Σημαντικές αλλαγές για εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες, αλλά και για όσους επενδύουν σε κρυπτονομίσματα ή πραγματοποιούν αγορές με αντικαταβολή, φέρνει το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε αργά χθες το βράδυ σε δημόσια διαβούλευση.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, με στόχο την προστασία των συνεπών οφειλετών και τον αυστηρότερο έλεγχο των εταιρειών διαχείρισης δανείων (servicers).
Ρυθμίσεις δανείων: Προκαταβολή έως 15%
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών, η οποία θα αντικαταστήσει τον σημερινό Κώδικα Δεοντολογίας. Ο πιστωτής θα υποχρεούται να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, ενώ ολόκληρη η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες. Παράλληλα, καθιερώνεται ανώτατο όριο προκαταβολής 15% της οφειλής για την απευθείας ρύθμιση, όταν μέχρι σήμερα οι απαιτήσεις μπορούσαν να ξεπερνούν το 30% ή ακόμη και το 50%.
Επιπλέον, τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα πρέπει να υποβάλλει τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.
ΟΙ 15 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ
Δάνεια, servicers, κρυπτονομίσματα, ηλεκτρονικές πληρωμές και αγροτικό πετρέλαιο
| ΘΕΜΑ | ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ |
|---|---|
| 1. Ρυθμίσεις δανείων | Ολοκλήρωση της διαδικασίας ρύθμισης εντός 6 μηνών. |
| 2. Προθεσμία απάντησης | Τράπεζες και servicers υποχρεούνται να απαντούν εντός 3 μηνών. |
| 3. Προκαταβολή ρύθμισης | Ανώτατο όριο 15% της οφειλής για απευθείας διμερή ρύθμιση. |
| 4. Πλειστηριασμοί | Υποχρεωτική πρόταση βιώσιμης ρύθμισης 3 μήνες πριν από τον πλειστηριασμό. |
| 5. Προστασία συνεπών οφειλετών | Απαγορεύονται κατασχέσεις και πλειστηριασμοί όσο τηρείται ενεργή ρύθμιση. |
| 6. Παραβάσεις servicers | Πρόστιμα 50.000–500.000 ευρώ, πίστωση 5 δόσεων στον οφειλέτη και παράταση ρύθμισης κατά 5 μήνες. |
| 7. Ενημέρωση δανειοληπτών | Δωρεάν πλήρη στοιχεία οφειλής εντός 45 ημερών. Διαφορετικά, αναστολή τοκοφορίας μέχρι τη χορήγησή τους. |
| 8. Προστασία ΑμεΑ | Επέκταση της προστασίας σε γονείς και φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με αναπηρία 67% και άνω. |
| 9. Έλεγχος servicers | Υποχρεωτική δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων και ετήσια υποβολή σχεδίου διαχείρισης στην Τράπεζα της Ελλάδος. |
| 10. Κρυπτονομίσματα | Φόρος 10% στα κέρδη από πώληση. Αφορολόγητη υπεραξία έως 500 ευρώ ετησίως. |
| 11. Staking και αποδόσεις crypto | Φορολόγηση αποδόσεων από staking, δανεισμό και παροχή ρευστότητας με 10%. |
| 12. Παλαιά κέρδη από crypto | Δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης εντός 12 μηνών, χωρίς πρόστιμα ή τόκους, υπό προϋποθέσεις. |
| 13. Αντικαταβολές courier | Υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή, με προβλεπόμενες εξαιρέσεις. Πρόστιμο στην εταιρεία ίσο με το διπλάσιο της συναλλαγής. |
| 14. Αγροτικό πετρέλαιο | Επιστροφή ΕΦΚ έως 31 Οκτωβρίου 2026. Από τον Νοέμβριο, ψηφιακή έκπτωση στο τιμολόγιο. |
| 15. Τράπεζες και κεφαλαιαγορά | Αυστηρότερη εποπτεία τραπεζών, μεγαλύτερη διαφάνεια στις επενδύσεις και ευκολότερη πρόσβαση των ΜμΕ στις κεφαλαιαγορές. |
Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ στους servicers
Ισχυρότερη προστασία προβλέπεται για όσους εξυπηρετούν κανονικά τις ρυθμίσεις τους. Εφόσον ο οφειλέτης τηρεί τη συμφωνία, απαγορεύονται η καταγγελία της, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού. Σε περίπτωση παράβασης, προβλέπονται ακύρωση της πράξης, πίστωση πέντε μηνιαίων δόσεων στον οφειλέτη και παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση. Τα διοικητικά πρόστιμα θα κυμαίνονται από 50.000 έως 500.000 ευρώ.
