Γράφει η Σοφία Λίναρη -Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας / Mental Health Specialist
Emotional Well-Being • Resilience • Growth Helping people heal & flourish
*
«Δεν ξέρω τι μου συμβαίνει. Στη ζωή μου δεν έχει συμβεί κάτι τόσο σοβαρό. Κι όμως, νιώθω άδεια».
Η γυναίκα που καθόταν απέναντι μου ήταν 54 ετών. Μια γυναίκα που αν την συναντούσες έξω από το γραφείο μου, μάλλον θα πίστευες ότι τα έχει όλα υπό έλεγχο…
Εργαζόταν είχε οικογένεια ανθρώπους που αγαπούσε και για πολλά χρόνια είχε μάθει να είναι εκείνη που όλοι μπορούσαν να υπολογίζουν.
Για τα παιδιά της, για τον σύντροφό της, για τους γονείς της, για τους φίλους της. Όταν υπήρχε ένα πρόβλημα έβρισκε λύση. Όταν κάποιος δυσκολευόταν ήταν εκεί. Όταν οι άλλοι κουράζονταν εκείνη συνέχιζε.
«Πάντα ήμουν η δυνατή», μου είπε. «Μόνο που τώρα δεν έχω άλλη δύναμη να δώσω»…
Ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο σιωπηλές μορφές εξάντλησης. Να έχεις περάσει τόσο μεγάλο μέρος της ζωής σου φροντίζοντας τους άλλους, ώστε κάποια στιγμή να μην ξέρεις πώς να φροντίσεις τον εαυτό σου!
Και το παράδοξο είναι ότι οι άνθρωποι γύρω σου μπορεί να μην το καταλάβουν. Έχουν συνηθίσει να σε βλέπουν να τα καταφέρνεις. Να οργανώνεις, να στηρίζεις, να προχωράς. Έχουν μάθει ότι, όταν κάτι συμβεί, εσύ θα βρεις έναν τρόπο να το διαχειριστείς.
«Εσύ είσαι δυνατή. Θα το ξεπεράσεις».
Μια φράση που μπορεί να ειπωθεί με αγάπη, αλλά κάποιες φορές γίνεται ένα βάρος που κουβαλάς χωρίς να το καταλαβαίνεις.
Γιατί τι συμβαίνει όταν η δύναμη παύει να είναι μια δυνατότητα και γίνεται ο ρόλος σου;
Όταν όλοι περιμένουν από εσένα να αντέχεις, μπορεί να ξεχάσουν ότι κι εσύ κουράζεσαι. Και όταν έχεις μάθει να μη ζητάς, μπορεί να ξεχάσεις κι εσύ ότι επιτρέπεται να χρειάζεσαι.
Η εξάντληση δεν εμφανίζεται πάντα θεαματικά. Μπορεί να ξεκινήσει πολύ πιο ήσυχα. Να ξυπνάς κουρασμένη. Να έχεις λιγότερη υπομονή. Να εκνευρίζεσαι με ανθρώπους που αγαπάς. Να μην απολαμβάνεις πράγματα που παλιότερα σου έδιναν χαρά. Να θέλεις να μείνεις μόνη σου, ενώ ταυτόχρονα να αισθάνεσαι μόνη. Να συνεχίζεις κανονικά τη ζωή σου και παρ’ όλα αυτά να έχεις την αίσθηση ότι μέσα σου κάτι έχει αδειάσει.
Και επειδή εξακολουθείς να λειτουργείς μπορεί να μη θεωρείς ότι δικαιούσαι καν να ζητήσεις βοήθεια.
«Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν πολύ μεγαλύτερα προβλήματα από τα δικά μου».
«Θα μου περάσει».
«Λίγο να ξεκουραστώ και θα είμαι καλύτερα».
«Δεν έχω χρόνο τώρα να ασχοληθώ με εμένα».
Μέχρι που κάποια στιγμή εμφανίζεται μια ερώτηση που είναι δύσκολο να αγνοήσεις:
Πού είμαι εγώ μέσα σε όλη αυτή τη φροντίδα που δίνω στους άλλους;
Δεν υπάρχει τίποτα προβληματικό στο να είμαστε άνθρωποι που φροντίζουν. Η φροντίδα είναι μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη και μια σημαντική πλευρά των σχέσεων μας. Το θέμα αρχίζει όταν η αξία μας συνδέεται με το πόσο απαραίτητοι είμαστε στους άλλους. Όταν αισθανόμαστε ενοχή κάθε φορά που βάζουμε τον εαυτό μας σε προτεραιότητα. Όταν λέμε «ναι» επειδή φοβόμαστε να απογοητεύσουμε. Όταν ακούμε με μεγάλη ευκολία τις ανάγκες όλων και δυσκολευόμαστε να ακούσουμε τις δικές μας.
Τότε ίσως δεν χρειαζόμαστε περισσότερη δύναμη. Χρειαζόμαστε περισσότερη επίγνωση.
Να καταλάβουμε πώς φτάσαμε να ζούμε έτσι. Τι μάθαμε από την οικογένειά μας για την ευθύνη και την αγάπη. Γιατί μας είναι τόσο δύσκολο να ζητήσουμε. Γιατί νιώθουμε ότι πρέπει να τα καταφέρνουμε μόνοι μας. Γιατί κάποιες φορές επιλέγουμε σχέσεις στις οποίες προσφέρουμε πολύ περισσότερα από όσα παίρνουμε.
Εκεί μπορεί να ανοίξει ένας σημαντικός χώρος για την ψυχοθεραπεία.
