Ανάπτυξη 1,4% στην ΕΕ το 2026, έναντι 1,1% που προέβλεπε την άνοιξη, και 1,2% στην ευρωζώνη, αντί 0,9%, αλλά με επίμονο πληθωρισμό, ακριβότερο δανεισμό και αυξανόμενο δημόσιο χρέος προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της. Η παγκόσμια έκρηξη επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη στηρίζει τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, αντισταθμίζοντας μέρος των πιέσεων από το ενεργειακό σοκ και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις.
«Το 2026 η ευρωπαϊκή οικονομία αντέχει καλύτερα από ό,τι αναμενόταν. Ωστόσο, δεν μπορούμε να θεωρούμε αυτή την ανθεκτικότητα δεδομένη ούτε να αρκούμαστε σε αυτήν», δήλωσε ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις, ζητώντας προστασία των δημόσιων οικονομικών και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Για το 2027 προβλέπεται ανάπτυξη 1,4% στην ΕΕ και 1,2% στην ευρωζώνη, με οριακή επιτάχυνση στο 1,5% και 1,3% αντίστοιχα το 2028.
Επίμονος πληθωρισμός – Οι ανατιμήσεις περνούν στα τρόφιμα
Ο πληθωρισμός στην ΕΕ εκτιμάται στο 3,3% το 2026 και στο 3,2% το 2027, έναντι εαρινών προβλέψεων για 3,1% και 2,4%, πριν υποχωρήσει στο 2,3% το 2028. Στην ευρωζώνη προβλέπεται στο 3,2% φέτος, στο 3,1% το 2027 και στο 2,1% το 2028.
Τον Οκτώβριο ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφτασε το 4%, με τις τιμές της ενέργειας αυξημένες σχεδόν κατά 21% σε ετήσια βάση. Η Κομισιόν αναμένει κορύφωση του πληθωρισμού στην ΕΕ πάνω από το 4% μεταξύ τέλους 2026 και αρχών 2027.
Παρότι οι ενεργειακές πιέσεις αναμένεται να μετριαστούν το 2027, ο πληθωρισμός των τροφίμων θα επιταχυνθεί εξαιτίας του αυξημένου κόστους ενέργειας και λιπασμάτων, αλλά και των ζημιών στις καλλιέργειες από την ξηρασία και τους καύσωνες.
Η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο. Οι προσδοκίες των αγορών που καταγράφονται στην έκθεση υποδείκνυαν κορύφωση του επιτοκίου καταθέσεων γύρω στο 3,4% στα μέσα του 2027.
Η τεχνητή νοημοσύνη στηρίζει τις εξαγωγές
Η καλύτερη από την αναμενόμενη οικονομική επίδοση οφείλεται κυρίως στην ανάκαμψη των εξαγωγών αγαθών. Καθοριστική είναι η αυξημένη διεθνής ζήτηση για ευρωπαϊκό βιομηχανικό εξοπλισμό που συνδέεται με την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης και εξηλεκτρισμού, ενισχύοντας τη μεταποίηση.
Η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, επιβραδύνοντας την αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης στο 1,3% το 2026 και στο 1,1% το 2027, προτού ανακάμψει στο 1,3% το 2028, καθώς θα υποχωρεί ο πληθωρισμός.
Οι επενδύσεις παραμένουν υποτονικές, με τα υψηλά επιτόκια να πλήττουν ιδιαίτερα την κατασκευή κατοικιών. Από το 2027, η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης θα περιορίσει τη χρηματοδοτική ώθηση, η οποία θα αντικατασταθεί μόνο εν μέρει από άλλα ευρωπαϊκά κονδύλια.
800.000 πρόσθετες θέσεις εργασίας
Η ευρωπαϊκή αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική, με περίπου 800.000 πρόσθετες θέσεις εργασίας το 2026. Η ανεργία διατηρείται λίγο πάνω από το 6% στην ΕΕ, κοντά στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ οι μισθοί αναμένεται να αυξάνονται ελαφρώς ταχύτερα από τον πληθωρισμό.
Αύξηση του χρέους σε 19 κράτη-μέλη
Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, τα μέτρα ενεργειακής στήριξης και το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα της ΕΕ αυξάνεται από 3,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 3,6% το 2026, 3,7% το 2027 και 3,8% το 2028. Οι δαπάνες για τόκους αναμένεται να φτάσουν στο 2,4% του ΑΕΠ το 2028, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Το δημόσιο χρέος της ΕΕ προβλέπεται να αυξηθεί από 82,6% του ΑΕΠ το 2025 σε 85,6% το 2028 και στην ευρωζώνη από 88,6% σε 91,3%. Αύξηση προβλέπεται σε 19 κράτη-μέλη, σε 12 από αυτά κατά περισσότερες από πέντε ποσοστιαίες μονάδες. Αντίθετα, στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Πορτογαλία αναμένεται σημαντική αποκλιμάκωση χάρη στα πρωτογενή πλεονάσματα.
Γαλλία, Βέλγιο και Ιταλία υπό πίεση – Διαφορετική πορεία για τη Γερμανία
Ιδιαίτερα δύσκολες είναι οι προοπτικές της Γαλλίας, όπου η ανάπτυξη περιορίζεται στο 0,4% το 2026 και στο 0,6% το 2027. Το δημοσιονομικό έλλειμμα προβλέπεται στο 5,5% του ΑΕΠ φέτος, 5,4% το 2027 και 5,7% το 2028, με το χρέος να φτάνει στο 123,2% του ΑΕΠ το 2028.
Στο Βέλγιο, η ανάπτυξη προβλέπεται στο 0,7% φέτος και στο 0,8% το 2027. Το έλλειμμα παραμένει στο 5,2% του ΑΕΠ το 2026 και αυξάνεται στο 5,5% το 2027 και στο 5,7% το 2028, με το χρέος να φτάνει στο 115,8%.
Στην Ιταλία, η ανάπτυξη επιβραδύνεται από 1% φέτος σε 0,7% το 2027, ενώ το χρέος προβλέπεται να κορυφωθεί στο 138,8% του ΑΕΠ το 2027.
Αντίθετα, η Γερμανία, μετά από χρόνια στασιμότητας, ανακάμπτει με ανάπτυξη 1,3% το 2026, χάρη στις εξαγωγές και στις αυξημένες δαπάνες για άμυνα και υποδομές. Η ανάπτυξη προβλέπεται ωστόσο να επιβραδυνθεί στο 1% το 2027 και στο 0,7% το 2028, καθώς εξασθενούν οι εξαγωγές και η δημοσιονομική ώθηση.
Η διπλή όψη της τεχνητής νοημοσύνης
Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, η ενεργειακή αβεβαιότητα και οι πιθανές χρηματοπιστωτικές αναταράξεις παραμένουν βασικοί κίνδυνοι. Ιδιαίτερα για την τεχνητή νοημοσύνη, η Κομισιόν επισημαίνει ότι, ενώ οι επενδύσεις ενισχύουν την παραγωγικότητα και τις εξαγωγές, μια απότομη διόρθωση στις υψηλές χρηματιστηριακές αποτιμήσεις θα μπορούσε να προκαλέσει χρηματοπιστωτική αστάθεια.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς και επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης, ώστε η σημερινή ανθεκτικότητα να μετατραπεί σε διατηρήσιμη ανάπτυξη.