Μπροστά σε μια κρίση αξιοπιστίας θα μπορούσε να βρεθεί ο Ιρακινός πρωθυπουργός Αλί αλ Ζαΐντι αν υποστηριζόμενες από το Ιράν σιιτικές πολιτοφυλακές απορρίψουν το κάλεσμά του να παραδώσουν τα όπλα τους στο κράτος.
Μετά από συνάντηση τον Ιούλιο με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Ζαΐντι δεσμεύτηκε για τον αφοπλισμό τους ως τις 30 Σεπτεμβρίου, την ίδια ημερομηνία που έχει οριστεί και για την απόσυρση των δυνάμεων του διεθνούς συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ που παραμένουν στο Ιράκ. Ωστόσο είναι αντιμέτωπος με μεγάλη πίεση από τους «πληρεξούσιους» του Ιράν στο Ιράκ, που έχουν υποστηρίξει την Τεχεράνη εξαπολύοντας επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων.
Γιατί δυσκολεύεται ο Ζαΐντι
Το 2025 αρκετές ισχυρές υποστηριζόμενες από το Ιράν πολιτοφυλακές στο Ιράκ υποδείκνυαν πως ήταν έτοιμες να αφοπλιστούν για πρώτη φορά προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος κλιμάκωσης της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ. Ωστόσο οι δεσμεύσεις αυτές δεν έγιναν ποτέ πραγματικότητα, αφήνοντας τον Ζαΐντι να προσπαθεί να «χαλιναγωγήσει» τις ομάδες αυτές, που πρόσκεινται στους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, αφότου ανέλαβε καθήκοντα τον Μάιο.
Ο πολυεκατομμυριούχος Ζαΐντι έχει δεχτεί πολύ μεγαλύτερη υποστήριξη από πρόεδρο των ΗΠΑ σε σχέση με πολλούς προκατόχους του, ωστόσο, όπως όλοι οι ηγέτες του Ιράκ, χρειάζεται και τη στήριξη του Ιράν, που έχει μεγάλη επιρροή μέσω των σιιτικών πολιτοφυλακών και σιιτών πολιτικών.
Στις 17 Αυγούστου ειδικές δυνάμεις που υπάγονταν απευθείας στον πρωθυπουργό συνέλαβαν τον επικεφαλής πληροφοριών της Χαρακάτ αλ Νουτζάμπα, προσκείμενη στο Ιράν οργάνωση που έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική, λόγω κατηγοριών για εμπλοκή σε επιθέσεις με drones κατά αμερικανικών συμφερόντων, σύμφωνα με το Reuters.
Η κράτησή του, που είχε διάρκεια 48 ώρες, προκάλεσε απειλές για αντίποινα από την οργάνωση και παρεμβάσεις από σιίτες πολιτικούς. Μία εβδομάδα αργότερα ιρακινές ειδικές δυνάμεις συνέλαβαν τέσσερα μέλη πολιτοφυλακών, περιλαμβανομένου τοπικού διοικητή, για ισχυρισμούς περί εμπλοκής σε επιθέσεις κατά αμερικανικών συμφερόντων.
Σιίτες πολιτικοί έχουν προειδοποιήσει ότι σκληρά μέτρα κατά των πολιτοφυλακών θα καταστήσουν αδύνατο τον αφοπλισμό και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αστάθεια. Υποστηρίζουν ότι οι ένοπλες οργανώσεις δεν μπορούν να παραδώσουν τα όπλα τους σε μια περίοδο που υποστηρίζουν την Τεχεράνη στον πόλεμο με τις ΗΠΑ. Οι πολιτοφυλακές ήταν απρόθυμες και στο παρελθόν, λέγοντας ότι δεν θα παρέδιδαν τα όπλα τους όσο δυνάμεις του συνασπισμού παρέμεναν στο Ιράκ.
Τι θέλουν οι πολιτοφυλακές
Πέντε πολιτοφυλακές προσκείμενες στο Ιράν έχουν απορρίψει κατηγορηματικά την προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου για την παράδοση των όπλων, τη διάλυση των οργανισμών τους και την ενσωμάτωσή τους στις δυνάμεις ασφαλείας, αναφέρει το Reuters, επικαλούμενο σιιτικές πηγές και τρεις πηγές ασφαλείας καλά πληροφορημένες για τις προσπάθειες αφοπλισμού. Τον Αύγουστο η ισχυρότερη πολιτοφυλακή, η Καταΐμπ Χεζμπολάχ, έβγαλε ανακοίνωση όπου επέκρινε τον Ζαΐντι και έθετε όρους για διάλογο, μεταξύ των οποίων εγγυήσεις πως οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα επιστρέψουν ποτέ και μέτρα που θα απάλλασσαν το Ιράκ από οποιαδήποτε αμερικανική επιρροή στη λήψη οικονομικών ή πολιτικών αποφάσεων.
Πόσο ισχυρές είναι
Οι πολιτοφυλακές είναι μέρος της Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ, μιας οργάνωσης- «ομπρέλας» περίπου 10 σκληροπυρηνικών σιιτικών ενόπλων οργανώσεων που έχουν συνολικά περίπου 50.000 μαχητές και οπλοστάσια που περιλαμβάνουν πυραύλους μακράς εμβέλειας και αντιαεροπορικά όπλα, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους ασφαλείας που παρακολουθούν τις δραστηριότητες των πολιτοφυλακών.
Η συγκεκριμένη οργάνωση αποτελεί σημαντικό κομμάτι του δικτύου δυνάμεων στο εξωτερικό που πρόσκεινται στο Ιράν και έχει αναλάβει την ευθύνη για δεκάδες επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά του Ισραήλ και αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ και τη Συρία τα τελευταία χρόνια. Οι πολιτοφυλακές γίνονται όλο και ικανότερες στη διεξαγωγή επιθέσεων ακριβείας με drones και έχουν επίσης συμφέροντα στην οικοδομή, τα ακίνητα και ανταλλακτήρια συναλλάγματος.
