Με μία άνευ προηγουμένου μεταναστευτική κρίση που θα τεστάρει τις αντοχές της ισπανικής κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος έρχεται αντιμέτωπη η Ισπανία, μετά τη μαζική είσοδο χιλιάδων ανθρώπων από το Μαρόκο στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα που βρίσκεται στη βόρεια ακτή της Αφρικής.
Μεγάλος αριθμός παράτυπων μεταναστών κατάφερε να περάσει προς την ισπανική – και κατ’ επέκταση ευρωπαϊκή – επικράτεια, είτε κολυμπώντας είτε κινούμενος προς τα συνοριακά περάσματα. Οι ισπανικές αρχές κάνουν λόγο για τουλάχιστον 20.000 ανθρώπους που επιχείρησαν ή κατάφεραν να φτάσουν στη Θέουτα, αν και ο ακριβής αριθμός παραμένει δύσκολο να υπολογιστεί.
Μέσω Instagram, WhatsApp και ιδιωτικών chats οργανώθηκε η μαζική αυτή είσοδος. Σύμφωνα με αποκαλύψεις της ABC και στοιχεία της ισπανικής αστυνομίας, όλα ξεκίνησαν από ένα viral μήνυμα με τη λέξη «Pásalo» («Προώθησέ το»). Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι πίσω από τη συγκεκριμένη κινητοποίηση βρισκόταν κάποιο μεγάλο διεθνές κύκλωμα διακίνησης μεταναστών.
Οι αστυνομικές Aρχές εξετάζουν δεκάδες μαρτυρίες νεαρών Μαροκινών μεταναστών που κατάφεραν να περάσουν στη Θέουτα, οι οποίοι περιγράφουν ότι ενημερώνονταν μέσα από ομάδες στα κοινωνικά δίκτυα, όπου διακινούνταν συνεχώς οδηγίες για το πότε και από ποια σημεία θα επιχειρούσαν να περάσουν τα σύνορα.
Σύμφωνα με την ABC, τα μηνύματα διαδίδονταν μέσα σε λίγες ώρες σε ιδιωτικές ομάδες του WhatsApp, λογαριασμούς στο Instagram και μέσω συγκεκριμένων hashtags, τα οποία χρησιμοποιούνταν για να κοινοποιούνται σημεία συνάντησης των μεταναστών, ώρες συγκέντρωσης αλλά και οδηγίες για την αποφυγή των αστυνομικών ελέγχων.
Παράλληλα, οι ισπανικές Αρχές εξετάζουν τον ρόλο δημιουργών περιεχομένου και λογαριασμών στα κοινωνικά δίκτυα που αναπαρήγαγαν παραπλανητικές πληροφορίες, υποστηρίζοντας ψευδώς ότι τα σύνορα είχαν ουσιαστικά ανοίξει ή ότι οι ισπανικές Αρχές δεν πραγματοποιούσαν επαναπροωθήσεις.
Σύμφωνα με την ABC, τα μηνύματα διαδίδονταν μέσα σε λίγες ώρες σε ιδιωτικές ομάδες του WhatsApp, λογαριασμούς στο Instagram και μέσω συγκεκριμένων hashtags, τα οποία χρησιμοποιούνταν για να κοινοποιούνται σημεία συνάντησης των μεταναστών, ώρες συγκέντρωσης αλλά και οδηγίες για την αποφυγή των αστυνομικών ελέγχων.
Τότε, οι μαροκινές Αρχές είχαν πραγματοποιήσει περισσότερες από 150 συλλήψεις σε διάφορες πόλεις της χώρας, ενώ δεκάδες άτομα καταδικάστηκαν για διακίνηση ψευδών ειδήσεων και υποκίνηση παράνομης μετανάστευσης μέσω διαδικτύου.
Οι Ισπανοί αστυνομικοί θεωρούν ότι και η σημερινή κρίση παρουσιάζει τα ίδια χαρακτηριστικά, με τη διαφορά ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν έχει διαπιστωθεί μέχρι στιγμής οργανωμένη δράση μεγάλων κυκλωμάτων διακινητών.
Παράλληλα, η εξέλιξη της κατάστασης προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Ισπανίας και Ιταλίας. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι υποστήριξε ότι θα πρέπει να εξεταστεί η αναστολή εφαρμογής των προβλέψεων της Συνθήκης Σένγκεν για την Ισπανία, δηλώνοντας πως η Ιταλία δεν μπορεί να παραμείνει αδρανής απέναντι στις εξελίξεις και χαρακτηρίζοντας σοκαριστικές τις εικόνες από τη Θέουτα.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, ο οποίος απέδωσε τη νέα μεταναστευτική κρίση στην απόφαση της κυβέρνησης Σάντσεθ να χορηγήσει ισπανική –και κατ’ επέκταση ευρωπαϊκή– υπηκοότητα σε περισσότερους από 500.000 παράτυπους μετανάστες, υποστηρίζοντας ότι η επιλογή αυτή λειτουργεί ως κίνητρο για τα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων.
Η Μαδρίτη απάντησε άμεσα στις αιτιάσεις της Ρώμης. Ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Άλβαρες κατηγόρησε την ιταλική κυβέρνηση για «δημαγωγία», τονίζοντας ότι η Ισπανία περίμενε από μια εταίρο και φίλη χώρα έμπρακτη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και όχι πολιτικές αντιπαραθέσεις. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι κάλεσε τον Ιταλό πρεσβευτή στη Μαδρίτη για να του επιδοθεί επίσημη διαμαρτυρία σχετικά με τις δηλώσεις της ιταλικής κυβέρνησης.
