Εκστρατεία ενημέρωσης τετραετούς διάρκειας για την προετοιμασία των πολιτών απέναντι σε κάθε είδους κρίση ξεκινά το Βέλγιο, καλώντας τα νοικοκυριά να μπορούν να αντεπεξέλθουν αυτόνομα για τουλάχιστον 72 ώρες.
Η εκστρατεία, με σύνθημα «Έτοιμοι. Μαζί», υλοποιείται από το Εθνικό Κέντρο Κρίσεων, τον ομοσπονδιακό φορέα που συντονίζει τις επιχειρήσεις διάσωσης σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Μέσα από οδηγίες και πρακτικά βήματα, οι αρχές επιχειρούν να ενισχύσουν την «κουλτούρα ετοιμότητας» των πολιτών, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Στο Βέλγιο, την έδρα των ευρωπαϊκών θεσμών και του ΝΑΤΟ, το κλίμα ανησυχίας είναι διάχυτο εδώ και καιρό, καθώς οι διαδοχικές κρίσεις εντός και εκτός Ευρώπης ενισχύουν την αίσθηση επισφάλειας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, αλλά και οι φόβοι για υβριδικές απειλές ή ακόμη και τρομοκρατικές επιθέσεις, συνθέτουν ένα περιβάλλον στο οποίο η έννοια της πολιτικής προστασίας αποκτά νέα βαρύτητα.
«Το ζητούμενο δεν είναι να τρομάξουμε, αλλά να μην στρουθοκαμηλίζουμε», δήλωσε ο υπουργός Ασφάλειας και Εσωτερικών Υποθέσεων Bernard Quintin, υπογραμμίζοντας ότι η γεωπολιτική κατάσταση σήμερα είναι «πιο ανησυχητική» σε σύγκριση με προηγούμενες δεκαετίες. Όπως σημείωσε, «η Ευρώπη έζησε περίπου 80 χρόνια ειρήνης, τη πιο μακρά περίοδο στην ιστορία της, αλλά το περιβάλλον έχει πλέον αλλάξει και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι». Ωστόσο έκανε και αναφορά σε φυσικές καταστροφές υπενθυμίζοντας τις φονικές πλημμύρες του 2021 στο Βέλγιο, που συνδέθηκαν με την κλιματική αλλαγή και στοίχισαν τη ζωή σε περίπου 40 ανθρώπους.
Η καμπάνια αναπτύσσεται σε φάσεις, ξεκινώντας από την πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση. Οι αρχές καλούν τους πολίτες να εγγραφούν στο σύστημα προειδοποιήσεων BE-Alert, να παρακολουθούν τα κανάλια επικοινωνίας των τοπικών αρχών και να γνωρίζουν εκ των προτέρων πού θα βρουν επίσημες οδηγίες σε περίπτωση κρίσης.
Σε επόμενα στάδια, η εκστρατεία θα εστιάσει στην πρακτική προετοιμασία των νοικοκυριών, αλλά και σε πιο εξειδικευμένα σενάρια, όπως πυρηνικά ή χημικά ατυχήματα.
Στο επίκεντρο των συστάσεων βρίσκεται η δημιουργία ενός βασικού «κιτ έκτακτης ανάγκης», που θα επιτρέπει σε ένα νοικοκυριό να ανταποκριθεί χωρίς εξωτερική βοήθεια για τουλάχιστον τρεις ημέρες.
Το κιτ περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, νερό και τρόφιμα μακράς διάρκειας για 72 ώρες, βασικό φαρμακείο και τα απαραίτητα φάρμακα, φακό και ραδιόφωνο (κατά προτίμηση με μπαταρίες ή χειροκίνητο μηχανισμό), στυλό διαρκείας και χαρτί, φορτιστή κινητού και power bank, αντίγραφα σημαντικών εγγράφων, μικρό χρηματικό ποσό σε μετρητά και βασικά είδη υγιεινής, σουγιά, σφυρίχτρα.
Παράλληλα, οι πολίτες καλούνται να προχωρήσουν σε βασικά βήματα προετοιμασίας: να ενημερωθούν για τους κινδύνους στην περιοχή τους, να καταρτίσουν ένα απλό οικογενειακό σχέδιο έκτακτης ανάγκης, να γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν είτε αν χρειαστεί να παραμείνουν στο σπίτι είτε αν χρειαστεί να το εγκαταλείψουν άμεσα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό σε τοπικό επίπεδο.
Η πρωτοβουλία του Βελγίου εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση ενίσχυσης της ανθεκτικότητας. Πριν από περίπου έναν χρόνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επίσης καλέσει τους πολίτες να διαθέτουν βασικό απόθεμα ειδών πρώτης ανάγκης για 72 ώρες, μια σύσταση που αρχικά είχε προκαλέσει αίσθηση αλλά πλέον υιοθετείται ολοένα και πιο συστηματικά από τα κράτη-μέλη.
Πέρα από την ατομική προετοιμασία, οι βελγικές αρχές δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα και στη συλλογική διάσταση της ανθεκτικότητας. Οι πολίτες ενθαρρύνονται να συζητούν με γείτονες και συγγενείς, να εντοπίζουν άτομα που ενδέχεται να χρειαστούν βοήθεια όπως ηλικιωμένους ή άτομα με αναπηρία και να οργανώνουν από κοινού βασικά σχέδια αντίδρασης.
Το μήνυμα των αρχών είναι ότι η προετοιμασία δεν αποτελεί ένδειξη πανικού, αλλά στοιχείο υπευθυνότητας σε έναν κόσμο που γίνεται πιο απρόβλεπτος και ότι η έγκαιρη ετοιμότητα ενισχύει την προστασία των πολιτών απέναντι σε κάθε ενδεχόμενο, είτε πρόκειται για φυσικές καταστροφές είτε για άλλου είδους κρίσεις.