Ο δανειολήπτης, θα δικαιούται δωρεάν πλήρη ενημέρωση για την οφειλή του εντός 45 ημερών. Διαφορετικά, θα αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να λάβει τα στοιχεία.
Κρυπτονομίσματα: Φόρος 10% στα κέρδη
Για πρώτη φορά θεσπίζεται ολοκληρωμένο φορολογικό πλαίσιο για τα κρυπτοστοιχεία. Τα κέρδη φυσικών προσώπων από την πώλησή τους θα φορολογούνται με 10%, ενώ υπεραξία έως 500 ευρώ ετησίως θα απαλλάσσεται. Η ανταλλαγή ενός κρυπτονομίσματος με άλλο δεν θα δημιουργεί φορολογική υποχρέωση. Αντίθετα, αποδόσεις από δραστηριότητες όπως το staking θα φορολογούνται επίσης με 10%. (Αναλυτικά στο τέλος του άρθρου).
Τέλος στα μετρητά για τις αντικαταβολές
Αλλαγές έρχονται και στις παραδόσεις προϊόντων μέσω courier. Η πληρωμή θα πραγματοποιείται υποχρεωτικά με ηλεκτρονικά μέσα, ανεξαρτήτως ποσού, με εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών που θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση. Για τις εταιρείες ταχυμεταφορών που θα δέχονται μετρητά προβλέπεται πρόστιμο διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής.
Αγροτικό πετρέλαιο και χρηματοπιστωτική αγορά
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Από τον Νοέμβριο η έκπτωση θα εφαρμόζεται απευθείας στο τιμολόγιο αγοράς.
Παράλληλα, ενισχύονται η εποπτεία των τραπεζών, η διαφάνεια στην κεφαλαιαγορά και οι υποχρεώσεις λογοδοσίας των servicers.
Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 22 Οκτωβρίου, ενώ στόχος είναι το νομοσχέδιο να ψηφιστεί την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.
Τι είναι το staking
Το staking (στέικινγκ) είναι ένας τρόπος να αποκτά κάποιος επιπλέον κρυπτονομίσματα, αξιοποιώντας αυτά που ήδη διαθέτει. Πώς λειτουργεί; Ο κάτοχος δεσμεύει κρυπτονομίσματα σε ένα δίκτυο blockchain, συμβάλλοντας στην επιβεβαίωση συναλλαγών και στην ασφάλειά του. Ως αντάλλαγμα, μπορεί να λαμβάνει ανταμοιβές σε κρυπτονομίσματα.
Ένα απλό παράδειγμα:
- Διαθέτεις κρυπτονομίσματα αξίας 10.000 ευρώ.
- Τα τοποθετείς σε πρόγραμμα staking με ετήσια απόδοση 4%.
- Εφόσον η απόδοση πραγματοποιηθεί, αποκτάς ανταμοιβές αξίας περίπου 400 ευρώ σε έναν χρόνο.
- Με το νέο νομοσχέδιο, αυτές οι αποδόσεις προβλέπεται να φορολογούνται με 10%, δηλαδή 40 ευρώ στο συγκεκριμένο παράδειγμα.
Προσοχή! Το staking δεν είναι τραπεζική κατάθεση! Μοιάζει, με την έννοια ότι μπορεί να δημιουργεί περιοδικό εισόδημα, αλλά υπάρχουν σημαντικές διαφορές. Η απόδοση δεν είναι εγγυημένη, η αξία των κρυπτονομισμάτων μπορεί να μεταβληθεί σημαντικά και υπάρχουν τεχνολογικοί κίνδυνοι, ακόμη και πιθανότητα απώλειας κεφαλαίου.
