Η Βρετανία και εννέα ακόμη ευρωπαϊκά κράτη συμφώνησαν στη συγκρότηση μιας κοινής ναυτικής δύναμης στο πλαίσιο της Κοινής Εκστρατευτικής Δύναμης (JEF), με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας στον βόρειο θαλάσσιο χώρο και την αντιμετώπιση πιθανών ρωσικών απειλών. Η πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως ενισχυτικός μηχανισμός του ΝΑΤΟ, χωρίς να το υποκαθιστά.
Τείχος κατά της Ρωσικής απειλής
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, ο επικεφαλής του Βασιλικού Ναυτικού, σερ Γκουίν Τζένκινς, υπογράμμισε ότι, παρά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ μετά τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, η Ρωσία εξακολουθεί να θεωρείται η σημαντικότερη απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.
Τα δέκα κράτη-μέλη της JEF υπέγραψαν δήλωση πρόθεσης για τη δημιουργία της πολυεθνικής αυτής δύναμης, η οποία θα δίνει έμφαση στη διαλειτουργικότητα, στις κοινές ασκήσεις, στην εκπαίδευση και στην επιχειρησιακή ετοιμότητα. Στην JEF συμμετέχουν η Ολλανδία, οι πέντε σκανδιναβικές χώρες και οι τρεις βαλτικές δημοκρατίες, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί το ισχυρότερο στρατιωτικά μέλος της συμμαχίας. Παράλληλα, εξετάζεται και η πιθανή ένταξη του Καναδά.
Ναυτική ετοιμότητα σε ασταθές διεθνές περιβάλλον
Η νέα ναυτική δύναμη θα έχει τη δυνατότητα, εφόσον απαιτηθεί, να τεθεί υπό τον συντονισμό του στρατιωτικού αρχηγείου στο Νόρθγουντ, κοντά στο Λονδίνο. Βασικός της προσανατολισμός είναι η ενίσχυση της κοινής εκπαίδευσης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας, διατηρώντας παράλληλα ικανότητα ταχείας στρατιωτικής ανάπτυξης, υψηλό επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των μελών και προκαθορισμένα επιχειρησιακά σχέδια.
Την ίδια ώρα, επισημάνθηκαν προβλήματα στη διαθεσιμότητα πλοίων του Βασιλικού Ναυτικού κατά το ξέσπασμα της πρόσφατης κρίσης στη Μέση Ανατολή, τα οποία, σύμφωνα με πηγές, συνδέονται με χρόνια υποχρηματοδότηση και περικοπές που επηρέασαν τη ναυπηγική βιομηχανία.
ΗΠΑ εκτός ναυτικής δύναμης
Η υπό διαμόρφωση ναυτική δύναμη δεν προβλέπεται να περιλαμβάνει τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην κριτική που έχει ασκήσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προς το Ηνωμένο Βασίλειο για τη στάση του απέναντι στη σύγκρουση με το Ιράν, καθώς και στα αρνητικά σχόλιά του σχετικά με τις επιχειρησιακές δυνατότητες των βρετανικών αεροπλανοφόρων.
Την ίδια στιγμή, οι αμυντικές σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου φαίνεται να διανύουν περίοδο έντασης, καθώς υπάρχουν διαφωνίες τόσο για τη διαχείριση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ όσο και για τον τρόπο διατήρησης στρατιωτικής παρουσίας στην ευρύτερη περιοχή.
Παραμένει απειλή η Ρωσία
Ο Τζένκινς δήλωσε ότι η ρωσική δραστηριότητα στα βρετανικά χωρικά ύδατα έχει παρουσιάσει αισθητή άνοδο τα τελευταία χρόνια, αναφέροντας αύξηση της τάξης του 30% στις παραβιάσεις μέσα σε διάστημα δύο ετών. Όπως τόνισε, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα «εκτεθειμένο θαλάσσιο μέτωπο» προς τον βορρά απέναντι στη Ρωσία.
Παράλληλα, έγινε γνωστό ότι ρωσικά υποβρύχια κατασκοπείας έχουν εντοπιστεί κοντά σε κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές γύρω από τη Βρετανία, ενισχύοντας τις ανησυχίες για ζητήματα ασφάλειας και επιτήρησης.
Στο στόχαστρο ο «σκιώδης στόλος» της Ρωσίας
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει διαμηνύσει ότι ενδέχεται να προχωρήσει σε κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων που συνδέονται με τον αποκαλούμενο «σκιώδη στόλο» και χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου υπό καθεστώς κυρώσεων, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει εφαρμόσει τέτοια μέτρα, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Την ίδια στιγμή, γίνεται λόγος για ρωσικές φρεγάτες που συνοδεύουν πλοία υπό κυρώσεις κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά του Ντόβερ, γεγονός που έχει προκαλέσει δημόσιες παρεμβάσεις και προειδοποιήσεις από τη βρετανική πλευρά. Παρά τις προειδοποιήσεις αυτές, δεκάδες κυρωμένα δεξαμενόπλοια φέρονται να έχουν περάσει μέσα από βρετανικά χωρικά ύδατα.
