Σε μια πρωτοφανή ανθρωπιστική τραγωδία, αλλά και σε μείζονα κρίση ασφάλειας για την Ισπανία και ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, εξελίχθηκε η μαζική είσοδος δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική.
Η κατάσταση πήρε νέα, ακόμη πιο ανησυχητική τροπή, καθώς τα ξημερώματα και το βράδυ της Παρασκευής ξέσπασαν ταραχές στους δρόμους της πόλης. Ομάδες νεαρών μεταναστών εισέβαλαν σε καταστήματα και συγκρούστηκαν με αστυνομικούς και κατοίκους, προκαλώντας σκηνές χάους και φόβου στο κέντρο της Θέουτα.
Ο τραγικός απολογισμός έφθασε τους 57 νεκρούς, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται και δεν αποκλείεται να εντοπιστούν επιπλέον θύματα στη μαροκινή πλευρά. Άλλοι πνίγηκαν προσπαθώντας να παρακάμψουν κολυμπώντας τον συνοριακό κυματοθραύστη και άλλοι ποδοπατήθηκαν μέσα στον πανικό που προκλήθηκε κοντά στον φράκτη. (huffingtonpost.gr)
Η κυβέρνηση της Μαδρίτης μιλά πλέον ανοιχτά για προσβολή της εθνικής κυριαρχίας, την ώρα που στρατιωτικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί κατά μήκος των συνόρων και το μεταναστευτικό προκαλεί νέο βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της Ευρώπης.
50.000 λέει η Μαδρίτη, έως 60.000 η Θέουτα
Σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών, περίπου 50.000 άνθρωποι πέρασαν από το Μαρόκο στη Θέουτα από το πρωί της Πέμπτης, κινούμενοι τόσο από τη στεριά όσο και από τη θάλασσα.
Ακόμη μεγαλύτερο αριθμό έδωσε ο πρόεδρος της αυτόνομης πόλης, Χουάν Χεσούς Βίβας, υποστηρίζοντας ότι οι άνθρωποι που πέρασαν μέσα σε δύο ημέρες μπορεί να έφθασαν ακόμη και τους 60.000. Πρόκειται για αριθμό που αντιστοιχεί περίπου στο 70% του μόνιμου πληθυσμού της Θέουτα.
Οι εικόνες που μεταδόθηκαν ήταν πρωτοφανείς: χιλιάδες άνθρωποι στις ακτές και στους δρόμους, καμένα οχήματα, επεισόδια στις συνοριακές πύλες και μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας να χρησιμοποιούν γκλομπ, δακρυγόνα και υδροφόρες για να απωθήσουν το πλήθος.
Περισσότεροι από 48.000 επέστρεψαν
Μέχρι τις 6 το απόγευμα της Παρασκευής, οι ισπανικές αρχές υπολόγιζαν ότι 48.300 άνθρωποι είχαν επιστρέψει στο Μαρόκο, οι περισσότεροι οικειοθελώς. Με βάση τον επίσημο υπολογισμό των 50.000 αφίξεων, στη Θέουτα απέμεναν περίπου 1.700 άνθρωποι.
Πολλοί επέστρεψαν επειδή δεν μπόρεσαν να βρουν τροφή ή κατάλυμα, καθώς οι υποδομές του μικρού ισπανικού θύλακα κατέρρευσαν μέσα σε λίγες ώρες. Η Μαδρίτη και το Ραμπάτ συμφώνησαν να επιταχύνουν τους επαναπατρισμούς, ενώ ο Πέδρο Σάντσεθ υποστήριξε ότι υπάρχει πλήρης συνεργασία με τις μαροκινές αρχές.
Ταραχές, εισβολές σε καταστήματα και συγκρούσεις
Παρά την επιστροφή δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων στο Μαρόκο, η ένταση μεταφέρθηκε στο εσωτερικό της Θέουτα. Βίντεο που δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο δείχνουν ομάδες νεαρών να κινούνται στους κεντρικούς δρόμους, να εισβάλλουν σε καταστήματα και να συγκρούονται με τις ισπανικές δυνάμεις ασφαλείας.
