Ένα τεράστιο «mega-tsunami», που δημιουργήθηκε όταν τμήμα ενός βουνού στην Αλάσκα κατέρρευσε στη θάλασσα, καταγράφηκε ως το δεύτερο υψηλότερο κύμα στην ιστορία και αποτελεί υπενθύμιση των κινδύνων που προκαλεί η τήξη των παγετώνων, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Το περασμένο καλοκαίρι, ένα γιγαντιαίο κύμα σάρωσε ένα απομονωμένο φιόρδ στη νοτιοανατολική Αλάσκα, αφήνοντας πίσω του εκτεταμένες καταστροφές.
Το περιστατικό πέρασε σχεδόν απαρατήρητο εκείνη την περίοδο, όμως νέα επιστημονική ανάλυση αποκάλυψε ότι προκλήθηκε από μια τεράστια κατολίσθηση.
Περίπου 64 εκατομμύρια κυβικά μέτρα βράχων — ποσότητα που αντιστοιχεί σε 24 Μεγάλες Πυραμίδες της Γκίζας — κατέπεσαν στο νερό. Η τεράστια δύναμη που προκλήθηκε από την πτώση αυτής της μάζας μέσα σε λιγότερο από ένα λεπτό δημιούργησε κύμα σχεδόν 500 μέτρων.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, μόνο το γεγονός ότι το συμβάν σημειώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες απέτρεψε το ενδεχόμενο να παρασυρθούν τουριστικά κρουαζιερόπλοια από την καταστροφή.
Ο γεωλόγος από την Αλάσκα, δρ Μπρέτγουντ Χίγκμαν, ο οποίος επισκέφθηκε το Tracy Arm Fjord μετά το συμβάν, δήλωσε ότι «ήταν μια οριακή κατάσταση».
«Γνωρίζουμε ότι υπήρχαν άνθρωποι που βρέθηκαν πολύ κοντά στο να είναι στο λάθος σημείο τη λάθος στιγμή», ανέφερε, προσθέτοντας: «Φοβάμαι πραγματικά ότι στο μέλλον ίσως να μην είμαστε τόσο τυχεροί».
Το Tracy Arm στη νοτιοανατολική Αλάσκα είναι γνωστό για τα απότομα βράχια και τα παγωμένα τοπία του.
Τα λεγόμενα «mega-tsunami» δημιουργούνται όταν κατολισθήσεις, που προκαλούνται είτε από σεισμούς είτε από αποκολλήσεις βράχων, πέφτουν σε υδάτινες επιφάνειες. Συνήθως περιορίζονται τοπικά και εξασθενούν γρήγορα.
Αντίθετα, τα κλασικά τσουνάμι δημιουργούνται στον ανοιχτό ωκεανό κυρίως από σεισμούς ή υποθαλάσσια ηφαιστειακά φαινόμενα και μπορούν να ταξιδέψουν χιλιάδες χιλιόμετρα, όπως συνέβη με το φονικό τσουνάμι της Ιαπωνίας το 2011.
Το μεγαλύτερο mega-tsunami που έχει καταγραφεί ποτέ σημειώθηκε τη δεκαετία του 1950 στην Αλάσκα, με κύμα που ξεπέρασε τα 500 μέτρα. Το πρόσφατο φαινόμενο θεωρείται πλέον το δεύτερο μεγαλύτερο στην ιστορία.
Όταν ο δρ Χίγκμαν έφτασε λίγες εβδομάδες αργότερα στο Tracy Arm Fjord — δημοφιλή προορισμό για κρουαζιερόπλοια που εξερευνούν τα φυσικά τοπία της Αλάσκας — αντίκρισε ξεριζωμένα δέντρα διασκορπισμένα στις πλαγιές και μέσα στο νερό, καθώς και τεράστιες εκτάσεις γυμνού βράχου, όπου η βλάστηση και το έδαφος είχαν κυριολεκτικά σαρωθεί.
Η Αλάσκα θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη σε τέτοιου είδους φαινόμενα λόγω των απότομων βουνών, των στενών φιόρδ και της έντονης σεισμικής δραστηριότητας.
Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science υποστηρίζει ότι η τήξη των παγετώνων, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, επιδεινώνει σημαντικά τον κίνδυνο τέτοιων καταρρεύσεων.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν επιτόπιες έρευνες, σεισμικά δεδομένα και δορυφορικές εικόνες για να ανασυνθέσουν την αλληλουχία των γεγονότων και να υπολογίσουν το ύψος του κύματος.
Ο δρ Στίβεν Χικς από το University College London εξήγησε ότι ο παγετώνας λειτουργούσε επί χρόνια ως φυσικό «στήριγμα» για τον βράχο. Όταν όμως ο πάγος υποχώρησε, αποκαλύφθηκε η βάση του γκρεμού, επιτρέποντας στη βραχώδη μάζα να καταρρεύσει ξαφνικά μέσα στο φιόρδ.
Ο ίδιος και οι συνεργάτες του, που μελετούν τσουνάμι εδώ και δεκαετίες, εκφράζουν έντονη ανησυχία.
«Όλο και περισσότεροι άνθρωποι ταξιδεύουν σε απομονωμένες περιοχές. Πολλές από αυτές τις κρουαζιέρες γίνονται για να δουν οι επισκέπτες τη φυσική ομορφιά και να μάθουν περισσότερα για την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, πρόκειται και για ιδιαίτερα επικίνδυνα μέρη», σημείωσε.
Ο δρ Χίγκμαν τόνισε ότι δεν έχει πλέον καμία αμφιβολία πως οι κίνδυνοι από mega-tsunami αυξάνονται δραματικά.
«Πιστεύω με βεβαιότητα ότι αυτά τα φαινόμενα δεν αυξάνονται λίγο, αλλά πάρα πολύ. Ίσως να είναι έως και δέκα φορές συχνότερα σε σχέση με πριν από μερικές δεκαετίες», είπε χαρακτηριστικά.
Οι επιστήμονες ζητούν πλέον πιο εκτεταμένη παρακολούθηση επικίνδυνων περιοχών στην Αλάσκα που θα μπορούσαν να απειληθούν από μελλοντικά mega-tsunami.
Ήδη, ορισμένες εταιρείες κρουαζιέρας ανακοίνωσαν ότι θα σταματήσουν να στέλνουν πλοία στο Tracy Arm, λόγω φόβων για την ασφάλεια των επιβατών.
Με πληροφορίες από BBC
