Η Ρίτα Φλόρες, 29χρονη Ρωσίδα καλλιτέχνις, ακτιβίστρια και πρώην μέλος των Pussy Riot, υποστηρίζει ότι στρατολογήθηκε από τη ρωσική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας (FSB) και για περίπου τρία χρόνια λειτουργούσε ως πληροφοριοδότης μέσα στους κύκλους καλλιτεχνών και ακτιβιστών που αντιτίθενται στο Κρεμλίνο.
Σε αποκλειστική συνέντευξή της στον The Guardian, την πρώτη μετά την αποχώρησή της από τη Ρωσία, περιγράφει πώς, σύμφωνα με την ίδια, δύο άνδρες που παρουσιάστηκαν ως αξιωματικοί της FSB την απείλησαν με ποινική δίωξη και αντίποινα σε βάρος της οικογένειάς της, προκειμένου να την αναγκάσουν να συνεργαστεί.
Ο The Guardian επισημαίνει ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις λεπτομέρειες της αφήγησής της, σημειώνει ωστόσο ότι έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια αρκετές περιπτώσεις διείσδυσης της FSB σε κύκλους της ρωσικής αντιπολίτευσης.
«Ο φόβος μου ήταν πολύ μεγάλος»
Η Φλόρες, γνωστή και ως Μαργαρίτα Κονοβάλοβα, συνδέθηκε με τις Pussy Riot από το 2020 και είχε συλληφθεί αρκετές φορές για καλλιτεχνικές περφόρμανς, ενώ είχε βρεθεί αντιμέτωπη με παρακολουθήσεις και έρευνες στο σπίτι της.
Σύμφωνα με την ίδια, η στρατολόγησή της έγινε τον Φεβρουάριο του 2023, μετά από μία ακόμη έρευνα στο σπίτι της. Όπως είπε στον Guardian, δύο άνδρες παρέμειναν στον χώρο και συστήθηκαν ως αξιωματικοί της FSB.
Υποστηρίζει ότι την απείλησαν πως θα ασκήσουν ποινική δίωξη εναντίον της για ανάρτησή της στο Instagram σχετικά με τις ρωσικές δολοφονίες στην Ουκρανία, ενώ φέρεται να της είπαν ακόμη ότι μπορούσαν να προκαλέσουν τον θάνατο της μητέρας της εάν δεν υπέγραφε τα έγγραφα συνεργασίας.
«Πίστεψα ότι μπορούσαν να κάνουν όλα όσα έλεγαν… Ο φόβος μου ήταν πολύ μεγάλος. Ανησυχούσα τόσο πολύ για την οικογένειά μου και για τον εαυτό μου», δήλωσε.
Όπως αναφέρει ο Guardian, μετά την υπογραφή των εγγράφων έλαβε εφάπαξ ποσό περίπου 30.000-40.000 ρούβλια.
Οι πληροφορίες για καλλιτέχνες
Η πρώτη αποστολή της, σύμφωνα πάντα με την αφήγησή της, ήταν να συγκεντρώνει πληροφορίες για καλλιτέχνες και ακτιβιστές με αντικυβερνητικές και αντιπολεμικές θέσεις που κινούνταν στους ίδιους κύκλους με εκείνη.
Οι δύο άνδρες έγιναν οι χειριστές της. Η Φλόρες περιγράφει έναν πιο απειλητικό αξιωματικό, τον οποίο αποκαλούσε «το Μπουφάν» εξαιτίας του μαύρου γυαλιστερού κοστουμιού του, και έναν δεύτερο, τον Ιβάν, ο οποίος εμφανιζόταν πιο φιλικός, αλλά, όπως υποστηρίζει, συνέχιζε να την απειλεί.
Μάλιστα, όπως είπε, της έλεγε ότι η FSB θα την «αναμόρφωνε», ώστε να αποκτήσει μια «ήρεμη ζωή», να αγαπήσει τη Ρωσία, να κάνει παιδιά και να γίνει «υπάκουη σύζυγος».
Η Φλόρες υποστηρίζει ότι, παρότι της είχε ζητηθεί να κρατήσει τη συνεργασία μυστική, το αποκάλυψε σχεδόν αμέσως σε περίπου 20 ανθρώπους. Δεν αποκάλυψε όμως την αλήθεια στους ανθρώπους για τους οποίους υποτίθεται ότι έπρεπε να συγκεντρώνει πληροφορίες.
Αντίθετα, όπως λέει, προκαλούσε επίτηδες καβγάδες και συγκρούσεις μαζί τους, ώστε να απομακρύνονται και να μην της εμπιστεύονται προσωπικές ή ευαίσθητες πληροφορίες.
Η υπόθεση του Πιοτρ Βερζίλοφ
Η πιο σοβαρή καταγγελία της αφορά τον Πιοτρ Βερζίλοφ, ακτιβιστή που έχει συνδεθεί με τις Pussy Riot, πρώην εκδότη της Mediazona και σήμερα μαχητή στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με τη Φλόρες, τον Μάιο του 2026 οι δύο χειριστές της άρχισαν να της ζητούν πληροφορίες για τον Βερζίλοφ, μεταξύ άλλων και τη διεύθυνσή του στην Ουκρανία.
