Πριν γίνω μαμά, ήξερα αρκετά πράγματα για τη μητρότητα. Είχα ακούσει τις κλασικές συζητήσεις της παρέας της μαμάς μου, θείες και γιαγιάδες, και, φυσικά, ό,τι είχα δει στην τηλεόραση.
Ήξερα ότι τα μωρά ξυπνάνε το βράδυ, ε, θα κουράζομαι σίγουρα, θ’ αλλάζω πάνες, αλλά κυρίως ασχολήθηκα με τη γέννα κι όχι με το τι θα έρθει μετά!
Δεν είχα ιδέα πόσο πολύ μπορεί ν’ αλλάξει μια γυναίκα όταν γίνεται μαμά και πόσο λίγο χρόνο της δίνει συνήθως ο κόσμος για να καταλάβει τι ακριβώς της συνέβη.
Τώρα που έχω τέσσερα παιδιά, υπάρχουν αρκετά πράγματα που θα ήθελα κάποιος να μου είχε πει πριν τα μάθω μόνη μου απ’ την καλή κι απ’ την ανάποδη. Όχι για να με φοβίσει, αλλά για να ‘μαι λίγο πιο προετοιμασμένη για όλα αυτά που δεν χωράνε σε λίστες με «10 πράγματα που χρειάζεται ένα νεογέννητο».
Θα ήθελα να ξέρω ότι δεν γεννιέται μόνο το παιδί
Γεννιέται και μια καινούργια εκδοχή της μητέρας. Κι αυτό δεν συμβαίνει πάντα αμέσως. Δεν κρατάς το μωρό στην αγκαλιά σου και ξαφνικά νιώθεις ότι βρήκες τον ρόλο της ζωής σου, ότι όλα μπήκαν στη θέση τους κι ότι από δω και πέρα θα ξέρεις ενστικτωδώς τι πρέπει να κάνεις.
Μπορεί να νιώθεις χαρά, φόβο, αγάπη, αμηχανία, εξάντληση, ευγνωμοσύνη και την επιθυμία να μείνεις μόνη σου για δέκα λεπτά, κι όλ’ αυτά ταυτόχρονα.
Και ναι, μπορείς να αγαπάς το παιδί σου απίστευτα και ταυτόχρονα να σου λείπει η ζωή που είχες πριν απ’ αυτό.
Τα δύο αυτά συναισθήματα μπορούν να συνυπάρχουν κι είναι απόλυτα φυσιολογικό.
Θα ήθελα να ξέρω ότι η κούραση δεν είναι μόνο σωματική
Υπάρχει μια κούραση που δεν λύνεται μ’ έναν καλό ύπνο. Είναι το να πρέπει να θυμάσαι: το εμβόλιο, τη σχολική γιορτή, ποιο παιδί χρειάζεται καινούργια παπούτσια, ποιος δεν τρώει ντομάτα, ποιος έχει εργασία για αύριο, πότε τελειώνουν τα δημητριακά, τι πρέπει να πάρεις απ’ το φαρμακείο, ποιος στενοχωρήθηκε σήμερα και δεν το είπε ξεκάθαρα.
Είναι η αόρατη δουλειά του να κρατάς δεκάδες μικρές πληροφορίες ανοιχτές στο μυαλό σου ταυτόχρονα, σαν να έχεις μονίμως 137 tabs ανοιχτά.
Θα ήθελα να ξέρω ότι το να χρειάζεσαι χώρο δεν σε κάνει λιγότερο καλή μαμά
Υπάρχει μια πολύ ρομαντική (instagram) εικόνα της μαμάς που θέλει συνεχώς να είναι με τα παιδιά της, δεν κουράζεται απ’ τις φωνές, δεν βαριέται να παίζει, δε θέλει ποτέ να κλειστεί πίσω από μια πόρτα και να μείνει μόνη της.
Δεν ξέρω ποια είναι αυτή η γυναίκα, αλλά προσωπικά δεν την έχω γνωρίσει!
