Η αγορά ακινήτων βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε μια λεπτή ισορροπία. Από τη μία πλευρά, η ζήτηση για κατοικίες παραμένει ισχυρή και οι τιμές εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα. Από την άλλη, το στεγαστικό πρόβλημα πιέζει ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά, ενώ η επιβολή νέων φορολογικών βαρών θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική επιβράδυνση των αγοραπωλησιών.
Για τον λόγο αυτό, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει να διατηρήσει και το 2027 δύο από τις σημαντικότερες φορολογικές παρεμβάσεις στην αγορά ακινήτων: την αναστολή του ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων κατοικιών και το «πάγωμα» του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Μάλιστα, για τον δεύτερο εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο οριστικής κατάργησής του, ώστε να κλείσει μια εκκρεμότητα που παραμένει ανοιχτή εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Ποιοι κερδίζουν;
Οι αγοραστές νεόδμητων κατοικιών θα συνεχίσουν να αποκτούν ακίνητα χωρίς την επιβάρυνση του ΦΠΑ 24%, πληρώνοντας μόνο φόρο μεταβίβασης 3%, γεγονός που μειώνει σημαντικά το τελικό κόστος αγοράς.
Οι κατασκευαστές και οι εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων θα διατηρήσουν ένα ανταγωνιστικότερο φορολογικό περιβάλλον, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο για τη συνέχιση της οικοδομικής δραστηριότητας. Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες που επιθυμούν να πουλήσουν ακίνητα δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με την επιβολή φόρου υπεραξίας, ο οποίος θα αύξανε το κόστος των συναλλαγών και θα λειτουργούσε αποτρεπτικά για πολλές μεταβιβάσεις.
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εκτιμούν ότι η επαναφορά των συγκεκριμένων φόρων σε μια περίοδο όπου οι τιμές κατοικιών και τα ενοίκια παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την αγορά και θα περιόριζε την κινητικότητα στις συναλλαγές. Η συνέχιση των μέτρων θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της οικοδομικής δραστηριότητας, στην αποφυγή νέων αυξήσεων του κόστους αγοράς και στη στήριξη της προσφοράς νέων κατοικιών, χωρίς όμως να αποτελεί από μόνη της λύση στο στεγαστικό πρόβλημα.
Ο φόρος υπεραξίας θεσπίστηκε το 2013 με συντελεστή 15%, όμως η εφαρμογή του αναβλήθηκε διαδοχικά κάθε χρόνο, καθώς κρίθηκε ότι θα προκαλούσε σοβαρές δυσκολίες τόσο στον υπολογισμό του όσο και στη λειτουργία της αγοράς. Σήμερα, το επικρατέστερο σενάριο δεν είναι μόνο η νέα παράταση της αναστολής του, αλλά και η οριστική διαγραφή του από τη φορολογική νομοθεσία, ώστε να αρθεί οριστικά η αβεβαιότητα που συνοδεύει κάθε χρόνο τις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Στο ίδιο πακέτο, που θα εξειδικευθεί όπως όλα δείχνουν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, εξετάζεται να παραταθούν και άλλα μέτρα που σχετίζονται με την αγορά κατοικίας, όπως τα φορολογικά κίνητρα για ανακαινίσεις, οι διευκολύνσεις για τη μακροχρόνια μίσθωση κατοικιών και οι περιορισμοί στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές όπου παρατηρούνται έντονες πιέσεις στη στεγαστική αγορά. Στόχος είναι να διατηρηθεί η κινητικότητα στην αγορά, αλλά και να αυξηθεί σταδιακά η διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμη κατοικία.
