Το ενεργειακό «τσουνάμι» που όλοι φοβούνταν για τον χειμώνα δείχνει ήδη τα δόντια του, πριν ακόμη μπούμε για τα καλά στο φθινόπωρο. Η νέα άνοδος του πετρελαίου, οι πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τα προβλήματα στις θαλάσσιες μεταφορές και στις ενεργειακές υποδομές, αλλά και οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα που απειλεί να περάσει από τις αντλίες και τους λογαριασμούς ρεύματος κατευθείαν στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Πετρέλαιο ξανά σε τροχιά ανόδου
Σήμερα, Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου, το Brent κινείται περίπου στα 106,9 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο άνω του 1%, ενώ το αμερικανικό WTI βρίσκεται περίπου στα 102,7 δολάρια. Μόλις χθες το Brent είχε κλείσει στα 105,68 δολάρια και το WTI στα 101,39 δολάρια. Η αγορά, επομένως, όχι μόνο παραμένει πάνω από το κρίσιμο όριο των 100 δολαρίων αλλά δείχνει ξανά ανοδική δυναμική. (Reuters)
Και οι προβλέψεις κάθε άλλο παρά καθησυχαστικές είναι. Αναλυτές της S&P Global βλέπουν, εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές συνθήκες, τιμές κοντά στα 100 δολάρια και το 2027, ενώ σε περίπτωση παρατεταμένων διαταραχών οι τιμές θα μπορούσαν να εκτιναχθούν ακόμη και προς τα 120 δολάρια. Η Wood Mackenzie έχει τοποθετήσει πιθανή κορύφωση κοντά στα 110 δολάρια στις αρχές του 2027, εφόσον δεν αποκατασταθούν ομαλά οι ροές από τα Στενά του Ορμούζ. (Reuters)
Δεν είναι μείωση παραγωγής 1,5 εκατ. βαρελιών – το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο
Χρειάζεται εδώ μία σημαντική διευκρίνιση. Η αναφορά σε 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως αφορά την περικοπή της παραγωγής του Ιράκ που είχε ανακοινωθεί ήδη από τον Μάρτιο, λόγω αδυναμίας εξαγωγής του πετρελαίου εξαιτίας των πολεμικών αναταράξεων. (Reuters)
Σήμερα όμως το πρόβλημα είναι πολύ ευρύτερο. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προειδοποίησε μόλις πριν από λίγες ημέρες ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου το 2026 μπορεί να μειωθεί κατά 5,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καθώς οι συγκρούσεις και οι δυσκολίες στις εξαγωγές του Κόλπου έχουν ανατρέψει τα δεδομένα της αγοράς. (Reuters)
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσο πετρέλαιο υπάρχει. Είναι πλέον και αν μπορεί να μεταφερθεί.
Η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ έχει περιοριστεί δραματικά, ενώ η ζημιά στον σαουδαραβικό αγωγό Ανατολής-Δύσης στερεί από την αγορά μία από τις σημαντικότερες εναλλακτικές οδούς παράκαμψης των Στενών. Μέσω του συγκεκριμένου αγωγού μπορούν να διοχετεύονται περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς. (Reuters)
Η βενζίνη πέρασε τα δύο ευρώ – και στα νησιά ο φόβος είναι μεγαλύτερος
Η ενεργειακή κρίση δεν είναι πλέον ένα διεθνές χρηματιστηριακό μέγεθος. Έχει φτάσει στην ελληνική αντλία.
Στις 13 Σεπτεμβρίου η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης είχε φτάσει τα 2,149 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης τα 2,108 ευρώ. Σήμερα σε βενζινάδικο της Αθηνάς η τιμή της απλής αμόλυβδης είναι 2.199 ευρώ
Σήμερα στην Αθήνα ακόμη και οι φθηνότερες καταγεγραμμένες τιμές για αμόλυβδη 95 οκτανίων βρίσκονται λίγο πάνω από τα 2 ευρώ, από περίπου 2,037 ευρώ, ενώ σε ακριβότερα πρατήρια η τιμή ανεβαίνει αισθητά περισσότερο.
Και εύλογα το ερώτημα είναι: πού θα φτάσει η βενζίνη στα νησιά, όπου το πρόσθετο μεταφορικό κόστος επιβαρύνει παραδοσιακά τις τιμές;
Πετρέλαιο θέρμανσης: ένας τόνος μπορεί να πλησιάσει τα 1.900 ευρώ
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το πετρέλαιο θέρμανσης.
