Η Ευρωζώνη εμφανίζεται ανθεκτικότερη από όσο αναμενόταν, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο και δύσκολο τρίπτυχο πιέσεων: άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και ολοένα στενότερα δημοσιονομικά περιθώρια για τις κυβερνήσεις.
Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα του Eurogroup στο Δουβλίνο, με τον πρόεδρό του Κυριάκο Πιερρακάκη να προειδοποιεί ότι όσο οι παγκόσμιες χρηματοοικονομικές συνθήκες παραμένουν σφιχτές, τόσο θα αυξάνεται η πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς.
«Σε περιόδους αβεβαιότητας, η αξιοπιστία γίνεται οικονομικό περιουσιακό στοιχείο», τόνισε ο Πιερρακάκης, θέτοντας τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας στο επίκεντρο της απάντησης της Ευρωζώνης στις νέες πιέσεις. Όπως είπε, αυτή «προστατεύει τις οικονομίες μας και διευρύνει τις επιλογές που έχουμε στη διάθεσή μας».
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο έκτακτης συνεδρίασης του Eurogroup μέσω τηλεδιάσκεψης, εφόσον οι εξελίξεις το απαιτήσουν, ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι προς το παρόν δεν υπάρχει τέτοιος σχεδιασμός.
Νωρίτερα, προσερχόμενος στο Eurogroup, το οποίο διεξήχθη στο Δουβλίνο, ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε συνοψίσει το μήνυμα της συνεδρίασης ως εξής: «το μήνυμά μας σήμερα εδώ είναι διττό: επαγρύπνηση απέναντι στους άμεσους κινδύνους και τις απειλές και ταχύτητα στην υλοποίηση όλων των μεταρρυθμίσεων που η Ευρώπη έχει τόσο επιτακτική ανάγκη να υλοποιήσει».
Ενεργειακή ανεξαρτησία και δημοσιονομική αξιοπιστία
Ο πρόεδρος του Eurogroup ξεκίνησε από τη θετική πλευρά της εικόνας, σημειώνοντας ότι η οικονομία της Ευρωζώνης αποδείχθηκε ισχυρότερη από όσο αναμενόταν στις αρχές του έτους και ότι η ανάπτυξη στο δεύτερο τρίμηνο ξεπέρασε τις προβλέψεις.
Ωστόσο, όπως τόνισε, οι προκλήσεις πολλαπλασιάζονται. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ασκούν εκ νέου ανοδικές πιέσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με άμεσες συνέπειες για πολίτες και επιχειρήσεις.
«Δεν μπορούμε να ελέγξουμε κάθε κρίση που ξεσπά πέρα από την Ευρώπη. Μπορούμε όμως να μειώσουμε την εξάρτησή μας από γεγονότα πέρα από τα σύνορά μας», ανέφερε, ζητώντας επιτάχυνση της πορείας προς μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων αυξάνει την πίεση στους προϋπολογισμούς. Εάν απαιτηθούν νέα μέτρα απέναντι στις υψηλότερες τιμές ενέργειας, αυτά θα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και συμβατά με τους δημοσιονομικούς κανόνες.
«Πρέπει να προστατεύσουμε το σήμερα χωρίς να υποθηκεύσουμε το αύριο», ήταν το μήνυμά του.
Ερωτηθείς για τα spreads και τις πιέσεις στις αγορές, ο Πιερρακάκης συνόψισε τη στάση του Eurogroup με τη φράση «ανήσυχοι, αλλά όχι αγχωμένοι», τονίζοντας ότι δεν παρατηρείται κατακερματισμός στην Ευρωζώνη.
Η αναφορά σε πιθανή έκτακτη συνεδρίαση ήρθε στη συνέχεια, μετά από ερώτηση δημοσιογράφου. Ο Πιερρακάκης εξήγησε ότι οι υπουργοί βρίσκονται σε καθημερινή επικοινωνία και παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
«Εάν προκύψει ανάγκη, το έχουμε κάνει και στο παρελθόν, θα συνεδριάσουμε ξανά με ψηφιακά μέσα», είπε, προσθέτοντας αμέσως: «Αλλά αυτή τη στιγμή αυτό δεν είναι το σχέδιο».
