά», αλλά ότι τα κράτη του Κόλπου «ποτέ» δεν θα αποδεχτούν ένα μέλλον στο οποίο θα υπάρχει σύστημα διοδίων, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ πάντως ήταν ξεκάθαρος: Τα Στενά «δεν θα επιστρέψουν στην προπολεμική κατάσταση…Το Ιράν έχει κυριαρχικό δικαίωμα στο Ορμούζ και, σίγουρα, θα εισπράττουμε τέλη για τις υπηρεσίες αυτές».
Σημείο 6: Χρήματα για την ανοικοδόμηση του Ιράν
Το έκτο σημείο του Μνημονίου αναφέρει ότι οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί εταίροι θα αναπτύξουν ένα «οριστικό, αμοιβαία συμφωνημένο σχέδιο» αξίας τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν.
Ο τελικός μηχανισμός θα συμφωνηθεί εντός 60 ημερών από την τελική συμφωνία και όλες οι άδειες και οι απαλλαγές θα χορηγηθούν από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα εμπλακούν οικονομικά.
Ένας αξιωματούχος σημείωσε ότι οι ΗΠΑ δεν υποχρεούνται να πληρώσουν «ούτε ένα σεντ χρημάτων» στο Ιράν ή να συνεισφέρουν στο ταμείο.
🚨 President Donald J. Trump has SIGNED the Iran Memorandum of Understanding at Versailles in France. 🇺🇸 pic.twitter.com/JQ6qlbvFAF
— The White House (@WhiteHouse) June 17, 2026
Ως υποθετικό παράδειγμα, ο αξιωματούχος είπε ότι εάν το Ιράν «συμμορφωθεί», οι αρχές των Εμιράτων θα μπορούσαν να κατασκευάσουν έναν σταθμό παραγωγής ενέργειας στο Ιράν, με την ευλογία των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι έχουν καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να καταστήσουν σαφές στο αμερικανικό κοινό ότι δεν θα πληρώνουν απευθείας το Ιράν, κάτι που η κυβέρνηση λέει ότι έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την πυρηνική συμφωνία του 2015 μεταξύ του Ιράν και της κυβέρνησης Ομπάμα.
Σημείο 7: Τέλος των κυρώσεων
Οι ΗΠΑ θα τερματίσουν όλες τις οικονομικές κυρώσεις κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που περιλαμβάνονται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και εκείνων που εφαρμόζονται μονομερώς από τις ΗΠΑ.
Το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, δεν είναι σαφές.
Το έγγραφο σημειώνει ότι το χρονοδιάγραμμα θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, αλλά ότι και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν τις προθέσεις τους να αντιμετωπίσουν «άμεσα» το ζήτημα σε επόμενες διαπραγματεύσεις.
Το Ιράν έχει πληγεί σοβαρά από τις κυρώσεις και μια αμερικανική εκστρατεία – η Επιχείρηση Οικονομική Οργή – έχει επιδιώξει να αποκόψει την Τεχεράνη από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Σημείο 8: Όχι πυρηνικά όπλα
Το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην προμηθευτεί ή αγοράσει πυρηνικό όπλο και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να ασχοληθούν με το εμπλουτισμένο ουράνιο που ήδη διαθέτει η Τεχεράνη.
Η μέθοδος διαχείρισης του υλικού δεν είναι σαφής.
Το έγγραφο σημειώνει ότι ο μηχανισμός «θα συμφωνηθεί αμοιβαία» στις προσεχείς συνομιλίες, αλλά ότι, σίγουρα θα «αναμειχθεί» υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας ή ΔΟΑΕ.
Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος το περιέγραψε αυτό ως «ελάχιστο πρότυπο» και μια «σημαντική νίκη» για τις ΗΠΑ.
📸 Iran’s President Pezeshkian and his US counterpart Trump signed the MoU between Tehran and Washington digitally and remotely.
— PressTV Extra (@PresstvExtra) June 18, 2026
Follow: https://t.co/7Dg3b41hTx pic.twitter.com/8GtQFZhuZ0
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η αποτροπή του Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα ήταν «99%» αυτού που ήθελε ξεκινώντας την Επιχείρηση «Επικη Οργή» νωρίτερα φέτος.
Επειδή οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει τη συμφωνία ως βασισμένη στην απόδοση, η άρση των κυρώσεων που ορίζεται στο σημείο 7 συνδέεται με τη συμμόρφωση του Ιράν με το σημείο 8.
Σημεία 9 & 10: Ένα «status quo»
Τα ακόλουθα δύο σημεία της συμφωνίας ορίζουν ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφωνούν σε ένα «status quo» του πυρηνικού τους προγράμματος στο μεσοδιάστημα, μέχρι να μπορέσει να ληφθούν αποφασεις για το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις.
Εν τω μεταξύ, θα εκδώσουν εξαιρέσεις για την εξαγωγή πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου και άλλων συναφών υπηρεσιών, όπως τραπεζικές συναλλαγές και μεταφορές.
Σημείο 11: Παγωμένα κεφάλαια
Αυτό το σημείο αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις.
Το Ιράν επιμένει εδώ και καιρό στην αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών του στοιχείων, που θα πρόσφερε στη χώρα μια οικονομική σανίδα σωτηρίας.
Το ενδέκατο σημείο του εγγράφου σημειώνει ότι οι ΗΠΑ «δεσμεύονται να διαθέσουν πλήρως τα παγωμένα ή περιορισμένα κεφάλαια» μόλις υπογραφεί το Μνημόνιο και ότι οι διαδικασίες θα συμφωνηθούν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη ότι ορισμένα περιουσιακά στοιχεία θα αποδεσμευτούν ενώ οι συνομιλίες μετά το Μνημόνιο θα συνεχίσουν να ανταμείβουν το Ιράν όταν συμμορφωθεί με πτυχές της συμφωνίας, όπως η έναρξη της διαχείρισης του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του.
Σημεία 12-14: Παρακολούθηση και τελικές διαπραγματεύσεις
Τα τελευταία σημεία του εγγράφου καθορίζουν την εφοδιαστική αλυσίδα για το πώς θα εξελιχθεί η συμφωνία.
Λένε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν θα δημιουργήσουν έναν «μηχανισμό» για την παρακολούθηση της εφαρμογής του Μνημονίου και της συμμόρφωσης με μια μελλοντική συμφωνία, αν και δεν είναι σαφές πώς θα μοιάζει αυτό στην πράξη.
Με την υπογραφή του Μνημονίο αρχίζει η εφαρμογή του, οι ΗΠΑ και το Ιράν θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία.
Και τέλος, το Μνημόνιο ορίζει ότι μια τελική συμφωνία θα επικυρωθεί από δεσμευτικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
