Στις 28 Οκτωβρίου 1943, σύμφωνα με έναν από τους διασημότερους αστικούς μύθους του 20ού αιώνα, το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό πραγματοποίησε ένα απόρρητο πείραμα στη Φιλαδέλφεια. Το αντιτορπιλικό συνοδείας USS Eldridge υποτίθεται ότι τυλίχθηκε σε μια παράξενη πρασινωπή ομίχλη, εξαφανίστηκε από τα μάτια των παρατηρητών και εμφανίστηκε για λίγο στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια, πριν επιστρέψει. Η ιστορία είναι συναρπαστική. Όμως άλλο η ιστορία και άλλο το ιστορικό γεγονός.
Η ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ
Στις διαφορετικές εκδοχές του θρύλου, ισχυρά ηλεκτρομαγνητικά πεδία παραμορφώνουν τον χώρο και καθιστούν το πλοίο αόρατο. Κάποιες αφηγήσεις προχωρούν ακόμη περισσότερο: μέλη του πληρώματος χάνουν τον προσανατολισμό τους, εξαφανίζονται ή βρίσκονται δήθεν ενσωματωμένα στο μέταλλο του σκάφους. Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τέτοια περιστατικά. Ούτε η περίφημη τηλεμεταφορά ούτε οι υποτιθέμενες ανθρώπινες τραγωδίες έχουν τεκμηριωθεί.
ΠΩΣ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ Ο ΘΡΥΛΟΣ
Η ιστορία άρχισε να διαδίδεται στα μέσα της δεκαετίας του 1950, όταν ο συγγραφέας Μόρις Τζέσαπ, που ασχολούνταν με τα ΑΤΙΑ, έλαβε επιστολές από έναν άνθρωπο που υπέγραφε ως Κάρλος Μιγκέλ Αλιέντε, γνωστό και ως Καρλ Άλεν. Εκείνος υποστήριζε ότι γνώριζε ένα απίστευτο μυστικό πείραμα του 1943. Οι ισχυρισμοί αναπαράχθηκαν, διογκώθηκαν και έγιναν αντικείμενο βιβλίων, τηλεοπτικών αφιερωμάτων και της κινηματογραφικής ταινίας «The Philadelphia Experiment» του 1984.
ΤΙ ΛΕΝΕ ΤΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ
Το Ναυτικό Ιστορικό Κέντρο των ΗΠΑ έλεγξε τα ημερολόγια καταστρώματος και τις πολεμικές αναφορές του USS Eldridge. Το πλοίο είχε τεθεί σε υπηρεσία στις 27 Αυγούστου 1943. Μετά από δοκιμές κοντά στις Βερμούδες, επέστρεψε στη Νέα Υόρκη στις 18 Οκτωβρίου και παρέμεινε εκεί έως την 1η Νοεμβρίου. Στις 2 Νοεμβρίου έφθασε πράγματι στο Νόρφολκ, αλλά με κανονικό πλου και συνοδεία νηοπομπής. Τα επίσημα αρχεία αναφέρουν ρητά ότι το Eldridge δεν βρέθηκε στη Φιλαδέλφεια εκείνο το διάστημα. Επιπλέον, ο πλοίαρχος του εμπορικού Andrew Furuseth, το οποίο υποτίθεται ότι είδε την τηλεμεταφορά, αρνήθηκε ότι παρατήρησε κάτι ασυνήθιστο.
Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΑΟΡΑΤΟΤΗΤΑ»
Υπήρχε, ωστόσο, πραγματική στρατιωτική τεχνολογία που ίσως τροφοδότησε την παρανόηση: ο απομαγνητισμός πλοίων, γνωστός ως degaussing. Η διοχέτευση ηλεκτρικού ρεύματος σε καλώδια γύρω από το κύτος μείωνε το μαγνητικό ίχνος του σκάφους και την πιθανότητα ενεργοποίησης μαγνητικών ναρκών. Έτσι, ένα πλοίο μπορούσε μεταφορικά να γίνει «αόρατο» για ορισμένους αισθητήρες ναρκών, όχι όμως για το ανθρώπινο μάτι ή το ραντάρ. Το αμερικανικό Γραφείο Ναυτικών Ερευνών διευκρινίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για έρευνα τηλεμεταφοράς ή οπτικής εξαφάνισης.
Ο ΑΪΝΣΤΑΪΝ ΚΑΙ Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Στις αφηγήσεις εμπλέκεται συχνά και το όνομα του Άλμπερτ Αϊνστάιν, με αναφορές σε μια δήθεν εφαρμογή της ενοποιημένης θεωρίας πεδίου. Ο Αϊνστάιν πράγματι εργάστηκε ως σύμβουλος του αμερικανικού Ναυτικού σε θεωρητικά ζητήματα εκρηκτικών κατά τον πόλεμο. Δεν προκύπτει όμως εμπλοκή του σε πειράματα αορατότητας ή τηλεμεταφοράς. Οι περιγραφόμενες μετακινήσεις ολόκληρου πολεμικού πλοίου μέσα σε δευτερόλεπτα δεν υποστηρίζονται από τη γνωστή φυσική.
Η ΑΠΡΟΣΜΕΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ
Το πιο ενδιαφέρον για το ελληνικό κοινό είναι ότι το πραγματικό USS Eldridge συνέχισε τη ζωή του πολύ πέρα από τον μύθο. Μεταβιβάστηκε στην Ελλάδα το 1951 και υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό ως «Λέων» (D-54). Ένα πλοίο με κανονική ναυτική σταδιοδρομία απέκτησε έτσι μια δεύτερη, φανταστική ζωή ως πρωταγωνιστής μιας παγκόσμιας ιστορίας μυστηρίου.
ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΣΥΝΑΡΠΑΖΕΙ ΑΚΟΜΗ
Το Πείραμα της Φιλαδέλφειας συνδυάζει όλα τα συστατικά ενός ανθεκτικού θρύλου: πόλεμο, στρατιωτική μυστικότητα, νέες τεχνολογίες, φόβο και την ανθρώπινη επιθυμία να ξεπεράσουμε τα όρια του χώρου και του χρόνου. Το πραγματικό μυστήριο, όμως, δεν είναι πού πήγε ένα πλοίο το 1943. Είναι πώς μια ιστορία χωρίς ιστορική τεκμηρίωση ταξίδεψε τόσο μακριά και επέζησε επί οκτώ δεκαετίες.
Πηγές: Naval History and Heritage Command, «Philadelphia Experiment»· Office of Naval Research, Information Sheet (8.9.1996)· SanSimera.gr, ημερολόγιο 28ης Οκτωβρίου.