Κάτοικοι παρακολουθούσαν έντρομοι τις σκηνές, ενώ αστυνομικές δυνάμεις επιχειρούσαν να αποκαταστήσουν την τάξη. Σε άλλο βίντεο, το οποίο δεν έχει επιβεβαιωθεί από τις αρχές, καταγράφεται βίαιη συμπλοκή κατά την οποία ένας άνδρας φαίνεται να καταρρέει στο έδαφος.
Στον ισπανικό θύλακα έχουν αναπτυχθεί ισχυρές αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις. Το συνοριακό πέρασμα του Ταραχάλ έχει αποκλειστεί από τεθωρακισμένα οχήματα, ενώ η πρόσβαση προς τη Θέουτα έχει διακοπεί για τους πεζούς. Πρόσθετες μονάδες της Guardia Civil και ειδικά κλιμάκια δυτών μεταφέρονται από την Ανδαλουσία για επιχειρήσεις στη θάλασσα και κατά μήκος των συνόρων.
Σάντσεθ: Επίθεση στην εδαφική ακεραιότητα
Ο Ισπανός πρωθυπουργός μετέβη στη Θέουτα και χαρακτήρισε τη μαζική είσοδο «επίθεση» και «παραβίαση της εδαφικής κυριαρχίας της Ισπανίας».
Ο Σάντσεθ απέδωσε σημαντικό μέρος της ευθύνης στα κυκλώματα διακινητών, τα οποία, όπως είπε, εκμεταλλεύτηκαν πρόσφατη απόφαση του ισπανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Η απόφαση ορίζει ότι όσοι εντοπίζονται στη θάλασσα ενώ προσπαθούν να φτάσουν κολυμπώντας στη Θέουτα ή στη Μελίγια δεν μπορούν να επαναπροωθούνται συνοπτικά. Νομικοί διευκρινίζουν, πάντως, ότι η απόφαση δεν απαγορεύει την απέλασή τους έπειτα από την προβλεπόμενη διαδικασία.
Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για ολιγωρία
Το αντιπολιτευόμενο Λαϊκό Κόμμα εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης, χαρακτηρίζοντας την αντίδρασή της «καθυστερημένη» και «ανεπαρκή».
Ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό κατηγόρησε τον Σάντσεθ ότι άφησε το κράτος χωρίς έγκαιρη και αποφασιστική αντίδραση απέναντι σε μια «πρωτοφανή πλημμυρίδα». Ζήτησε να χαρακτηριστεί η κρίση ζήτημα εθνικής ασφάλειας, να αναπτυχθούν μαζικά μέσα και να ζητηθεί η συνδρομή της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής Frontex.
Σύμφωνα με ισπανικά δημοσιεύματα, όταν ξέσπασε η κρίση υπήρχαν μόλις 55 αστυνομικοί και λιμενικοί για να αντιμετωπίσουν τις χιλιάδες αφίξεις. Ο πρόεδρος της Θέουτα ζήτησε την ανάπτυξη του στρατού από τις πρώτες πρωινές ώρες, αλλά χρειάστηκαν περίπου οκτώ ώρες για να ανακοινωθεί η αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων και αστυνομικών ενισχύσεων.
Η Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο έφθασε ακόμη μακρύτερα, κατηγορώντας τον Σάντσεθ ότι «επιτρέπει την εισβολή στην Ισπανία από τη Θέουτα», ενώ το Λαϊκό Κόμμα ζητεί έκτακτη συνεδρίαση του Κοινοβουλίου και αλλαγή του νόμου, ώστε οι άμεσες επαναπροωθήσεις να εφαρμόζονται και στις αφίξεις από τη θάλασσα.
