Η Ελλάδα επιχειρεί να βάλει και το Δημόσιο στο παιχνίδι του brain regain. Με νέα απόφαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ, το φορολογικό μπόνους που μέχρι σήμερα αξιοποιούνταν κυρίως στον ιδιωτικό τομέα επεκτείνεται και σε όσους έρχονται από το εξωτερικό για να εργαστούν ως μισθωτοί στο Ελληνικό Δημόσιο.
Το νέο πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο ώστε Έλληνες που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό, αλλά και ξένοι εργαζόμενοι, να επιστρέψουν ή να εγκατασταθούν στην Ελλάδα με σημαντικά μειωμένη φορολογική επιβάρυνση, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου.
Στην πράξη, όσοι υπαχθούν στο καθεστώς του άρθρου 5Γ θα φορολογούνται μόνο για το 50% του εισοδήματος που αποκτούν στην Ελλάδα από μισθωτή εργασία ή επιχειρηματική δραστηριότητα. Το ευνοϊκό καθεστώς μπορεί να ισχύσει για έως και επτά συνεχόμενα φορολογικά έτη.
Η σημαντική αλλαγή είναι ότι πλέον δεν αφορά μόνο εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Αφορά και δημόσιους υπαλλήλους, δηλαδή πρόσωπα που θα απασχοληθούν ως μισθωτοί στο Ελληνικό Δημόσιο, σε υπηρεσίες, οργανισμούς και φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Με τον τρόπο αυτό, το Δημόσιο αποκτά ένα επιπλέον εργαλείο προσέλκυσης ανθρώπινου δυναμικού από το εξωτερικό, σε μια περίοδο που η ανάγκη για εξειδικευμένα στελέχη, τεχνογνωσία και εμπειρία είναι ιδιαίτερα έντονη.
Το μέγεθος του κοινού στο οποίο απευθύνεται η ρύθμιση δεν είναι αμελητέο. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για το ανθρώπινο δυναμικό του Δημοσίου, ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα αριθμεί περίπου 770.000 εργαζόμενους συνολικά, εάν συνυπολογιστούν το τακτικό προσωπικό, οι συμβασιούχοι, οι μετακλητοί, οι αιρετοί και λοιπές κατηγορίες απασχολουμένων. Στα επίσημα μηνιαία στατιστικά του Μητρώου Ανθρώπινου Δυναμικού, το προσωπικό διακρίνεται σε τακτικό —δηλαδή μόνιμους υπαλλήλους, ΙΔΑΧ, έμμισθη εντολή και υπαλλήλους επί θητεία— και μη τακτικό, όπως ορισμένου χρόνου, συμβάσεις έργου και ωρομίσθιοι.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν
Για να υπαχθεί κάποιος στο ευνοϊκό καθεστώς, θα πρέπει να πληροί σωρευτικά βασικές προϋποθέσεις.
Ο ενδιαφερόμενος δεν πρέπει να ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για τα πέντε από τα έξι προηγούμενα χρόνια. Θα πρέπει επίσης να προέρχεται από χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ή από κράτος με το οποίο υπάρχει συμφωνία φορολογικής συνεργασίας.
Παράλληλα, πρέπει να εργάζεται ή να δραστηριοποιείται επαγγελματικά στην Ελλάδα και να δηλώνει ότι θα παραμείνει στη χώρα για τουλάχιστον δύο χρόνια.
Το μέτρο καλύπτει μισθωτούς, άρα και εργαζόμενους στο Δημόσιο, αλλά και ελεύθερους επαγγελματίες. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE, χωρίς επίσκεψη σε ΔΟΥ.
Το πλεονέκτημα του Δημοσίου έναντι του ιδιωτικού τομέα
Η επέκταση του μέτρου στους δημόσιους υπαλλήλους έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδυάζει δύο διαφορετικά πλεονεκτήματα: τη φορολογική ελάφρυνση και τη σχετική ασφάλεια που παραδοσιακά συνδέεται με την εργασία στο Δημόσιο.
Για έναν εργαζόμενο που σκέφτεται να επιστρέψει στην Ελλάδα, η προοπτική μιας θέσης στο Δημόσιο μπορεί να είναι πιο ελκυστική από μια αντίστοιχη θέση στον ιδιωτικό τομέα. Και αυτό γιατί η δημόσια απασχόληση προσφέρει, κατά κανόνα, μεγαλύτερη εργασιακή σταθερότητα, πιο προβλέψιμο εισόδημα, θεσμικά κατοχυρωμένα δικαιώματα και μικρότερη έκθεση στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, όπου οι αμοιβές, οι όροι εργασίας και η διάρκεια της απασχόλησης επηρεάζονται συχνά από την πορεία της επιχείρησης ή τις συνθήκες της αγοράς, το Δημόσιο προσφέρει ένα πιο σταθερό περιβάλλον. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει αποφασιστικά για όσους έχουν χτίσει τη ζωή τους στο εξωτερικό και εξετάζουν την επιστροφή στην Ελλάδα όχι μόνο με οικονομικά, αλλά και με οικογενειακά και κοινωνικά κριτήρια.
Το φορολογικό όφελος γίνεται ακόμη πιο ισχυρό όταν συνδυάζεται με τα χαρακτηριστικά της δημόσιας απασχόλησης: σταθερότητα, θεσμική προστασία, ασφαλιστική κάλυψη και πιο καθαρό πλαίσιο επαγγελματικής συνέχειας.
Ένα νέο εργαλείο για το brain regain
Η απόφαση εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια προσέλκυσης εργαζομένων από το εξωτερικό και αντιστροφής του brain drain των προηγούμενων ετών.
Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο να επιστρέψουν άνθρωποι στην Ελλάδα. Είναι να επιστρέψουν με όρους που θα καθιστούν την απόφαση βιώσιμη. Δηλαδή με δουλειές που προσφέρουν σταθερότητα, αξιοπρεπές καθαρό εισόδημα και προοπτική παραμονής.
Η ένταξη των δημόσιων υπαλλήλων στο καθεστώς του μισού φόρου αλλάζει τα δεδομένα, καθώς καθιστά το Δημόσιο πιο ανταγωνιστικό απέναντι στον ιδιωτικό τομέα ως πιθανό εργοδότη για όσους ζουν εκτός Ελλάδας.
Για τους εργαζόμενους του εξωτερικού, το μήνυμα είναι σαφές: η επιστροφή στην Ελλάδα μπορεί πλέον να συνοδεύεται όχι μόνο από μια θέση εργασίας στο Δημόσιο, αλλά και από ένα σημαντικό φορολογικό πλεονέκτημα για τα πρώτα χρόνια εγκατάστασης στη χώρα.