Όχι μόνο όταν κάποιος έχει καταρρεύσει. Όχι μόνο όταν υπάρχει μια μεγάλη κρίση. Αλλά και όταν ένας άνθρωπος που εξωτερικά λειτουργεί κανονικά αρχίζει να αισθάνεται ότι έχει χάσει την επαφή με τον εαυτό του.
Η θεραπευτική σχέση μπορεί να γίνει ένας χώρος όπου δεν χρειάζεται να είσαι η δυνατή. Δεν χρειάζεται να έχεις έτοιμες απαντήσεις, να φροντίσεις κάποιον άλλο ή να δείξεις ότι όλα είναι υπό έλεγχο. Μπορείς να μιλήσεις για την κούραση, τον θυμό, τις ενοχές, τις σχέσεις σου, τις ανάγκες που έμειναν πίσω και όλα εκείνα που τόσα χρόνια έλεγες στον εαυτό σου ότι «μπορούν να περιμένουν»…
Και ίσως τότε αρχίσεις να βλέπεις τη δύναμη διαφορετικά.
Δυνατός άνθρωπος δεν είναι μόνο εκείνος που αντέχει. Είναι και εκείνος που αναγνωρίζει πότε χρειάζεται στήριξη. Που μπορεί να πει «κουράστηκα» χωρίς να ντρέπεται!
Που μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς να αισθάνεται ότι απέτυχε. Που επιτρέπει στους άλλους να τον φροντίσουν, αντί να βρίσκεται πάντα στη θέση εκείνου που φροντίζει.
Η γυναίκα των 54 ετών που καθόταν απέναντι μου δεν χρειάστηκε να μάθει να αντέχει περισσότερο. Είχε ήδη μάθει πολύ καλά να αντέχει.
Χρειάστηκε να αρχίσει να αναρωτιέται τι χρειάζεται η ίδια.
Και ίσως αυτή να είναι τελικά μία από τις πιο ουσιαστικές ερωτήσεις που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας, ειδικά όταν έχουμε περάσει χρόνια φροντίζοντας τους άλλους:
Ποιος φροντίζει εμένα;
Γιατί η πιο σημαντική σχέση που χρειάζεται κάποτε να φροντίσουμε δεν είναι αυτή που έχουμε με όλους τους άλλους…
Είναι αυτή που έχουμε με τον εαυτό μας!
Και ίσως η πραγματική δύναμη να αρχίζει ακριβώς εκεί:
όχι όταν λες «θα τα καταφέρω μόνη μου», αλλά όταν μπορείς επιτέλους να πεις «χρειάζομαι κι εγώ κάποιον δίπλα μου».
Αναρωτήσου λοιπόν:
«Πόσο ακόμη θέλεις να τα κουβαλάς όλα μόνη σου;»
Και εγώ σε ρωτάω:
«Εσύ πως είσαι;
Αληθινά χωρίς φίλτρα, χωρις ωραιοποίηση… και να θυμάσαι αντέχω να δω τις αλήθειες σου και να σε κοιτώ με σεβασμό και αγάπη»!
Σοφία Λίναρη
Mental Health Specialist
Emotional Well-Being • Resilience • Growth
Helping people heal & flourish
Η Σοφία Λίναρη είναι Mental Health Specialist που πιστεύει ότι η ψυχοθεραπεία είναι ένα ταξίδι βαθιάς κατανόησης του εαυτού μας. Το έργο της εστιάζει στο πώς οι εμπειρίες, το άγχος και τα συναισθήματα που κουβαλάμε, διαμορφώνουν τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο και πώς με τη σωστή καθοδήγηση μπορούμε να αλλάξουμε αυτή την εικόνα.
Συνδυάζοντας τη γνώση για το πώς λειτουργεί το μυαλό μας με μια προσέγγιση γεμάτη ενσυναίσθηση, βοηθά τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν τα “κολλήματα” και τα μοτίβα που τους περιορίζουν.
Στόχος δεν είναι απλώς να αισθανθεί κανείς λίγο καλύτερα προσωρινά αλλά να μάθει να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του και να χτίσει έναν πιο σταθερό και αυθεντικό τρόπο ζωής.
Με προϋπηρεσία στον απαιτητικό χώρο των πολυεθνικών επιχειρήσεων η Σοφία φέρνει στη θεραπεία κάτι πολύ πολύτιμο: καθαρή σκέψη, οργάνωση και εστίαση στο αποτέλεσμα. Δημιουργεί ένα περιβάλλον που είναι ταυτόχρονα ανθρώπινο και αποτελεσματικό, προσφέροντας τα εφόδια για να αλλάξει κανείς ουσιαστικά τον τρόπο που ζει που σχετίζεται με τους άλλους και που εξελίσσεται!
The Nature of Genius – Yale University
. General Psychiatric Management for Borderline Personality Disorder (BPD) Harvard Medical School | Postgraduate Medical Education (PGME)
Συμβουλευτική Ψυχολογία – Κέντρο Εκλεκτικής Συμβουλευτικής
Διοίκηση Επιχειρήσεων (BSc) – Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Μαθησιακές Δυσκολίες & Προγράμματα Παρέμβασης – ΕΚΠΑ
Πιστοποίηση ΑΘΗΝΑ Test – Διάγνωση μαθησιακών δυσκολιών
Ψυχομετρικά εργαλεία παιδιών & εφήβων – Εργαστήριο Εξελικτικής Ψυχολογίας
Ερμηνεία Παιδικού Ιχνογραφήματος
Positive Psychology & Well-Being Design – University of Pennsylvania
The Science of Well-Being – Yale University
Clinical Psychology of Children & Young People – University of Edinburgh
Resilience Training – Harvard University
