Μετά το «κόλπο γκρόσο» με τους αχυρανθρώπους στη Θεσσαλονίκη και τις επαναλαμβανόμενες αποκαλύψεις υποθέσεων μεγάλης φοροδιαφυγής, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) σχεδιάζει να βάλει φρένο στις επιχειρήσεις που αλλάζουν διαχειριστές και ΑΦΜ, αλλά διατηρούν τους ίδιους πραγματικούς ιδιοκτήτες. Στην προσπάθεια αυτή, καθοριστικό ρόλο θα παίξει η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα συστήματα που έχει ήδη πλέον η ΑΑΔΕ και της επιτρέπουν να διασταυρώνουν αυτόματα βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, μεγάλο αριθμό φορολογικά υπόχρεων.
Στόχος είναι να εντοπίζονται οι εταιρείες-βιτρίνες πριν ακόμη ξεκινήσουν τη δραστηριότητά τους, ώστε να περιοριστεί η πρακτική της δημιουργίας επιχειρήσεων που συσσωρεύουν χρέη εκατομμυρίων ευρώ και στη συνέχεια εξαφανίζονται, αφήνοντας απλήρωτους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.
Το σχέδιο προβλέπει στοχευμένους ελέγχους κατά την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας και, όπου προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις κινδύνου, υποχρεωτική αυτοπρόσωπη παρουσία του δηλωμένου διαχειριστή στην ΑΑΔΕ.
Πώς λειτουργεί το κόλπο με τους αχυρανθρώπους – Επαναλαμβανόμενα μοτίβα
Η μέθοδος που έχει εντοπιστεί σε υποθέσεις φοροδιαφυγής είναι σχετικά απλή. Μια επιχείρηση εμφανίζεται να ανήκει σε συγκεκριμένο πρόσωπο, το οποίο δηλώνεται ως εταίρος ή διαχειριστής. Στην πραγματικότητα, όμως, τις αποφάσεις λαμβάνουν άλλοι, οι οποίοι ελέγχουν την οικονομική δραστηριότητα. Η εταιρεία λειτουργεί, πραγματοποιεί συναλλαγές και δημιουργεί φορολογικές υποχρεώσεις. Όταν συσσωρευτούν μεγάλα χρέη, εγκαταλείπεται. Στη θέση της εμφανίζεται νέα εταιρεία, με διαφορετικό ΑΦΜ και άλλον διαχειριστή, ενώ η επιχειρηματική δραστηριότητα μπορεί να συνεχίζεται στον ίδιο χώρο, με τα ίδια πρόσωπα να κινούν τα νήματα. Το Δημόσιο μένει με τις οφειλές και οι πραγματικοί υπεύθυνοι επιχειρούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους πίσω από μια νέα εταιρική ταυτότητα.
Τα μοτίβα που ακολουθούν οι επιτήδειοι είναι επαναλαμβανόμενα και άρα εκτιμάται ότι είναι εύκολο για τους εξειδικευμένους στο machine leraning να εκπαιδεύσουν το ΑΙ να τους εντοπίζει αν όχι στο ξεκίνημα, έστω στα πρώτα τους βήματα…
Τα 5 κριτήρια που θα χτυπούν «καμπανάκι» στην ΑΑΔΕ
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που εξετάζεται, οι διασταυρώσεις στοιχείων από το ΓΕΜΗ και τις βάσεις δεδομένων της φορολογικής διοίκησης θα μπορούσαν να ενεργοποιούν πρόσθετο έλεγχο όταν εντοπίζονται:
- Ιστορικό μεγάλων οφειλών: Πρόσωπα που έχουν συμμετάσχει σε επιχειρήσεις με σημαντικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία ή σοβαρές φορολογικές εκκρεμότητες.
- Επαναλαμβανόμενη παρουσία διαχειριστών: Φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονται διαδοχικά ως εταίροι ή διαχειριστές σε διαφορετικές προβληματικές εταιρείες.
- Συχνές αλλαγές διοίκησης: Επιχειρήσεις με διαδοχικές αντικαταστάσεις διαχειριστών ή μεταβολές στην εταιρική σύνθεση που δημιουργούν ενδείξεις απόκρυψης του πραγματικού ελέγχου.
- Συνδέσεις μεταξύ διαφορετικών εταιρειών: Νέα επιχειρηματικά σχήματα που σχετίζονται με παλαιότερες εταιρείες με σημαντικές φορολογικές εκκρεμότητες.
- Ασυμφωνίες ως προς τον πραγματικό δικαιούχο: Περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις ότι το πρόσωπο που εμφανίζεται στα επίσημα έγγραφα δεν είναι εκείνο που ελέγχει ουσιαστικά την επιχείρηση.
ΑΑΔΕ: «Πρώτα θα σε δούμε και μετά θα ξεκινήσεις»
Τη φιλοσοφία της παρέμβασης περιέγραψε ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, μιλώντας σε τηλεοπτικό σταθμό. «Δεν λέμε να μη συσταθεί εταιρεία, αλλά να σε δούμε πρώτα», ανέφερε χαρακτηριστικά. Στην πράξη, όταν τα ηλεκτρονικά συστήματα εντοπίζουν ενδείξεις κινδύνου, η διαδικασία έναρξης θα μπορεί να διακόπτεται προσωρινά και ο ενδιαφερόμενος να καλείται για αυτοπρόσωπο έλεγχο.
Για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, στόχος είναι να διατηρηθεί η ψηφιακή διαδικασία, χωρίς πρόσθετη γραφειοκρατία.
