Υπάρχει δημοσιογραφία που ασκεί σκληρή κριτική. Υπάρχει δημοσιογραφία που προκαλεί, ενοχλεί, συγκρούεται και δεν χαρίζεται σε κανέναν.
Και υπάρχει και η δημοσιογραφία που, όταν στερεύουν τα επιχειρήματα, καταφεύγει στην προσβολή.
Η φιλοκυβερνητική τουρκική Yeni Şafak επέλεξε την τελευταία οδό.
Με αφορμή τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για τα 12 ναυτικά μίλια, ο αρθρογράφος Μεχμέτ Σεκέρ χρησιμοποίησε για τον Έλληνα πρωθυπουργό τη λέξη «Miço».
Στα τουρκικά σημαίνει μούτσος, ο νεαρός και κατώτερος στην ιεραρχία ναυτικός. Στην προκειμένη περίπτωση χρησιμοποιήθηκε προφανώς ως ειρωνικό λογοπαίγνιο με το «Μητσοτάκης». Η ελληνική δημοσιογραφία κατέγραψε και ανέδειξε την επίθεση.
Και εγώ αναρωτιέμαι: Αυτό είναι το επίπεδο στο οποίο θέλει να διεξάγεται πλέον ο ελληνοτουρκικός διάλογος;
Θα μπορούσα να απαντήσω με ένα γράμμα
Η πρώτη ανθρώπινη αντίδρασή μου ήταν απλή.
Αφού εσείς στη Yeni Şafak επιλέξατε το «Miço», θα μπορούσα κι εγώ να σας απαντήσω με την όποια προσβλητική τουρκική λέξη.
Δεν θα το κάνω.
Για έναν πολύ απλό λόγο:
Εάν απαντήσω στη χυδαιότητα με χυδαιότητα, τότε έχω ήδη χάσει το επιχείρημά μου.
Και κυρίως έχω κατέβει στο ίδιο δημοσιογραφικό επίπεδο που καταγγέλλω.
Δεν υπερασπίζομαι τον Μητσοτάκη – υπερασπίζομαι έναν κανόνα
Να είμαστε απολύτως ξεκάθαροι.
Δεν γράφω αυτές τις γραμμές για να υπερασπιστώ πολιτικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός υπόκειται στην αυστηρότερη δυνατή κριτική. Και πρώτοι εμείς, οι Έλληνες δημοσιογράφοι, έχουμε όχι μόνο το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση να του την ασκούμε. Δεν κινδυνεύουμε, όπως στη Τουρκία, να βρεθούμε στη φυλακή ή να εξοβελιστούμε από τη δουλειά μας αν κάνουμε την κριτική που επιβάλλεται και δικαιούμαστε.
Άλλο όμως κριτική και άλλο βρισιά.
Και όταν ένας πρωθυπουργός εκπροσωπεί τη χώρα του στο εξωτερικό, η συζήτηση αφορά πλέον και τον στοιχειώδη σεβασμό μεταξύ κρατών.
Η Yeni Şafak έχει κάθε δικαίωμα να διαφωνεί με τον Μητσοτάκη.
Να τον αντικρούσει.
Να χαρακτηρίσει λανθασμένη ή επικίνδυνη την πολιτική του.
Να υπερασπιστεί, αν αυτό επιθυμεί, μέχρι τελευταίας τελείας τις θέσεις της Άγκυρας. Αλλά να το κάνει με επιχειρήματα.
Για τα 12 μίλια μιλούν οι συνθήκες
Γιατί το θέμα για το οποίο υποτίθεται ότι γράφει η τουρκική εφημερίδα δεν είναι ποδοσφαιρικός καβγάς.
Είναι τα 12 ναυτικά μίλια.
Είναι το Δίκαιο της Θάλασσας.
Είναι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Είναι το Αιγαίο.
Και είναι το τουρκικό casus belli, η απόφαση δηλαδή της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 που εξακολουθεί να συνδέει την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των έξι μιλίων στο Αιγαίο με την απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας.
Αυτά είναι ζητήματα εξαιρετικά σοβαρά.
Και απέναντί τους υπάρχουν διεθνείς συμβάσεις, νομικά επιχειρήματα, διπλωματία, αποφάσεις κρατών και διεθνής πρακτική. Όλα αυτά που πρέπει να λαμβάνει υπόψιν του ο σεβαστός συνάδελφος της εφημερίδας.
Δεν υπάρχουν μούτσοι και μάγκες της ταβέρνας.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι η γλώσσα που καλλιεργείται
Υπάρχει όμως κάτι που με προβληματίζει περισσότερο από μία προσβλητική λέξη.
Η Yeni Şafak δεν είναι μια τυχαία περιθωριακή ιστοσελίδα κάποιου φανατικού.
Είναι εφημερίδα που τοποθετείται στον φιλοκυβερνητικό χώρο της Τουρκίας.
Και γι’ αυτό η γλώσσα που χρησιμοποιεί έχει σημασία.
Όταν επί χρόνια ένα τμήμα των τουρκικών μέσων ενημέρωσης παρουσιάζει την Ελλάδα περίπου ως εχθρό που επιβουλεύεται την Τουρκία, όταν ελληνικά νησιά μπαίνουν σε χάρτες, όταν η συζήτηση για κυριαρχικά δικαιώματα συνοδεύεται από πολεμική φρασεολογία και όταν τώρα ο πρωθυπουργός της Ελλάδας γίνεται «Miço», δημιουργείται ένα συγκεκριμένο κλίμα.
Και αυτό το κλίμα δεν βοηθά ούτε τους Έλληνες ούτε τους Τούρκους.
Έχω γνωρίσει μια άλλη Τουρκία
Έχω βρεθεί πολλές φορές στην Τουρκία.
Έχω γνωρίσει Τούρκους δημοσιογράφους, πολιτικούς και απλούς πολίτες.
Έχω συζητήσει με ανθρώπους που διαφωνούσαν κάθετα μαζί μου για το Αιγαίο, την Κύπρο και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Και μπορώ να διαβεβαιώσω ότι υπάρχει μια Τουρκία που ξέρει να συζητά, να διαφωνεί και να επιχειρηματολογεί χωρίς να βρίζει.
Αυτήν την Τουρκία σέβομαι.
Όπως απαιτώ να σέβονται και εκείνοι τη δική μου χώρα.
Κρατήστε λοιπόν το «Miço»
Κλείνω απευθυνόμενος ευθέως στους συναδέλφους της Yeni Şafak.
Θέλατε να προσβάλετε τον πρωθυπουργό της Ελλάδας και βρήκατε το λογοπαίγνιο:
Miço.
Εντάξει.
Θα μπορούσα να σας απαντήσω με κάτι αντίστοιχο. Με μιά λέξη όπου η γλωσσική απόσταση θα είναι ελάχιστη.
Η δημοσιογραφική απόσταση, όμως, θέλω να παραμείνει τεράστια.
Γι’ αυτό και το αποφεύγω.
Σας αφήνω απλώς με τη λέξη που εσείς επιλέξατε. Παίζοντας τα παιγνίδια του Προέδρου σας που υποστηρίζετε. Και ο οποίος αμφιβάλω αν την έλεγε ποτέ δημόσια.
Γιατί τελικά οι χαρακτηρισμοί που χρησιμοποιεί μια εφημερίδα λένε πολύ περισσότερα για την ίδια παρά για εκείνον που επιχειρεί να προσβάλει.
