Το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» αλλάζει, με στόχο να επιστρέψουν στην αγορά περισσότερα κλειστά σπίτια. Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τους ιδιοκτήτες που διαθέτουν περισσότερα από ένα κλειστά ακίνητα, καθώς πλέον μπορούν να διεκδικήσουν επιδότηση για όσα επιλέξιμα ακίνητα διαθέτουν, χωρίς τον περιορισμό της μίας κατοικίας που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να αυξηθεί ο αριθμός των κλειστών κατοικιών που θα ανακαινιστούν και στη συνέχεια θα διατεθούν στην αγορά. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί περίπου 11.000 Βεβαιώσεις Επιλεξιμότητας, ενώ η προθεσμία για την έκδοσή τους, ειδικά για τα κλειστά ακίνητα, έχει παραταθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, έπειτα και από σχετικό αίτημα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων.
Χωρίς περιορισμό στον αριθμό των κλειστών ακινήτων
Με τη νέα ρύθμιση, ένας ιδιοκτήτης που έχει δύο, τρία ή και περισσότερα κλειστά διαμερίσματα μπορεί να υποβάλει αίτηση για κάθε ένα από αυτά, αρκεί να πληρούνται ξεχωριστά οι προϋποθέσεις του προγράμματος.
Για τις κατοικίες που δεν είναι κλειστές, εξακολουθεί να ισχύει η δυνατότητα ένταξης μίας κατοικίας ανά νοικοκυριό, με βασική προϋπόθεση να αποτελεί την κύρια κατοικία του αιτούντος.
Παράλληλα, τα κλειστά ακίνητα αποκτούν προτεραιότητα και στη διαδικασία αξιολόγησης. Οι σχετικές αιτήσεις θα εξετάζονται πρώτες και θα ακολουθούν εκείνες για τις ανοικτές κατοικίες. Για τις τελευταίες προβλέπεται χρονική προτεραιοποίηση βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, ενώ ο Οδηγός Εφαρμογής μπορεί να καθορίσει πιο αναλυτικά τους κανόνες κατάταξης.
Έως 36.000 ευρώ για κάθε κατοικία
Η επιδότηση καλύπτει από 70% έως 95% του επιλέξιμου κόστους, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκει ο δικαιούχος.
Το ποσό υπολογίζεται με ανώτατο όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων και μπορεί να φτάσει έως τις 36.000 ευρώ για κάθε επιλέξιμη κατοικία.
Έτσι, ένας ιδιοκτήτης που διαθέτει περισσότερα επιλέξιμα κλειστά ακίνητα μπορεί, εφόσον πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να λάβει έως 36.000 ευρώ για το καθένα.
Επιπλέον, προβλέπεται χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που σχετίζονται με την υλοποίηση του έργου, όπως αμοιβές μηχανικών, απαιτούμενες άδειες και ενεργειακές επιθεωρήσεις.
Η ανακαίνιση δεν περιορίζεται στις ενεργειακές παρεμβάσεις
Το πρόγραμμα δεν απαιτεί τα χρήματα να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για ενεργειακές εργασίες.
Βασική προϋπόθεση είναι, μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το ακίνητο να έχει βελτιώσει την ενεργειακή του κατάταξη κατά τουλάχιστον μία κατηγορία. Από τη στιγμή που καλύπτεται αυτή η απαίτηση, ο υπόλοιπος επιλέξιμος προϋπολογισμός μπορεί να αξιοποιηθεί και για εργασίες που βελτιώνουν την εικόνα και τη λειτουργικότητα της κατοικίας.
Στις εργασίες αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ανακαίνιση μπάνιου ή κουζίνας, πλακάκια, πατώματα και άλλες αντίστοιχες παρεμβάσεις.
Ποια ακίνητα μπορούν να ενταχθούν
Για την ένταξη μιας κατοικίας στο πρόγραμμα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια.
Μεταξύ άλλων:
- η οικοδομική άδεια να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990,
- οι κύριοι χώροι να μην ξεπερνούν τα 120 τ.μ.,
- για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο να αυξάνεται στα 150 τ.μ.,
- να πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις σχετικά με την παλαιότητα, τη χρήση και τα φορολογικά στοιχεία του ακινήτου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσα στο 2026.
Για τις κλειστές κατοικίες, προϋπόθεση επιλεξιμότητας είναι το ακίνητο να έχει συμπεριληφθεί στη δήλωση του αιτούντος για το φορολογικό έτος 2025. Αυτό σημαίνει ότι κλειστές κατοικίες που αποκτήθηκαν μέσα στο 2026 δεν μπορούν να ενταχθούν στη συγκεκριμένη δράση.
Αντίθετα, μπορούν να είναι επιλέξιμες ανοικτές κατοικίες που αποκτήθηκαν το 2026, εφόσον ο αιτών είχε δηλώσει τη συγκεκριμένη κατοικία ως κύρια κατοικία του για το φορολογικό έτος 2025.
Τι ισχύει με τα παιδιά και τα εισοδηματικά όρια
Η νέα απόφαση διευκρινίζει και το ζήτημα των εισοδηματικών ορίων σε σχέση με τα παιδιά.
Η γενική αναφορά σε «παιδιά» αντικαθίσταται από την ειδικότερη διατύπωση «ανήλικο τέκνο» ή «ανήλικα τέκνα», ώστε να είναι σαφές ποια παιδιά υπολογίζονται για την προσαύξηση των εισοδηματικών ορίων
Προσοχή στα στοιχεία του ακινήτου
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και κατά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, καθώς πραγματοποιείται αυτοματοποιημένη ταυτοποίηση του ακινήτου μέσω ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ.
Για τον λόγο αυτό, ο ΑΤΑΚ και ο αριθμός παροχής ρεύματος πρέπει να έχουν συμπληρωθεί σωστά στα έντυπα Ε1, Ε2 και Ε9, όπου απαιτείται. Τυχόν λάθη ή αναντιστοιχίες μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στην έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.
Για τις κλειστές κατοικίες, η προθεσμία έκδοσης της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας έχει παραταθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η συγκεκριμένη ημερομηνία αφορά την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας και όχι την υποβολή της Αίτησης Χρηματοδότησης, η οποία αποτελεί το επόμενο στάδιο.
Προκαταβολή για την έναρξη των εργασιών
Μετά την υπαγωγή στο πρόγραμμα προβλέπεται προκαταβολή μέρους της εγκεκριμένης επιχορήγησης, προκειμένου να μπορούν να ξεκινήσουν οι εργασίες.
Οι δαπάνες και οι πληρωμές πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες του προγράμματος και να συνοδεύονται από τα απαραίτητα παραστατικά.
Οι υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη, ωστόσο, δεν ολοκληρώνονται με την ανακαίνιση. Η κατοικία πρέπει να διατηρήσει την προβλεπόμενη χρήση της για το χρονικό διάστημα που ορίζει το πρόγραμμα.
Στην περίπτωση που το ανακαινισμένο ακίνητο διατεθεί προς ενοικίαση, προβλέπεται μακροχρόνια μίσθωση και όχι βραχυχρόνια εκμετάλλευση τύπου Airbnb.
Η λογική της συγκεκριμένης προϋπόθεσης είναι να επιστρέψουν τα κλειστά σπίτια στην αγορά και να αυξηθεί το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών για μακροχρόνια στέγαση.