Στρατιωτικά οχήματα κατά μήκος του φράκτη
Η Μαδρίτη έστειλε αρχικά περίπου 200 ειδικά εκπαιδευμένους αστυνομικούς και δεκάδες στρατιώτες από την ηπειρωτική Ισπανία.
Στρατιωτικά οχήματα αναπτύχθηκαν κατά μήκος του συνοριακού φράκτη, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις ανέλαβαν να υποστηρίξουν την Πολιτοφυλακή και να καθοδηγήσουν όσους επέστρεφαν προς το Μαρόκο.
Από την άλλη πλευρά των συνόρων, οι μαροκινές δυνάμεις χρησιμοποίησαν γκλομπ, δακρυγόνα και κανόνια νερού για να αποτρέψουν νέες ομάδες ανθρώπων από το να πλησιάσουν τις πύλες της Θέουτα.
Ούρσουλα: Κανείς στην Ευρώπη χωρίς τους κανόνες μας
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να επιτρέψει σε κανέναν να εισέρχεται χωρίς να τηρεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Τόνισε ότι οι επικίνδυνες διελεύσεις πρέπει να σταματήσουν άμεσα και ότι τα δίκτυα των διακινητών πρέπει να διαλυθούν.
Παράλληλα, η Κομισιόν διευκρίνισε ότι κανείς από όσους πέρασαν στη Θέουτα δεν είχε φτάσει στην ηπειρωτική Ευρώπη, καθώς για τη Θέουτα και τη Μελίγια ισχύουν ειδικοί κανόνες και απαιτείται νέος έλεγχος για τη μετάβαση στην ηπειρωτική Ισπανία.
Η Ιταλία επανέφερε τους ελέγχους Σένγκεν
Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι αποφάσισε να επαναφέρει για έναν μήνα τους συνοριακούς ελέγχους στις μετακινήσεις μεταξύ Ιταλίας και Ισπανίας.
Το μέτρο αφορά κυρίως τις αεροπορικές και θαλάσσιες συνδέσεις, αφού οι δύο χώρες δεν έχουν κοινά χερσαία σύνορα. Η Ρώμη διευκρίνισε ότι δεν θα περιοριστεί η ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά θα πραγματοποιούνται αυστηρότεροι έλεγχοι.
Η Μαδρίτη αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι η ιταλική απόφαση παραβιάζει τις ευρωπαϊκές συνθήκες.
Παράλληλα, η Γαλλία ανακοίνωσε ότι πενταπλασιάζει τις έκτακτες δυνάμεις της στα σύνορα με την Ισπανία, αναπτύσσοντας συνολικά 334 επιπλέον αστυνομικούς και χωροφύλακες, drones και τρία αεροσκάφη επιτήρησης.
Τραμπ: Μοιάζει με εισβολή
Ο Ντόναλντ Τραμπ παρενέβη στην κρίση, χαρακτηρίζοντας τις εικόνες από τη Θέουτα «εισβολή».
Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, συνέδεσε τα γεγονότα με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, λέγοντας ότι «το ίδιο θα συμβεί και σε εμάς, και ακόμη χειρότερα, εάν δεν εκλεγούν οι Ρεπουμπλικανοί».
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε ευθέως την κυβέρνηση Σάντσεθ ότι με τη μεταναστευτική πολιτική της ενθάρρυνε και διευκόλυνε τη μαζική παράτυπη μετανάστευση προς την Ευρώπη.
Η Θέουτα μπορεί γεωγραφικά να βρίσκεται στην Αφρική, πολιτικά όμως αποτελεί εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και η τραγωδία των 57 νεκρών, μαζί με τις ταραχές και τις συγκρούσεις στους δρόμους, αποδεικνύει ότι το μεταναστευτικό δεν αποτελεί πλέον μόνο ανθρωπιστικό ζήτημα.
Εξελίσσεται σε κρίση ασφάλειας, ευρωπαϊκής συνοχής και εθνικής κυριαρχίας, με την Ευρώπη να εμφανίζεται για ακόμη μία φορά χωρίς κοινή γραμμή.
