Ένα από τα πλέον ασυνήθιστα περιστατικά της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα δεν αφορούσε ούτε τις αποφάσεις για τις αμυντικές δαπάνες ούτε τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Αφορούσε το αποχαιρετιστήριο δώρο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς τους ηγέτες των κρατών-μελών: ένα συλλεκτικό τουρκικής κατασκευής περίστροφο Gümüşay .357 Magnum, χαραγμένο με το όνομα κάθε παραλήπτη και συνοδευόμενο από πραγματικά πυρομαχικά.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν πρόκειται να κρατήσει το όπλο στην προσωπική του κατοχή. Η πρόθεσή του είναι να το παραδώσει στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας, ώστε να καταγραφεί ως διπλωματικό κειμήλιο και όχι ως προσωπικό δώρο.
Ένα δώρο που προκάλεσε αμηχανία
Η επιλογή του Τούρκου προέδρου προκάλεσε αμηχανία σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Το περίστροφο ήταν τοποθετημένο σε πολυτελή ξύλινη κασετίνα με τα εμβλήματα της Τουρκίας και του ΝΑΤΟ, ενώ συνοδευόταν από φυσίγγια, γεγονός που δημιούργησε ακόμη και πρακτικά ζητήματα μεταφοράς και φύλαξης λόγω των αυστηρών νομοθεσιών περί οπλισμού.
Η τουρκική πλευρά επιδίωξε μέσω του συγκεκριμένου δώρου να αναδείξει την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, η οποία τα τελευταία χρόνια εξελίσσεται σε σημαντικό εξαγωγικό πυλώνα της χώρας. Η Τουρκία κατατάσσεται πλέον μεταξύ των μεγαλύτερων εξαγωγέων φορητού οπλισμού παγκοσμίως.
Τι θα κάνουν οι υπόλοιποι ηγέτες
Οι αντιδράσεις των ηγετών ήταν διαφορετικές, αλλά σχεδόν κανείς δεν σκοπεύει να διατηρήσει το όπλο ως προσωπικό αντικείμενο.
- Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα δωρίσει το περίστροφο σε στρατιωτικό μουσείο, αφού προηγουμένως απενεργοποιηθεί.
- Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα θα το μεταφέρει στις Βρυξέλλες με ειδικές διαδικασίες ασφαλείας και στη συνέχεια θα αποθηκευθεί σύμφωνα με τους κανόνες του Συμβουλίου.
- Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερ το παρέδωσε αμέσως στην αστυνομία του αεροδρομίου των Βρυξελλών για ασφαλή φύλαξη.
- Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ θα αφήσει το όπλο στην Τουρκία ώστε να απενεργοποιηθεί πριν μεταφερθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο.
- Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ αστειεύτηκε ότι το δικό του δώρο, σιρόπι σφενδάμου, ήταν μάλλον πολύ πιο ταπεινό, διευκρινίζοντας ότι το περίστροφο έχει ήδη απενεργοποιηθεί και πιθανότατα θα καταλήξει επίσης σε πολεμικό μουσείο.
- Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι το έχει ήδη τοποθετήσει στον χώρο φύλαξης κρατικών δώρων στο κυβερνητικό μέγαρο της Ρώμης.
Ο συμβολισμός και οι αντιδράσεις
Το δώρο του Ταγίπ Ερντογάν σχολιάστηκε εκτενώς από τα διεθνή μέσα, όχι μόνο επειδή επρόκειτο για πραγματικό όπλο, αλλά και επειδή δόθηκε σε μια Σύνοδο όπου κυριάρχησαν οι συζητήσεις για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, τις αμυντικές βιομηχανίες και την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών. Για αρκετούς διπλωμάτες αποτέλεσε περισσότερο έναν συμβολισμό της φιλοδοξίας της Άγκυρας να προβάλλει την αμυντική της βιομηχανία ως παγκόσμιο «παίκτη», παρά ένα συνηθισμένο διπλωματικό αναμνηστικό.
