Ο οίκος δημοπρασιών Sotheby’s αναφέρει ότι καταβάλλει προσπάθειες για την επίλυση μιας διαφοράς σχετικά με την προγραμματισμένη δημοπράτηση ενός πίνακα του Βίνσεντ βαν Γκογκ.
Το έργο «Châtaigniers en Fleurs» (Ανθισμένες Καστανιές) του 1890 η αξία του οποίου εκτιμάται στα 180 εκατομμύρια δολάρια, πρόκειται να «βγει στο σφυρί» στη Νέα Υόρκη την Τετάρτη. Ωστόσο, εκπρόσωποι των κληρονόμων της οικογένειας Φίσερ —Γερμανών που κατείχαν παλαιότερα το έργο— υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να πωλήθηκε υπό καθεστώς εξαναγκασμού κατά την άνοδο των Ναζί.
Ο οίκος Sotheby’s δηλώνει ότι η δική του «εκτενής έρευνα» δεν επιβεβαιώνει κάτι τέτοιο, προσθέτει όμως ότι θα συνεργαστεί με την οικογένεια για την εξεύρεση λύσης.
«Ο οίκος Sotheby’s αντιμετωπίζει τα ζητήματα προέλευσης και απόδοσης έργων τέχνης με εξαιρετική σοβαρότητα και έχει διεξαγάγει εκτενή έρευνα σχετικά με το ιστορικό ιδιοκτησίας του πίνακα “Châtaigniers en Fleurs”», ανέφερε ο οίκος σε δήλωσή του προς το BBC. «Γνωρίζουμε τις ανησυχίες που διατυπώθηκαν πρόσφατα από εκπροσώπους των κληρονόμων του Φίσερ και βρισκόμαστε σε διάλογο μαζί τους σχετικά με την ιστορία του πίνακα. Αν και η έρευνά μας μέχρι σήμερα δεν έχει επιβεβαιώσει ότι ο πίνακας πωλήθηκε υπό καταναγκασμό, αναγνωρίζουμε τη σημασία μιας προσεκτικής και εποικοδομητικής προσέγγισης με την οικογένεια και δεσμευόμαστε να εργαστούμε για την επίτευξη μιας λύσης αμοιβαία ικανοποιητικής».
Unveiled: A treasure from Van Gogh’s final days, not seen in public in over 60 years. ‘Châtaigniers en fleurs’ is the centerpiece of an unparalleled collection of Impressionist and Post-Impressionist masterpieces that will headline The New York Sales: https://t.co/T5NIahd7M6 Painted in May 1890 after his release from the asylum of Saint Rémy and just after his arrival to the village of Auvers-sur-Oise (where he spent the last two months of his life), ‘Châtaigniers en fleurs’ has the vigor found in the artist’s greatest works. At this time, Van Gogh experienced a powerful wave of optimism and energy that spilled out onto his canvases in the most urgent and expressive period of his career. Of the remarkable paintings Van Gogh produced in Auvers, only 8 landscapes remain in private hands. ‘Châtaigniers en fleurs’ is poised to set a new record for the artist when it auctions at #SothebysNewYork this November as part of ‘Legendary: The Blaquier-Arrieta Collection.’ The New York Sales is presented in partnership with @celineofficial.
— Sotheby’s (@Sothebys) September 30, 2026
Ο πίνακας πωλείται ως μέρος μιας συλλογής με την ονομασία «Blaquier-Arrieta». Ο ιστότοπος του οίκου Sotheby’s παραθέτει λεπτομέρειες για την προέλευση της ελαιογραφίας, καθώς και για την έρευνα που διεξήγαγε ο οίκος σχετικά με τις διαδοχικές μεταβιβάσεις του έργου από το 1890 έως σήμερα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, ο Σάμουελ Φίσερ —διακεκριμένος Γερμανός εκδότης— απέκτησε το έργο το 1909, ενώ μετά τον θάνατό του το 1934, αυτό περιήλθε στην οικογένειά του. Όπως αναφέρει ο οίκος Sotheby’s, ο πίνακας παραδόθηκε στον Πάουλ Κασίρερ στο Άμστερνταμ το 1932 ή το 1933, για να καταλήξει στη συνέχεια, το 1936, στους Ανριέτ και ο Μαρσέλ Κάπφερερ στο Παρίσι. Οι Κάπφερερ ήταν ένα επιφανές ζευγάρι Γάλλων συλλεκτών έργων τέχνης στο Παρίσι κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα και το όνομά τους έχει συνδεθεί τόσο με την ιστορία της σύγχρονης τέχνης όσο και με την επικαιρότητα, λόγω της προέλευσης διάσημων αριστουργημάτων που πέρασαν από την κατοχή τους. Έκτοτε, το έργο πέρασε από τα χέρια τεσσάρων ακόμη ιδιοκτητών, προτού τεθεί σε δημοπρασία φέτος.
Σύμφωνα όμως με την οικογένεια, όπως ανάφερουν οι New York Times, o πίνακας είχε ενταχθεί στη συλλογή της οικογένειας Φισερ το 1909, όταν ο διακεκριμένος Γερμανός εκδότης Σάμουελ Φίσερ τον αγόρασε από μια γκαλερί στο Παρίσι. Ο Φίσερ ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο S. Fischer Verlag, στους συγγραφείς του οποίου περιλαμβάνονταν οι Τόμας Μαν, Έρμαν Έσσε κ.α. Μετά τον θάνατό του το 1934, ο γαμπρός του, Γκότφριιντ Μπέρμαν Φίσερ ανέλαβε τον εκδοτικό οίκο. Καθώς οι Ναζί έσφιγγαν τον κλοιό στη Γερμανία, πολλά έργα συγγραφέων που εκδίδονταν από τον οίκο τέθηκαν υπό απαγόρευση. Στη συνέχεια, ο Μπέρμάν Φίσερ έφυγε από το Βερολίνο για τη Βιέννη, επιχειρώντας να συνεχίσει εκεί την έκδοση των έργων των συγγραφέων που είχε αναλάβει. Η οικογένεια εμπιστεύτηκε τον πίνακα του Βαν Γκονγκ σε έναν έμπορο έργων τέχνης Βάλτερ Φάιλχενφελντο οποίος τελικά τον πούλησε σε έναν συλλέκτη στο Παρίσι το 1936. Στη συνέχεια, ο πίνακας άλλαξε αρκετούς ιδιοκτήτες, προτού αποκτηθεί το 1975 από τους Αργεντινούς συλλέκτες, η συλλογή των οποίων βγαίνει τώρα σε δημοπρασία.
Οι κληρονόμοι της οικογένειας Φίσερ έχουν αναθέσει την υπόθεση σε δικηγόρο, ο οποίος —σύμφωνα με τους New York Times— έχει απευθύνει επιστολή στον οίκο Sotheby’s. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο δικηγόρος ενημέρωσε τον οίκο δημοπρασιών ότι ο πίνακας πωλήθηκε στο Άμστερνταμ πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, εξαιτίας των οικονομικών απωλειών που υπέστη ο εκδοτικός οίκος της οικογένειας Φίσερ υπό το ναζιστικό καθεστώς.
Το BBC επικοινώνησε με τον δικηγόρο, ζητώντας του να σχολιάσει το ζήτημα.
