Με το πετρέλαιο σταθερά πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων ξεκινά η νέα εβδομάδα, επαναφέροντας τον κίνδυνο ενός νέου ενεργειακού και πληθωριστικού σοκ για την παγκόσμια οικονομία. Το Brent κινείται στην περιοχή των 108 δολαρίων το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI έχει περάσει πάνω από τα 103 δολάρια, καθώς η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή εντείνει τους φόβους για την προσφορά. Την Κυριακή το Brent είχε ήδη ενισχυθεί πάνω από 2%, στα 107,51 δολάρια.
Πίσω από το νέο ράλι βρίσκεται ένας επικίνδυνος συνδυασμός γεωπολιτικής έντασης και πραγματικών προβλημάτων στην τροφοδοσία. Οι νέες επιθέσεις σε σαουδαραβικές υποδομές έθεσαν εκτός λειτουργίας τον κρίσιμο αγωγό Ανατολής-Δύσης, περιορίζοντας τη δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, οι επιθέσεις σε πλοία στο Ορμούζ και η ένταση γύρω από το Bab el-Mandeb, από όπου διέρχεται περίπου 4%-5% της παγκόσμιας πετρελαϊκής κίνησης, αυξάνουν ακόμη περισσότερο το γεωπολιτικό premium στις τιμές.
Ο μεγάλος φόβος για την παγκόσμια οικονομία
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας περιγράφει πλέον μια αγορά με αισθητά μικρότερα περιθώρια ασφαλείας. Η παγκόσμια παραγωγή υποχώρησε τον Αύγουστο κατά 1,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ περισσότερα από 10 εκατ. βαρέλια ημερήσιας παραγωγής στον Κόλπο παρέμεναν εκτός αγοράς λόγω των κινδύνων ασφαλείας. Τα παγκόσμια αποθέματα έχουν μειωθεί κατά 507 εκατ. βαρέλια από τον Φεβρουάριο.
Ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται στα διυλισμένα προϊόντα. Σύμφωνα με τον IEA, οι τιμές του diesel έχουν αυξηθεί πολύ περισσότερο από το ίδιο το αργό, καθώς οι εξαγωγές diesel/gasoil από τον Κόλπο έχουν περιοριστεί δραματικά, ενώ τα προβλήματα στα ρωσικά διυλιστήρια επιβαρύνουν περαιτέρω την αγορά.
Ακριβότερες μεταφορές, μεγαλύτερο κόστος παραγωγής, νέες πληθωριστικές πιέσεις και μικρότερο διαθέσιμο εισόδημα. Ταυτόχρονα, το ακριβό πετρέλαιο δυσκολεύει τις κεντρικές τράπεζες να χαλαρώσουν τη νομισματική πολιτική. Ήδη οι αγορές επαναφέρουν στο προσκήνιο νέες αυξήσεις επιτοκίων, καθώς το ενεργειακό σοκ απειλεί να κρατήσει τον πληθωρισμό ψηλά.
Για την Ελλάδα, η πίεση μεταφέρεται γρήγορα στην αντλία αλλά και συνολικά στην οικονομία, μέσω μεταφορών, τουρισμού, επιχειρηματικού κόστους και τιμών προϊόντων.
Η Ελλάδα σχεδιάζει παράταση μέτρων στήριξης
Η κυβέρνηση έχει ήδη παρατείνει για τον Σεπτέμβριο την κρατική επιδότηση στο diesel κίνησης κατά 10 λεπτά το λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ, με κόστος 30 εκατ. ευρώ για τον μήνα και 211 εκατ. ευρώ συνολικά από τον Απρίλιο. Ενώ σημαντική ελάφρυνση εξασφαλίζει η παρέμβαση των διυλιστηρίων τόσο στην αμόλυβδη (10 λεπτά στο λίτρο), όσο και στο πετρέλαιο κίνησης (5 λεπτά στο λίτρο).
Με τις διεθνείς τιμές όμως να ανεβαίνουν ξανά, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται πλέον σενάρια παράτασης των παρεμβάσεων στα καύσιμα, αλλά και μέτρα ειδικά για το πετρέλαιο θέρμανσης. Μεταξύ των σεναρίων που έχουν τεθεί στο τραπέζι βρίσκονται η συνέχιση των παρεμβάσεων στην αντλία, συμμετοχή των διυλιστηρίων στη συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης και αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται τέλος του μήνα ή το αργότερο μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου.
