Με τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας με τη συμμετοχή του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, και τη διαπραγμάτευση για την αύξηση της φορολογίας στα προϊόντα καπνού, συνεδριάζουν σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στις Βρυξέλλες οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο Eurogroup, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, ξεκινά η συζήτηση για την επιλογή του νέου προέδρου της ΕΚΤ, μετά την ανακοίνωση της Κριστίν Λαγκάρντ ότι θα αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2027, πριν από την ολοκλήρωση της θητείας της. Την Ελλάδα εκπροσωπεί στη συνεδρίαση ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναμένεται επίσης να συναντηθεί το απόγευμα με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Οι δύο επίσημοι υποψήφιοι για την προεδρία της ΕΚΤ είναι ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και σημερινός γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), και ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ, πρώην επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας.
Το παρασκήνιο για τις τρεις θέσεις στην ΕΚΤ
Η διαδοχή Λαγκάρντ ενδέχεται να εξελιχθεί σε ευρύτερη πολιτική διαπραγμάτευση, καθώς μέσα στους επόμενους μήνες θα πρέπει να καλυφθούν ακόμη δύο θέσεις στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ: εκείνη της Ιζαμπέλ Σνάμπελ, που αποχωρεί τον Ιανουάριο, και του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν, του οποίου η θητεία λήγει τον Μάιο του 2027.
Σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο, εξετάζεται το ενδεχόμενο οι τρεις διορισμοί να αποτελέσουν αντικείμενο ενιαίας πολιτικής συμφωνίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί σχετική απόφαση.
Όπως έχει μεταδώσει το Reuters, στο παρασκήνιο εξετάζονται ήδη οι ισορροπίες μεταξύ των μεγάλων κρατών της ευρωζώνης. Η Γαλλία έχει εμφανιστεί διατεθειμένη να στηρίξει τον Κνοτ, εφόσον η θέση του επικεφαλής οικονομολόγου καταλήξει σε Γάλλο υποψήφιο.
Σήμερα αναμένεται μια πρώτη αποτίμηση των υποψηφιοτήτων, με στόχο να επιτευχθεί πολιτική συμφωνία μέχρι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου.
Ο Μαρκ Ρούτε στο Eurogroup για τη χρηματοδότηση της άμυνας
Ιδιαίτερο βάρος έχει η συμμετοχή του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στη συνεδρίαση του Eurogroup σε διευρυμένη σύνθεση, με αντικείμενο τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας.
Οι υπουργοί Οικονομικών των 27 κρατών μελών θα εξετάσουν πώς μπορούν να αξιοποιηθούν αποτελεσματικότερα οι δημόσιοι πόροι, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να αυξήσουν ταχύτερα τις αμυντικές δαπάνες τους.
Σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο, βασικό εμπόδιο αποτελεί ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής αμυντικής αγοράς, τόσο στις προμήθειες όσο και στην παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού. Στο επίκεντρο θα βρεθούν επομένως οι κοινές προμήθειες και ο καλύτερος συντονισμός, ώστε οι αυξημένες δαπάνες να αποφέρουν μεγαλύτερο αποτέλεσμα χωρίς περιττές επιβαρύνσεις των κρατικών προϋπολογισμών.
ECOFIN: Δύσκολη διαπραγμάτευση για τη φορολογία του καπνού
Στο απογευματινό ECOFIN, υπό την προεδρία του Ιρλανδού υπουργού Οικονομικών Σάιμον Χάρις, η ιρλανδική προεδρία επιδιώκει πολιτική συμφωνία για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φορολογίας στα προϊόντα καπνού.
Η αρχική πρόταση της Κομισιόν προβλέπει αύξηση του ελάχιστου ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα από 90 σε 215 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, καθώς και επέκταση της φορολόγησης στα ηλεκτρονικά τσιγάρα, στον θερμαινόμενο καπνό και στα σακουλάκια νικοτίνης.
Ωστόσο, σύμφωνα με ευρωπαϊκά δημοσιεύματα, η ιρλανδική προεδρία έχει προτείνει συμβιβαστικές αλλαγές, με χαμηλότερους συντελεστές για ορισμένα προϊόντα και μεγαλύτερες μεταβατικές περιόδους.
Η Σουηδία παραμένει μεταξύ των βασικών χωρών που διατυπώνουν αντιρρήσεις, ενώ επιφυλάξεις έχουν εκφράσει και άλλες κυβερνήσεις. Καθώς απαιτείται ομοφωνία, η επίτευξη συμφωνίας παραμένει αβέβαιη.
Για την Ελλάδα, ενδεχόμενες αλλαγές στους ευρωπαϊκούς ελάχιστους φόρους θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού, χωρίς ωστόσο να συνεπάγονται αυτομάτως αντίστοιχες αυξήσεις στις τιμές λιανικής.
Οικονομία, πληθωρισμός και δημοσιονομικά
Στην ατζέντα του Eurogroup περιλαμβάνονται επίσης οι οικονομικές προοπτικές της ευρωζώνης ενόψει των φθινοπωρινών προβλέψεων της Κομισιόν.
Σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο, η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να παρουσιάζει ανθεκτικότητα, παρά τις αυξημένες τιμές ενέργειας και την άνοδο των μακροπρόθεσμων επιτοκίων. Παραμένει ωστόσο ο κίνδυνος οι ενεργειακές ανατιμήσεις να μεταφερθούν ευρύτερα στον πληθωρισμό, ενισχύοντας τις πιέσεις στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
Στο ECOFIN θα συζητηθούν ακόμη οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, η εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας, το Ταμείο Ανάκαμψης και η απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, με στόχο τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
