Η ελληνική αγορά ακινήτων συνεχίζει να κινείται σε ανοδική τροχιά, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκπέμπει σήμα κινδύνου καθώς οι τιμές κατοικιών εμφανίζουν σημάδια υπερτίμησης που αγγίζουν το 10%.
Στην ανάλυσή του, το Ταμείο επισημαίνει ότι η σωρευτική αύξηση των τιμών τα τελευταία χρόνια –η οποία ξεπερνά το 80%– δεν συμβαδίζει πλήρως με την εξέλιξη των εισοδημάτων των νοικοκυριών, δημιουργώντας σταδιακά συνθήκες πίεσης στην αγορά στέγασης. Αν και δεν γίνεται λόγος για άμεσο κίνδυνο «φούσκας», η απόκλιση αυτή θεωρείται αρκετή ώστε να απαιτείται πολιτική παρέμβαση για να προλάβει μια «φούσκα»…
Η μεγάλη εικόνα της αγοράς
Η ζήτηση για ακίνητα παραμένει ισχυρή, τροφοδοτούμενη από ξένες επενδύσεις, τουριστική ανάπτυξη και περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα. Την ίδια στιγμή, η προσφορά νέων κατοικιών δεν επαρκεί για να εξισορροπήσει την πίεση, ενώ σημαντικό μέρος του υφιστάμενου αποθέματος παραμένει είτε κενό είτε εκτός αγοράς.
Το αποτέλεσμα είναι διπλό:
- συνεχής άνοδος τιμών αγοράς
- αυξημένα ενοίκια, που επιβαρύνουν ιδιαίτερα τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα
Οι προτάσεις του ΔΝΤ
Απέναντι σε αυτή την εικόνα, το ΔΝΤ εισηγείται ένα πλέγμα μέτρων που στοχεύει κυρίως στην ενίσχυση της προσφοράς και στη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς:
1. Φορολόγηση κενών ακινήτων
Η ενεργοποίηση ενός μεγάλου αριθμού κατοικιών που παραμένουν ανεκμετάλλευτες θεωρείται κρίσιμη για την αποκλιμάκωση των πιέσεων.
2. Κίνητρα για ανακαινίσεις
Η αναβάθμιση παλαιών κτιρίων μπορεί να αυξήσει άμεσα το διαθέσιμο απόθεμα, ειδικά σε περιοχές με υψηλή ζήτηση.
3. Περιορισμοί και ρυθμίσεις στη βραχυχρόνια μίσθωση
Η εκτεταμένη χρήση ακινήτων για τουριστικούς σκοπούς μειώνει τη διαθεσιμότητα για μακροχρόνια μίσθωση, κάτι που επηρεάζει τις τιμές.
4. Ενίσχυση κοινωνικής και προσιτής κατοικίας
Η δημιουργία οργανωμένων προγραμμάτων στέγασης για ευάλωτες ομάδες αποτελεί βασικό εργαλείο εξισορρόπησης.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η παρέμβαση στην αγορά ακινήτων δεν είναι απλή υπόθεση. Από τη μία πλευρά, η ανοδική πορεία στηρίζει την οικονομία και τις επενδύσεις. Από την άλλη, η συνεχής αύξηση τιμών εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες και περιορίζει την πρόσβαση στη στέγη.
Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με την ανάλυση του Ταμείου, είναι η επίτευξη ισορροπίας και η διαμόρφωση μιας αγοράς που θα παραμένει ελκυστική για επενδύσεις, χωρίς όμως να αποκλείει τους ίδιους τους κατοίκους της χώρας… που αναζητούν προσιτή στέγη και δεν τη βρίσκουν!