Όπως υποστηρίζει, στη συνέχεια της ζήτησαν να χρησιμοποιήσει την παλιά φιλία τους ώστε να τον πείσει να ταξιδέψει στη Σερβία. Εκεί, σύμφωνα με όσα της είπαν, μια ομάδα της FSB θα τον απήγαγε και θα τον σκότωνε.
Η Φλόρες λέει ακόμη ότι άρχισε να λαμβάνει 50.000 ρούβλια τον μήνα ως επιπλέον κίνητρο για τη συγκεκριμένη αποστολή. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί, όπως και το σύνολο της αφήγησής της, δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.Advertisement
Η διαφυγή από τη Ρωσία
Την ίδια περίοδο, η Φλόρες αναζητούσε τρόπο να φύγει από τη χώρα. Όπως αναφέρει στον Guardian, παντρεύτηκε τον σύντροφό της τον περασμένο Σεπτέμβριο, χρησιμοποιώντας τον γάμο, μεταξύ άλλων, ως δικαιολογία για να αποφύγει το ταξίδι στη Σερβία.
Με τη βοήθεια του δικηγόρου της, Ντμίτρι Ζαχβάτοφ, άρχισε να σχεδιάζει κρυφά την έξοδό της από τη Ρωσία και τελικά έφυγε στα τέλη Αυγούστου.
Η ίδια και ο δικηγόρος της δεν αποκαλύπτουν λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο κατάφερε να φύγει, λέγοντας ότι δεν θέλουν να θέσουν σε κίνδυνο μελλοντικές διαδρομές διαφυγής για ανθρώπους που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση.
«Στη Μόσχα όλοι ζωγραφίζουν λουλούδια»
Η Φλόρες περιγράφει επίσης στον Guardian μια διαφορετική εικόνα της σημερινής καλλιτεχνικής σκηνής στη Μόσχα.
Όπως λέει, ενώ εστιατόρια, μπαρ και κλαμπ συνεχίζουν να ανοίγουν και πραγματοποιούνται πολλές εκδηλώσεις, μεγάλο μέρος των καλλιτεχνών που είχαν εκφράσει αντιπολεμικές ή αντικυβερνητικές θέσεις έχει εγκαταλείψει τη χώρα.
Εκείνοι που παραμένουν, υποστηρίζει, αποφεύγουν πλέον έργα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν πολιτικά. Περιγράφει μια σκηνή όπου οι καλλιτέχνες έχουν μάθει να αυτολογοκρίνονται, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι δημιουργοί που κάποτε έκαναν έντονες πολιτικές παρεμβάσεις σήμερα «ζωγραφίζουν λουλούδια σε ένα βάζο».
Η ίδια υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι τους οποίους μπορούσε να πληροφορεί την FSB μειώνονταν σταδιακά, καθώς πολλοί από τους καλλιτέχνες και ακτιβιστές του ίδιου χώρου είχαν φύγει από τη Ρωσία.
Οι αντιδράσεις και η δημόσια αποκάλυψη
Η Φλόρες είχε αποκαλύψει τη συνεργασία της με την FSB σε βίντεο που δημοσίευσε μαζί με τον δικηγόρο της λίγες ημέρες μετά την έξοδό της από τη Ρωσία, στα τέλη Αυγούστου. Είπε ότι μίλησε δημόσια ελπίζοντας να ενθαρρύνει και άλλους ανθρώπους που βρίσκονται σε αντίστοιχη θέση να διακόψουν τη συνεργασία τους με τις ρωσικές υπηρεσίες.
Η αποκάλυψη προκάλεσε διαφορετικές αντιδράσεις στους κύκλους της εξόριστης ρωσικής αντιπολίτευσης. Κάποιοι εξήραν το θάρρος της να μιλήσει, ενώ άλλοι άσκησαν κριτική για το γεγονός ότι η συνεργασία της διήρκεσε περίπου τρία χρόνια.
Η Μάσα Αλιόχινα των Pussy Riot, σύμφωνα με τον Guardian, δήλωσε: «Ο φόβος μπορεί να αλλάξει έναν άνθρωπο», προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό πως η Φλόρες βρίσκεται πλέον εκτός Ρωσίας και μίλησε ανοιχτά για όσα συνέβησαν. Όπως σημείωσε, από όσα είναι γνωστά, κανείς δεν σκοτώθηκε ούτε φυλακίστηκε εξαιτίας των πληροφοριών που έδωσε η Φλόρες.
Η Φλόρες έχει πλέον δηλώσει ότι θέλει να βοηθήσει και άλλους ανθρώπους που ενδέχεται να έχουν στρατολογηθεί από τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας, ενώ ο δικηγόρος της έχει ανακοινώσει ασφαλή γραμμή επικοινωνίας για όσους χρειάζονται βοήθεια.
Mε πληροφορίες από theguardian
