Ανοιχτός παραμένει ο γρίφος της πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας. Τα αιτήματα Ελλάδας και Ιταλίας προκάλεσαν μικτές αντιδράσεις στο Eurogroup, με τον πρόεδρό του, Κυριάκο Πιερρακάκη, να αναφέρει ότι η συζήτηση για την πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία θα συνεχιστεί και σε επίπεδο Ευρωπαίων ηγετών.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ανάψει το «πράσινο φως» για την αξιοποίηση της διευρυμένης εθνικής ρήτρας διαφυγής από τις δύο χώρες, με την τελική έγκριση για την Ελλάδα να αναμένεται αύριο στο ECOFIN. Πρόκειται για την επέκταση της ήδη προβλεπόμενης ευελιξίας για αμυντικές δαπάνες σε μέτρα ενεργειακής ασφάλειας, και όχι για την έγκριση νέων επιδοτήσεων προς τους καταναλωτές.
Η διαφορά είναι ουσιαστική, η Κομισιόν αποδέχεται την ευελιξία για μέτρα που μειώνουν την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης, αλλά εμφανίζεται επιφυλακτική σε νέες εξαιρέσεις για τις άμεσες επιπτώσεις της ακρίβειας.
Ντομπρόβσκις: «Θετική αξιολόγηση» για Ελλάδα και Ιταλία
«Διευρύναμε την ευελιξία της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την άμυνα, ώστε να καλύπτει και μέτρα ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας. Η Επιτροπή αξιολόγησε πλέον θετικά τα αιτήματα τόσο της Ελλάδας όσο και της Ιταλίας να αξιοποιήσουν βραχυπρόθεσμα αυτή τη διευρυμένη ευελιξία», δήλωσε ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, καλώντας ωστόσο τα κράτη-μέλη να τη χρησιμοποιούν «με φειδώ».
Για το ευρύτερο αίτημα περί δημοσιονομικής ευελιξίας επέμεινε στη «δημοσιονομική σύνεση» λόγω των πιέσεων στις αγορές ομολόγων. «Δεν μπορούμε να δημιουργούμε συνεχώς νέες δυνατότητες δημοσιονομικής ευελιξίας», προειδοποίησε, καθώς κάτι τέτοιο θα υπονόμευε την αξιοπιστία των κανόνων, που αποτελεί «ζωτικό κεφάλαιο».
Ερωτηθείς για το αν πρόκειται για κατηγορηματικό «όχι», απέφυγε να το επιβεβαιώσει. «Προφανώς θα εξετάσουμε πιο διεξοδικά τα αιτήματα της Ιταλίας και της Ελλάδας. Είχα σήμερα συνομιλίες τόσο με τον υπουργό Πιερρακάκη όσο και με τον υπουργό Τζορτζέτι», δήλωσε. Όπως σημείωσε, οι συζητήσεις που ακολουθούν θα είναι «πιο λεπτές και τεχνικές, γύρω από την ερμηνεία ορισμένων διατάξεων».
Πιερρακάκης: «Κάποιοι ήταν θετικοί, άλλοι είχαν επιφυλάξεις»
Ο Πιερρακάκης, ερωτηθείς για την πρόταση Μητσοτάκη για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξια , διευκρίνισε ότι απαντά με τη θεσμική του ιδιότητα και όχι ως Έλληνας υπουργός Οικονομικών.
«Ορισμένοι συνάδελφοι αντιμετώπισαν θετικά τις συγκεκριμένες προτάσεις της Ελλάδας και της Ιταλίας. Άλλοι είχαν περισσότερες επιφυλάξεις», ανέφερε. «Όλοι συμφωνούμε ότι πρέπει να προστατεύσουμε τους πολίτες. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να διαφυλάξουμε τη δημοσιονομική σταθερότητα και την αξιοπιστία του πλαισίου μας», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι «η συζήτηση θα μεταφερθεί προφανώς και σε επίπεδο ηγετών».
Τα τρία «Τ»
Οι υπουργοί επαναβεβαίωσαν τα τρία Τ (Temporary, Targeted, Tailored), δηλαδή ότι τα μέτρα στήριξης των πολιτών απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε χώρας.
«Η προστασία των πολιτών αποτελεί άμεση προτεραιότητα για όλους μας, αλλά τα μέτρα πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να μην επιβαρύνουν δυσανάλογα τα δημόσια οικονομικά», τόνισε ο Πιερρακάκης.
«Σε σύγκριση με το 2022 το σοκ είναι μικρότερο, όμως ο δημοσιονομικός χώρος είναι πιο περιορισμένος», σημείωσε ο επικεφαλής του ESM, Πιερ Γκράμενια, υπενθυμίζοντας ότι η ευελιξία της ρήτρας διαφυγής λήγει μετά το 2028.
Ομόλογα: «Δεν είμαστε θορυβημένοι»
Ερωτηθείς για τις πιέσεις στα γαλλικά ομόλογα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε ότι βρίσκεται σε εγρήγορση αλλά όχι σε συναγερμό, εκφράζοντας εμπιστοσύνη στη δέσμευση της Γαλλίας για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών της. Η ανησυχία είναι μήπως τα οικονομικά προβλήματα της Γαλλίας επηρεάσουν και άλλες χώρες της Ευρωζώνης, αναγκάζοντάς τες να δανείζονται ακριβότερα και αφήνοντάς τους λιγότερα χρήματα για κοινωνικές παροχές και μέτρα στήριξης. Ο Πιερρακάκης επιχείρησε πάντως να καθησυχάσει τις ανησυχίες, τονίζοντας ότι «η διαφοροποίηση δεν σημαίνει κατακερματισμό» της Ευρωζώνης..
Διαδοχή Σνάμπελ
Τέλος, ξεκίνησε η διαδικασία για τον διάδοχο της Ιζαμπέλ Σνάμπελ στην ΕΚΤ, με προθεσμία υποψηφιοτήτων τις 28 Οκτωβρίου και επιλογή, όπως είπε ο Πιερρακάκης, «ελπίζω στη συνεδρίαση του Νοεμβρίου».