Με τα σημερινά δεδομένα, όταν αρχίσει η διάθεσή του στις 15 Οκτωβρίου, η τιμή υπολογίζεται ότι μπορεί να κινηθεί περίπου στα 1,80-1,90 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,10 ευρώ πέρυσι. Μιλάμε για αύξηση της τάξης του 64%-70%.
Με απλά λόγια, στις σημερινές τιμές, 1.000 λίτρα θέρμανσης θα μπορούσαν να κοστίζουν 1.800 έως 1.900 ευρώ πριν από οποιαδήποτε κρατική παρέμβαση.
Για ένα νοικοκυριό που ήδη πληρώνει ακριβότερα τρόφιμα, ενοίκιο, ηλεκτρικό ρεύμα και μετακινήσεις, το ποσό είναι εξαιρετικά βαρύ.
Φυσικό αέριο και ρεύμα συμπληρώνουν το παζλ
Και το πετρέλαιο είναι μόνο ένα κομμάτι του προβλήματος. Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο TTF έκλεισε κοντά στα 82 ευρώ/MWh, ενώ η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα για σήμερα διαμορφώνεται στα 170,25 ευρώ/MWh.
Η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας τον Σεπτέμβριο βρίσκεται ήδη περίπου 20% υψηλότερα από τον Αύγουστο. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου στο 67% της χωρητικότητάς τους, δημιουργώντας πρόσθετη αγωνία ενόψει του χειμώνα. (ProtoThema)
Ο Κικίλιας είχε προειδοποιήσει για τις συνέπειες
Ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας είχε προειδοποιήσει ήδη σε δημόσιο λόγο του την περασμένη εβδομάδα, ότι οι πόλεμοι στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση στα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν πολύ μεγάλες προκλήσεις για τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το κόστος των προϊόντων.
Και είχε θέσει ως προτεραιότητα να στηριχθούν εκείνοι που «πιθανώς να μην έχουν αρκετά ή να μην μπορούν». (Lawandorder.gr)
Το ερώτημα πλέον είναι πόσο μεγάλη θα είναι αυτή η στήριξη και ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό μιας ακόμη ενεργειακής κρίσης.
Πιερρακάκης: Τον Οκτώβριο οι αποφάσεις
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης παρέπεμψε στον Οκτώβριο για τις αποφάσεις σχετικά με το πετρέλαιο θέρμανσης, επισημαίνοντας ότι ήδη επιδοτείται το ντίζελ στην αντλία και διαβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει τους πολίτες.
Αυτό όμως σημαίνει ότι για μία ακόμη φορά βρισκόμαστε μπροστά στο γνωστό ερώτημα: θα αντιμετωπιστεί η ακρίβεια στην πηγή ή θα καταλήξουμε ξανά στη λογική των επιδομάτων;
Παπασταύρου: Μέτρα αν δεν πέσουν οι τιμές
Ακόμη σαφέστερος ήταν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Όπως είπε, το πετρέλαιο θέρμανσης βρίσκεται σήμερα περίπου 60%-65% ακριβότερα από πέρυσι και, εάν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση, η κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει συγκεκριμένα μέτρα.
Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκονται η συνέχιση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης, παρεμβάσεις στα καύσιμα, αλλά και αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης ώστε να καλύπτει περισσότερα νοικοκυριά και με μεγαλύτερα ποσά.
Το πραγματικό τσουνάμι θα φανεί στα ράφια
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι η ενέργεια δεν μένει ποτέ στην ενέργεια.
Όταν ακριβαίνει το πετρέλαιο, ακριβαίνουν οι οδικές και θαλάσσιες μεταφορές. Όταν ακριβαίνει το φυσικό αέριο και το ηλεκτρικό ρεύμα, αυξάνεται το κόστος παραγωγής στη βιομηχανία, στη μεταποίηση, στα ψυγεία, στις αποθήκες και στο εμπόριο.
Και όλο αυτό, αργά ή γρήγορα, περνάει στην τελική τιμή του προϊόντος.
Γι’ αυτό και το ενεργειακό τσουνάμι που έρχεται δεν αφορά μόνο το πόσο θα πληρώσουμε για να ζεστάνουμε το σπίτι μας ή να γεμίσουμε το ρεζερβουάρ.
Αφορά πόσο θα κοστίζει συνολικά η καθημερινή ζωή τον χειμώνα που έρχεται.
Και οι πρώτες ενδείξεις κάθε άλλο παρά καθησυχαστικές είναι.
