Υπάρχουν δύο Τουρκίες. Η μία είναι εκείνη που παρουσιάζει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις διεθνείς συναντήσεις, με τις στρατιωτικές επιδείξεις ισχύος, τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες, τις απειλές και τους διπλωματικούς τσαμπουκάδες. Μια Τουρκία που διεκδικεί ρόλο μεγάλης περιφερειακής δύναμης και επιρροή στον ισλαμικό κόσμο.
Η άλλη είναι η Τουρκία της καθημερινότητας. Εκεί όπου η ακρίβεια πιέζει εκατομμύρια οικογένειες, οι δημοτικές επιχειρήσεις προσφέρουν φθηνό, επιδοτούμενο ψωμί και η ελευθερία της έκφρασης βρίσκεται υπό συνεχή δοκιμασία.
Η δημοκρατία στο εδώλιο
Ο Εκρέμ Ιμάμογλου, εκλεγμένος δήμαρχος Κωνσταντινούπολης και σημαντικός πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν, παραμένει φυλακισμένος. Η μεγάλη δίκη του, με εκατοντάδες κατηγορουμένους, έφτασε στην 98η ημέρα της. Ο ίδιος απορρίπτει τις κατηγορίες περί διαφθοράς και καταγγέλλει πολιτική δίωξη.
Πόσο υγιής μπορεί να θεωρείται μια δημοκρατία όταν ένας από τους ισχυρότερους αντιπάλους της κυβέρνησης βρίσκεται επί τόσο μεγάλο διάστημα πίσω από τα κάγκελα, ενώ ακόμη εκκρεμεί η δικαστική κρίση;
Δημοσιογράφοι στη φυλακή, επίτροποι στην ενημέρωση
Σύμφωνα με πρόσφατη καταγραφή της οργάνωσης Expression Interrupted, τουλάχιστον 25 δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα ΜΜΕ βρίσκονταν στις τουρκικές φυλακές στις 9 Οκτωβρίου.
Και τώρα έρχεται η υπόθεση του αντιπολιτευόμενου Halk TV. Με αφορμή οικονομική έρευνα, οι αρχές τοποθέτησαν κρατικά διορισμένο διαχειριστή στη διοίκησή του.
Δεν χρειάζεται ένας επίτροπος να εγκρίνει προσωπικά κάθε λέξη που μεταδίδεται για να δημιουργηθεί κλίμα φόβου. Αρκεί η δυνατότητα παρέμβασης στη διοίκηση ενός ενημερωτικού μέσου.
Ο σουλτάνος και το ψωμί
Ο Ερντογάν θέλει να εμφανίζεται ως ο πατερούλης του μουσουλμανικού κόσμου. Παρεμβαίνει σε διεθνείς κρίσεις, επιδεικνύει στρατιωτική ισχύ και μιλά σαν να εκπροσωπεί μια αυτοκρατορία που δεν υπάρχει πια.
Αλλά η πραγματική ισχύς ενός κράτους δεν μετριέται μόνο σε πολεμικά πλοία, πυραύλους και στρατιωτικές βάσεις. Μετριέται στην αγοραστική δύναμη των πολιτών, στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, στην ελευθερία των δημοσιογράφων και στον σεβασμό της λαϊκής ψήφου.
Ο γιαλαντζί σουλτάνος μπορεί να διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή σκηνή. Δεν μπορεί, όμως, να κρύβει επ’ άπειρον τις βαθιές αντιφάσεις της χώρας του.
Γιατί η δημοκρατία δεν αποδεικνύεται με μεγαλοστομίες. Αποδεικνύεται από το αν μπορείς να ασκείς κριτική στην εξουσία χωρίς να φοβάσαι τη φυλακή.