Θα ‘θελα να ‘ξερα νωρίτερα ότι είναι φυσιολογικό να θέλεις να βγεις χωρίς τα παιδιά σου, ακόμα κι όταν είναι μωρά, να πας μια βόλτα με τον άνθρωπό σου, να δουλέψεις, να ταξιδέψεις, να τρέξεις, να πιεις έναν καφέ χωρίς να σηκωθείς τέσσερις φορές, να κάνεις κάτι που δεν έχει καμία απολύτως χρησιμότητα για την οικογένειά σου, αλλά σου δίνει χαρά.
Το να γίνεις μαμά δεν σημαίνει ότι σταματάς να είσαι άνθρωπος με προσωπικές ανάγκες.
Θα ήθελα να ξέρω ότι δεν υπάρχει τρόπος να τα κάνεις όλα «σωστά»
Πριν κάνεις παιδιά, μπορεί να έχεις αρκετές απόψεις για το πώς θα τα μεγαλώσεις. Ω, ναι, σίγουρα έχεις!
Το παιδί μου δεν θα βλέπει οθόνες.
Θα τρώει τα πάντα.
Δεν θα φωνάζω ποτέ.
Θα έχουμε σταθερό πρόγραμμα.
Θα διαβάζουμε βιβλία κάθε βράδυ.
Και μετά κάνεις παιδιά κι ανακαλύπτεις ότι η πραγματικότητα έχει πολύύύύύύ χιούμορ.
Υπάρχουν μέρες που θα μαγειρέψεις ισορροπημένο φαγητό και μέρες που το βραδινό θα ‘ναι δημητριακά ή ντελίβερι.
Μέρες που θα διαχειριστείς μια κρίση υποδειγματικά και μέρες που θα φωνάξεις ενώ είχες ορκιστεί ότι δεν θα γίνεις ποτέ «εκείνη η μαμά».
Η γονεϊκότητα δεν είναι εξετάσεις. Δεν υπάρχει βαθμός στο τέλος.
Υπάρχει μια σχέση που χτίζεται καθημερινά.
Και μέσα στις σχέσεις κάνουμε λάθη, ζητάμε συγγνώμη και προσπαθούμε ξανά.
Θα ήθελα να ξέρω πόσο εύκολο είναι να χαθείς μέσα στον ρόλο της μαμάς
Στην αρχή όλα περιστρέφονται γύρω από το παιδί. Κι είναι λογικό. Μετά μπορεί να ‘ρθει δεύτερο παιδί. Ίσως τρίτο. Ίσως τέταρτο.
Και μπορεί να κοιταχτείς και να αναρωτηθείς: Εγώ τι θέλω;
Όχι τι χρειάζονται τα παιδιά, ούτε τι πρέπει να γίνει στο σπίτι ή τι βολεύει όλους τους άλλους.
Εγώ.
Αυτή η ερώτηση μπορεί να γίνει ξαφνικά πολύ δύσκολη.
Και θα ήθελα να ξέρω ότι δεν χρειάζεται να περιμένω να μεγαλώσουν τα παιδιά για ν’ αρχίσω ξανά να την κάνω.
Θα ήθελα να ξέρω ότι κάθε ηλικία φέρνει άλλες δυσκολίες
Όταν έχεις μωρό, κοιτάς τους γονείς με μεγαλύτερα παιδιά και σκέφτεσαι ότι εκείνοι έχουν «ξεμπερδέψει». Κοιμούνται, λες, ντύνονται μόνα τους, δεν χρειάζονται καρότσι ή αγκαλιά όλη την ώρα.
Μετά τα παιδιά μεγαλώνουν και καταλαβαίνεις ότι απλώς αλλάζει το είδος της κούρασης.
Δεν ξυπνάς πια για γάλα στις τρεις το πρωί, αλλά μπορεί να μένεις ξύπνια επειδή το παιδί σου έχει μια δυσκολία στο σχολείο.
Δεν χρειάζεται να το κρατήσεις απ’ το χέρι για να περπατήσει, αλλά χρειάζεται να μάθεις πότε να το κρατάς και πότε να το αφήνεις.