Ντομπρόβσκις: Επιβράδυνση της ανάπτυξης και προσοχή στους προϋπολογισμούς
Ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις σημείωσε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία απέδωσε καλύτερα από το αναμενόμενο στο πρώτο εξάμηνο, προειδοποίησε όμως ότι η Κομισιόν αναμένει επιβράδυνση της ανάπτυξης το επόμενο έτος.
Κάλεσε τα κράτη-μέλη να ακολουθήσουν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές, να παραμείνουν στους στόχους των μεσοπρόθεσμων σχεδίων τους και να χρησιμοποιήσουν προσεκτικά την προβλεπόμενη ευελιξία για άμυνα και ασφάλεια, επισημαίνοντας ότι η αύξηση των αποδόσεων θα πλήξει περισσότερο τις χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος.
Για την ενέργεια, υπογράμμισε ότι πρόκειται για σοκ στην πλευρά της προσφοράς ορυκτών καυσίμων. Συνεπώς, η στρατηγική απάντηση της Ευρώπης πρέπει να είναι η μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές τους.
Τα όποια βραχυπρόθεσμα μέτρα στήριξης, τόνισε, πρέπει να παραμείνουν προσωρινά και στοχευμένα και να μην ενισχύουν τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα. «Δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις ένα σοκ προσφοράς ενισχύοντας τη ζήτηση», σημείωσε.
Λαγκάρντ: Δεν βλέπουμε «άτακτες» κινήσεις
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ εμφανίστηκε καθησυχαστική ως προς τη λειτουργία των αγορών ομολόγων.
«Παρακολουθούμε τις αγορές. Δεν βλέπουμε άτακτες κινήσεις, δεν βλέπουμε ένταση», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας την άνοδο των αποδόσεων μέρος μιας ευρύτερης παγκόσμιας κίνησης.
Αναφέρθηκε επίσης στην αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης, εξηγώντας ότι κρίθηκε αναγκαία για την επίτευξη του στόχου πληθωρισμού 2% μεσοπρόθεσμα.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι τα επιτόκια δεν κινούνται μηχανικά μαζί με τις τιμές της ενέργειας. Η ΕΚΤ συνεκτιμά τις επιπτώσεις σε πληθωρισμό, ανάπτυξη, κατανάλωση και επενδύσεις και θα συνεχίσει να αποφασίζει συνεδρίαση με συνεδρίαση.
Γκραμένια: «Ο δημοσιονομικός χώρος είναι περιορισμένος»
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Πιερ Γκραμένια προειδοποίησε ότι «ο δημοσιονομικός χώρος είναι περιορισμένος και οι κυβερνήσεις πρέπει να είναι προσεκτικές».
Το χρέος της Ευρωζώνης αναμένεται να φτάσει περίπου στο 90% του ΑΕΠ, ενώ οι πληρωμές τόκων θα ξεπεράσουν το 2% του ΑΕΠ. Περισσότερο εκτεθειμένες είναι οι χώρες με υψηλό χρέος και μεγάλες ανάγκες αναχρηματοδότησης.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί έναντι ΗΠΑ και Κίνας σε ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα. Για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη είναι, όπως είπε, διπλάσιες από τις ΗΠΑ και κατά 50% υψηλότερες από την Κίνα.
Το δεύτερο μεγάλο θέμα του Eurogroup ήταν η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα. Δύο χρόνια μετά την έκθεση Ντράγκι, ο Πιερρακάκης προειδοποίησε ότι «ο κόσμος κινείται ταχύτερα από εμάς», ζητώντας περισσότερες επενδύσεις στις δεξιότητες και στο ανθρώπινο κεφάλαιο, ταχύτερη διάχυση της καινοτομίας και βαθύτερη ενιαία αγορά.
«Έχουμε εντοπίσει τις προκλήσεις και, σε μεγάλο βαθμό, γνωρίζουμε και τις λύσεις. Τώρα πρέπει να δείξουμε ότι είμαστε ικανοί να τις υλοποιήσουμε. Ο κόσμος δεν περιμένει. Ούτε η Ευρώπη μπορεί να περιμένει», κατέληξε.
