Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΟΟΣΑ πιέζουν την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει σε συστηματική αξιολόγηση των 1.236 φοροαπαλλαγών που ισχύουν σήμερα και οι οποίες εκτιμάται ότι κοστίζουν στον κρατικό προϋπολογισμό περίπου 22,9 δισ. ευρώ ετησίως. Πρόκειται για ένα τεράστιο πλέγμα εξαιρέσεων, εκπτώσεων, μειωμένων συντελεστών, απαλλαγών και ειδικών φορολογικών καθεστώτων που έχουν θεσπιστεί διαχρονικά για νοικοκυριά, επιχειρήσεις, επαγγελματικές ομάδες και συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας.
Η βασική θέση των ευρωπαϊκών θεσμών και του ΟΟΣΑ είναι ότι πολλές από τις υφιστάμενες φοροαπαλλαγές θεσπίστηκαν σε διαφορετικές οικονομικές συνθήκες και δεν έχουν αξιολογηθεί ποτέ ως προς την αποτελεσματικότητά τους. Η επανεξέταση δεν σημαίνει αυτόματα κατάργηση όλων των φοροαπαλλαγών, αλλά δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού αξιολόγησης που θα εντοπίζει ποιες παραμένουν χρήσιμες και ποιες όχι. Ποιον πραγματικά ωφελεί; Επιτυγχάνει τον κοινωνικό ή αναπτυξιακό σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκε; Δικαιολογεί το δημοσιονομικό κόστος που προκαλεί;
Ποιες φοροαπαλλαγές και εκπτώσεις μπαίνουν στο «μικροσκόπιο»
- Μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ.
- Απαλλαγές στην ακίνητη περιουσία.
- Ειδικά φορολογικά καθεστώτα για επιχειρήσεις.
- Φορολογικά κίνητρα επενδύσεων.
- Εκπτώσεις φόρου για φυσικά πρόσωπα.
- Απαλλαγές σε κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές.
- Ειδικές ρυθμίσεις για επαγγελματικές ομάδες και κλάδους.
Πολλές από αυτές έχουν έντονο κοινωνικό χαρακτήρα, ενώ άλλες θεσπίστηκαν για την ενίσχυση επενδύσεων ή συγκεκριμένων παραγωγικών δραστηριοτήτων.
Με απλά λόγια, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θεωρούν ότι η διεύρυνση της φορολογικής βάσης αποτελεί πιο βιώσιμη λύση από την αύξηση των φορολογικών συντελεστών. Η λογική είναι ότι η κατάργηση αναποτελεσματικών εξαιρέσεων μπορεί να αποφέρει πρόσθετα έσοδα χωρίς να απαιτηθούν νέοι φόροι.