Κι αυτό, πολλές φορές, είναι πιο δύσκολο.
Θα ήθελα να ξέρω ότι η σύγκριση μπορεί να σου κλέψει μεγάλο μέρος της χαράς
Πάντα θα υπάρχει μια μαμά που φαίνεται ότι τα καταφέρνει καλύτερα.
Το σπίτι της είναι πιο τακτοποιημένο, τα παιδιά της κάνουν περισσότερες δραστηριότητες, τρώνε πιο υγιεινά. Εκείνη έχει περισσότερη υπομονή, έχει σίγουρα πιο όμορφες φωτογραφίες, όμως, πιθανότατα κι αυτή κοιτάζει κάποια άλλη και σκέφτεται ακριβώς το ίδιο.
Βλέπουμε στιγμές απ’ τη ζωή των άλλων και τις συγκρίνουμε με ολόκληρη τη δική μας καθημερινότητα. Δεν είναι και πολύ δίκαιος αγώνας.
Θα ήθελα να ξέρω ότι τα παιδιά δεν χρειάζονται μια μητέρα που θυσιάστηκε
Για χρόνια, η καλή μαμά παρουσιαζόταν σχεδόν ως μια γυναίκα που δεν χρειάζεται τίποτα: βάζει πάντα τους άλλους πρώτους, αντέχει, προσφέρει, δεν παραπονιέται.
Μόνο που τα παιδιά μας δεν μαθαίνουν μόνο απ’ αυτά που τους λέμε, αλλά κι απ’ όσα μας βλέπουν να κάνουμε.
Αν θέλω τα παιδιά μου να μεγαλώσουν και να σέβονται τις ανάγκες τους, χρειάζεται να με βλέπουν να σέβομαι κι εγώ τις δικές μου. Κι ας γκρινιάζουν τώρα και λένε «πάλι θα φύγεις;»
Αν θέλω η κόρη μου κι οι γιοι μου να πιστεύουν ότι ένας άνθρωπος μπορεί να ‘χει οικογένεια αλλά και δικά του όνειρα, χρειάζεται να το βλέπουν στην πράξη.
Και κάτι ακόμα: θα ήθελα να ήξερα πόσο γρήγορα περνάει
Αυτό είναι ίσως το μοναδικό κλισέ της μητρότητας που αποδείχθηκε απολύτως αληθινό.
«Θα μεγαλώσουν πριν το καταλάβεις».
Όταν είσαι μέσα στην αϋπνία, στις πάνες και στα ξενύχτια, ακούγεται σχεδόν ενοχλητικό. «Ναι, εντάξει, θα μεγαλώσουν. Αλλά σήμερα δεν κοιμήθηκα!»
Κι όμως μεγαλώνουν.
Κάποια στιγμή δεν χρειάζονται να τα ντύσεις.
Μετά δεν θέλουν να τα πας εσύ παντού.
Μετά κλείνουν την πόρτα του δωματίου τους.
Κι έρχεται εκείνη η παράξενη στιγμή που συνειδητοποιείς ότι αυτό ακριβώς προσπαθούσες τόσα χρόνια να πετύχεις: να μη σε χρειάζονται συνέχεια.
Και λίγο σε πονάει.
Αν μπορούσα, λοιπόν, να μιλήσω στη γυναίκα που ήμουν πριν γίνω μαμά, θα της έλεγα μόνο αυτό:
Δεν χρειάζεται να γίνεις η τέλεια μαμά. Δεν υπάρχει.
Θ’ αλλάξεις πολλές φορές. Θα νιώθεις τύψεις πολύ πολύ συχνά.
Θα κουραστείς, θ’ αμφιβάλλεις, θα κάνεις λάθη, θ’ ανακαλύψεις τον εαυτό σου ξανά και ξανά.
Δεν μεγαλώνουν μόνο τα παιδιά. Μεγαλώνεις κι εσύ μαζί τους.
