Πρώτη παγκοσμίως η ΕΕ βάζει δασμούς στα σύνορα για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα

Αφορά εκπομπές που συνδέονται με τις εισαγωγές ρυπογόνων αγαθών όπως χάλυβα, τσιμέντο, λιπάσματα, αλουμίνιο, ηλεκτρική ενέργεια και υδρογόνο. Τι σημαίνει στην πράξη.
Kacper Pempel via REUTERS

Μετά από ολονύχτιες διαπραγματεύσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε σε συμφωνία για την επιβολή δασμών για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που συνδέονται με τις εισαγωγές ρυπογόνων αγαθών όπως ο χάλυβας και το τσιμέντο, το πλαίσιο ενός προγράμματος που για πρώτη φορά παγκοσμίως έρχεται να στηρίξει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες που προσπαθούν να απεξαρτηθούν από τον άνθρακα.

Διαπραγματευτές από χώρες της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία περί τις 5 τα ξημερώματα (Τρίτης) σχετικά με το νόμο για την επιβολή κόστους εκπομπών CO2 στις εισαγωγές σιδήρου και χάλυβα, τσιμέντου, λιπασμάτων, αλουμινίου και ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι εταιρείες που εισάγουν αυτά τα αγαθά στην ΕΕ θα κληθούν να αγοράσουν πιστοποιητικά για την κάλυψη των ενσωματωμένων εκπομπών CO2.

Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να εφαρμόζει το ίδιο κόστος CO2 σε υπερπόντιες εταιρείες και εγχώριες βιομηχανίες της ΕΕ - οι τελευταίες από τις οποίες απαιτείται ήδη να αγοράζουν άδειες από την αγορά άνθρακα της ΕΕ όταν ρυπαίνουν.

Ο Μοχάμεντ Σαχίμ, επικεφαλής διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το νόμο, είπε ότι ο δασμός στα σύνορα θα είναι κρίσιμος για τις προσπάθειες της ΕΕ να καταπολεμήσει την κλιματική κρίση.

«Είναι είναι ο μόνος από τους μηχανισμούς που έχουμε για να δώσουμε κίνητρα στους εμπορικούς μας εταίρους για να αποδεσμεύσουν την μεταποιητικής τους βιομηχανία από τον άνθρακα» όπως σχολίασε.

Στόχος της εισφοράς που επιβάλλεται είναι να αποτραπεί η υπονόμευση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από φθηνότερα προϊόντα που παράγονται σε χώρες με ασθενέστερους περιβαλλοντικούς κανόνες.

Θα ισχύει επίσης για το εισαγόμενο υδρογόνο, το οποίο δεν ήταν στην αρχική πρόταση της ΕΕ, αλλά για το οποίο πίεσαν οι νομοθέτες της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις.

Ορισμένες λεπτομέρειες σχετικά με το νόμο, συμπεριλαμβανομένης της ημερομηνίας έναρξης του, θα καθοριστούν αργότερα αυτή την εβδομάδα στις σχετικές διαπραγματεύσεις για τη μεταρρύθμιση της αγοράς άνθρακα της ΕΕ.

Επί του παρόντος, η ΕΕ παρέχει στην εγχώρια βιομηχανία δωρεάν άδειες CO2 για να την προστατεύσει από τον ξένο ανταγωνισμό, αλλά σχεδιάζει να τις καταργήσει σταδιακά όταν εφαρμοστεί ο δασμός για τον άνθρακα στα σύνορα προκειμένου να συμμορφωθεί με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Το πόσο γρήγορα θα συμβεί θα γίνει αυτό θα αποφασιστεί στις συνομιλίες για την αγορά άνθρακα.

Οι Βρυξέλλες λένε ότι κάποιες χώρες θα μπορούσαν να εξαιρεθούν εάν έχουν ισοδύναμες πολιτικές για την κλιματική αλλαγή με την ΕΕ και ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να είναι μια από αυτές.

Ωστόσο, το σχέδιο της ΕΕ έχει αντιμετωπίσει επικρίσεις από κάποιες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, και έρχεται εν μέσω αυξημένων εμπορικών εντάσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τις επιδοτήσεις του νόμου για τη μείωση του πληθωρισμού για πράσινες τεχνολογίες, οι οποίες σύμφωνα με την ΕΕ θα μπορούσαν να πλήξουν τις ευρωπαϊκές εταιρείες.

Ο δασμός αποτελεί μέρος ενός πακέτου πολιτικών της ΕΕ που έχει σχεδιαστεί για να αποφευχθεί ο κίνδυνος που συνιστά η κλιματική κρίση που βιώνει ο πλανήτης, μειώνοντας τις εκπομπές της ΕΕ κατά 55% (συγκριτικά με αυτά του 1990) έως το 2030.